VOORAF: WIE IS DAT KIND?
HET LAGERE SCHOOLKIND
BELANGRIJKSTE KENMERKEN VAN HET BASISSCHOOLKIND?
Lichamelijk:
Overgang van kleuter naar basisschoolkind: kind groeit lichamelijk uit. Lichamelijke ontw kan een rol spelen in sociaal-
emotionele ontwikkeling. Rond 10 jaar: perfecte beheersing vh eigen lichaam > lichaam is soepel instrument +
harmonische lichaamsbouw.
Waarneming:
Ze kunnen waarneming beter richten en sturen. Waarneming wordt gedetailleerder + er wordt systematischer te werk
gegaan.
Cognitief:
Cognitieve ontwikkeling: concreet operationeel stadium > het denken is gekoppeld aan realistische, concreet
voorstelbare situaties. Kind is meer in staat tot gedachtenhandelingen: mentale voorstellingen. Daardoor:
probleemoplossend vermogen neemt toe. Het kind is in staat tot reversibel denken: uitgevoerde handelingen in
gedachten terugdraaien naar oorspronkelijke uitgangssituatie. Het kind kan de positie van een ander innemen
(conservatienotie) + kan classificatietaken uitvoeren en is in staat tot seriatie. Het kind kan onderscheid maken tussen
wat ‘echt’ en fantasie is.
Taal:
Kind gaat volwassentaal beheersen + lkr is voorbeeldrol voor taalontwikkeling + probeert taalgebruik op een zo hoog
mogelijk niveau te brengen. Kind heeft metalinguïstisch bewustzijn en toont interesse in andere talen.
Sociaal:
Sociale voorkeur verschuift geleidelijk. Kleuters: graag in buurt v volwassenen. Basisschoolkinderen: ophouden met
leeftijdsgenootjes. Ouders = belangrijkste referentiepersonen. Goede relatie met leeftijdsgenootjes = belangrijk > sociale
leerschool. Ze leren samenwerken, conflicten oplossen en komen veel over zichzelf te weten.
Seksuele:
Jonge basisschoolkind = toont minder belangstelling voor seksualiteit. Verliefdheid begint een rol te spelen. Hoe ouder het
kind, emoties worden intenser + op zoek naar lichamelijk contact met de ander. Einde van lagereschoolkind: puberteit +
verliefdheid gaat gepaard met hevige emoties en belangstelling voor volwassen seksualiteit neemt toe.
Morele:
Kind in staat om zich te verplaatsen in een ander op vlak van denken, weten en voelen. Mogelijkheid om in te schatten wat
het eigen gedrag voor de ander kan betekenen. Fase = conventionele fase waarin wetten, afspraken en regels bepalen wat
het kind moreel goed vindt. Kind heeft neiging om gezaghebbende autoriteiten te volgen.
1
, DEEL 1: WAARTOE WILLEN WE DEZE KINDEREN OPLEIDEN EN
WAT WILLEN WE DAN JUIST BIJ HEN BEREIKEN?
3 GROTE VRAGEN:
- Waarom?
- Wat?
- Hoe?
1. WHY/WAAROM? WAARTOE WILLEN WE KINDEREN OPLEIDEN?
We willen goed onderwijs omdat we wereldburgerschap willen vanuit verbondenheid. (= ons doel)
- Kennis voor kinderen zodat ze kunnen functioneren in de wereld/maatschappij (functioneren is handelen +
attitudes)
- Kunnen zelfstandig leren en denken
- Moeten we kritisch naar kijken
- We willen geen kinderen die gewoon meedragen in een systeem > we willen er die vorm kunnen geven ifv betere
wereld
De essentie hiervoor is de wereld in de klas brengen. Alle psychologische stoornissen worden gevoed op de leeftijd van
een lagereschoolkind. Hier moeten we ons van bewust zijn.
Hoe willen we de lln vormen:
- Kinderen krachtig maken om in deze wereld te staan
- Kinderen die wereld durven aankijken
- Kinderen die samen kunnen werken
- Kinderen die dromen kunnen waar maken
- Kinderen die de wereld in vraag kunnen/durven stellen en deze veranderen
- EEN WERELDLERAAR, EEN WERELDBURGER!
Dit gaat niet zonder inhoud. Je kan de wereld niet begrijpen/veranderen als je niet weet hoe systemen werken en je hier
geen inhoud over hebt.
Welke kennis, vaardigheden, competenties en attitiudes hebben kinderen en jongeren nodig om sterk in de wereld te
staan?
2
,2. WHAT/WAT? GOED ONDERWIJS IS GERICHT OP FUNDAMENTEEL LEREN
Ik wil dat kinderen fundamenteel leren (= kinderen brengen naar een blijvende
verandering in gedrag/ ontwikkelen van competenties). Ontstaat enkel vanuit:
WBV & BTH
Waarbij: fundamenteel leren = ontwikkeling. Ontwikkelen van basisinzichten-
en vaardigheden
Waardoor kinderen COMPETENTER worden. Hoe ik de werkelijkheid begrijp +
ingrijp
2.1 ERVARINGSGERICHTE VISIE OP GOED ONDERWIJS
Aanpakvariabele: kijken naar wat de leerkracht doet in de klas, de aanpak, hoe de klas is ingericht, welke werkvormen hij
gebruikt ed. (werkt alles voor elk kind)
Effectvariabele: kijken naar de uitkomsten van het leren, de resultaten, niet naar het hoe, maar wel naar het effect, de
vooruitgang, de uitkomst (duurt vaak te lang eer je dit kan vaststellen)
Procesvariabelen: wat speelt er zich tijdens het leren in de kinderen af. Maw wat zit er tussen de aanpak en het effect in
(= proces). Wanneer mag ik als leerkracht het gevoel hebben dat het goed draait, goed loopt? Als er sprake is van WB en
BH! Speelt zich in de lerenenden af en zijn indicatoren voor kwaliteit.
- WB= thuis voelen, zichzelf kunnen zijn, emotioneel veilig
- BH= intensiteit van de activiteit, concentratie, gedrevenheid…
EEN PROCESGERICHTE VISIE
Omdat wanneer we kijken naar de aanpak we onvoldoende informatie krijgen om te kunnen zeggen dat het hier gaat om
goed onderwijs. We kijken hierbij alleen naar wat de leerkracht doet en dat is niet voldoende.
Als we kijken naar het effect: kijken we alleen naar de leerlingen (wat ze kunnen / de output ervan) . Dit is ook niet
voldoende om te spreken van goed onderwijs. Noodzaak van een voormeting? Leerlingen scoren goed op een onderdeel,
maar misschien konden ze dit al VOOR de les. Is er dan sprake van goed onderwijs? + beoordeling van kwaliteit is pas na
een tijdje te beoordelen: einddoelen zijn zo ruim geformuleerd en niet in 1 les te realiserendat je pas op het einde vd lagere
school de output in kaart kunt brengen. Dit is te laat om de huidige leerlingengroep bij te sturen. Kunnen we alles meten?
Bv. Hoe competent iemand is als communicator valt moeilijk te evalueren? Niet voldoende om naar resultaat vd kinderen
te kijken, ook naar wat lkr doet (bv. Stok slaan voor tafels te automatiseren)
Dus om te kunnen spreken van goed onderwijs, moeten we ook kijken naar het proces. Waarin we dus kunnen vinden dat
welbevinden en betrokkenheid een belangrijke rol spelen. (wbv: hoe het kind zich voelt, bth: toestand waarin kinderen zich
bevinden wanneer ze helemaal in activiteit opgaan).
Als we deze twee hebben, dan pas kunnen we komen tot fundamenteel leren (verandert u als persoon)
3
, 2.2 WELBEVINDEN
→ 1e criterium: basisvoorwaarde
= een bijzondere toestand van het gevoelsleven.
Die zich laat herkennen aan signalen van voldoening, genieten, deugd beleven.
Waarbij de persoon:
- ontspannen is en innerlijke rust toont,
- energie in zich voelt stromen en vitaliteit uitstraalt,
- open is en zich voor zijn omgeving toegankelijk openstelt,
- spontaniteit aan de dag legt en zichzelf is
omdat:
- de situatie tegemoet komt aan zijn/haar basisbehoeften,
- hij of zij over een positief zelfbeeld beschikt
- hij of zij in voeling is met zichzelf
- hij of zij in verbondenheid is met anderen
- waardoor een gave emotionele ontwikkeling gewaarborgd wordt.
WBV gaat NIET over emoties. Emoties zijn vankorte duur, los vd emoties die komen en gaan.
- score: /5
- piramide van maslow
o van daaruit moet er ingezet worden op AVC (zie bth)
4
HET LAGERE SCHOOLKIND
BELANGRIJKSTE KENMERKEN VAN HET BASISSCHOOLKIND?
Lichamelijk:
Overgang van kleuter naar basisschoolkind: kind groeit lichamelijk uit. Lichamelijke ontw kan een rol spelen in sociaal-
emotionele ontwikkeling. Rond 10 jaar: perfecte beheersing vh eigen lichaam > lichaam is soepel instrument +
harmonische lichaamsbouw.
Waarneming:
Ze kunnen waarneming beter richten en sturen. Waarneming wordt gedetailleerder + er wordt systematischer te werk
gegaan.
Cognitief:
Cognitieve ontwikkeling: concreet operationeel stadium > het denken is gekoppeld aan realistische, concreet
voorstelbare situaties. Kind is meer in staat tot gedachtenhandelingen: mentale voorstellingen. Daardoor:
probleemoplossend vermogen neemt toe. Het kind is in staat tot reversibel denken: uitgevoerde handelingen in
gedachten terugdraaien naar oorspronkelijke uitgangssituatie. Het kind kan de positie van een ander innemen
(conservatienotie) + kan classificatietaken uitvoeren en is in staat tot seriatie. Het kind kan onderscheid maken tussen
wat ‘echt’ en fantasie is.
Taal:
Kind gaat volwassentaal beheersen + lkr is voorbeeldrol voor taalontwikkeling + probeert taalgebruik op een zo hoog
mogelijk niveau te brengen. Kind heeft metalinguïstisch bewustzijn en toont interesse in andere talen.
Sociaal:
Sociale voorkeur verschuift geleidelijk. Kleuters: graag in buurt v volwassenen. Basisschoolkinderen: ophouden met
leeftijdsgenootjes. Ouders = belangrijkste referentiepersonen. Goede relatie met leeftijdsgenootjes = belangrijk > sociale
leerschool. Ze leren samenwerken, conflicten oplossen en komen veel over zichzelf te weten.
Seksuele:
Jonge basisschoolkind = toont minder belangstelling voor seksualiteit. Verliefdheid begint een rol te spelen. Hoe ouder het
kind, emoties worden intenser + op zoek naar lichamelijk contact met de ander. Einde van lagereschoolkind: puberteit +
verliefdheid gaat gepaard met hevige emoties en belangstelling voor volwassen seksualiteit neemt toe.
Morele:
Kind in staat om zich te verplaatsen in een ander op vlak van denken, weten en voelen. Mogelijkheid om in te schatten wat
het eigen gedrag voor de ander kan betekenen. Fase = conventionele fase waarin wetten, afspraken en regels bepalen wat
het kind moreel goed vindt. Kind heeft neiging om gezaghebbende autoriteiten te volgen.
1
, DEEL 1: WAARTOE WILLEN WE DEZE KINDEREN OPLEIDEN EN
WAT WILLEN WE DAN JUIST BIJ HEN BEREIKEN?
3 GROTE VRAGEN:
- Waarom?
- Wat?
- Hoe?
1. WHY/WAAROM? WAARTOE WILLEN WE KINDEREN OPLEIDEN?
We willen goed onderwijs omdat we wereldburgerschap willen vanuit verbondenheid. (= ons doel)
- Kennis voor kinderen zodat ze kunnen functioneren in de wereld/maatschappij (functioneren is handelen +
attitudes)
- Kunnen zelfstandig leren en denken
- Moeten we kritisch naar kijken
- We willen geen kinderen die gewoon meedragen in een systeem > we willen er die vorm kunnen geven ifv betere
wereld
De essentie hiervoor is de wereld in de klas brengen. Alle psychologische stoornissen worden gevoed op de leeftijd van
een lagereschoolkind. Hier moeten we ons van bewust zijn.
Hoe willen we de lln vormen:
- Kinderen krachtig maken om in deze wereld te staan
- Kinderen die wereld durven aankijken
- Kinderen die samen kunnen werken
- Kinderen die dromen kunnen waar maken
- Kinderen die de wereld in vraag kunnen/durven stellen en deze veranderen
- EEN WERELDLERAAR, EEN WERELDBURGER!
Dit gaat niet zonder inhoud. Je kan de wereld niet begrijpen/veranderen als je niet weet hoe systemen werken en je hier
geen inhoud over hebt.
Welke kennis, vaardigheden, competenties en attitiudes hebben kinderen en jongeren nodig om sterk in de wereld te
staan?
2
,2. WHAT/WAT? GOED ONDERWIJS IS GERICHT OP FUNDAMENTEEL LEREN
Ik wil dat kinderen fundamenteel leren (= kinderen brengen naar een blijvende
verandering in gedrag/ ontwikkelen van competenties). Ontstaat enkel vanuit:
WBV & BTH
Waarbij: fundamenteel leren = ontwikkeling. Ontwikkelen van basisinzichten-
en vaardigheden
Waardoor kinderen COMPETENTER worden. Hoe ik de werkelijkheid begrijp +
ingrijp
2.1 ERVARINGSGERICHTE VISIE OP GOED ONDERWIJS
Aanpakvariabele: kijken naar wat de leerkracht doet in de klas, de aanpak, hoe de klas is ingericht, welke werkvormen hij
gebruikt ed. (werkt alles voor elk kind)
Effectvariabele: kijken naar de uitkomsten van het leren, de resultaten, niet naar het hoe, maar wel naar het effect, de
vooruitgang, de uitkomst (duurt vaak te lang eer je dit kan vaststellen)
Procesvariabelen: wat speelt er zich tijdens het leren in de kinderen af. Maw wat zit er tussen de aanpak en het effect in
(= proces). Wanneer mag ik als leerkracht het gevoel hebben dat het goed draait, goed loopt? Als er sprake is van WB en
BH! Speelt zich in de lerenenden af en zijn indicatoren voor kwaliteit.
- WB= thuis voelen, zichzelf kunnen zijn, emotioneel veilig
- BH= intensiteit van de activiteit, concentratie, gedrevenheid…
EEN PROCESGERICHTE VISIE
Omdat wanneer we kijken naar de aanpak we onvoldoende informatie krijgen om te kunnen zeggen dat het hier gaat om
goed onderwijs. We kijken hierbij alleen naar wat de leerkracht doet en dat is niet voldoende.
Als we kijken naar het effect: kijken we alleen naar de leerlingen (wat ze kunnen / de output ervan) . Dit is ook niet
voldoende om te spreken van goed onderwijs. Noodzaak van een voormeting? Leerlingen scoren goed op een onderdeel,
maar misschien konden ze dit al VOOR de les. Is er dan sprake van goed onderwijs? + beoordeling van kwaliteit is pas na
een tijdje te beoordelen: einddoelen zijn zo ruim geformuleerd en niet in 1 les te realiserendat je pas op het einde vd lagere
school de output in kaart kunt brengen. Dit is te laat om de huidige leerlingengroep bij te sturen. Kunnen we alles meten?
Bv. Hoe competent iemand is als communicator valt moeilijk te evalueren? Niet voldoende om naar resultaat vd kinderen
te kijken, ook naar wat lkr doet (bv. Stok slaan voor tafels te automatiseren)
Dus om te kunnen spreken van goed onderwijs, moeten we ook kijken naar het proces. Waarin we dus kunnen vinden dat
welbevinden en betrokkenheid een belangrijke rol spelen. (wbv: hoe het kind zich voelt, bth: toestand waarin kinderen zich
bevinden wanneer ze helemaal in activiteit opgaan).
Als we deze twee hebben, dan pas kunnen we komen tot fundamenteel leren (verandert u als persoon)
3
, 2.2 WELBEVINDEN
→ 1e criterium: basisvoorwaarde
= een bijzondere toestand van het gevoelsleven.
Die zich laat herkennen aan signalen van voldoening, genieten, deugd beleven.
Waarbij de persoon:
- ontspannen is en innerlijke rust toont,
- energie in zich voelt stromen en vitaliteit uitstraalt,
- open is en zich voor zijn omgeving toegankelijk openstelt,
- spontaniteit aan de dag legt en zichzelf is
omdat:
- de situatie tegemoet komt aan zijn/haar basisbehoeften,
- hij of zij over een positief zelfbeeld beschikt
- hij of zij in voeling is met zichzelf
- hij of zij in verbondenheid is met anderen
- waardoor een gave emotionele ontwikkeling gewaarborgd wordt.
WBV gaat NIET over emoties. Emoties zijn vankorte duur, los vd emoties die komen en gaan.
- score: /5
- piramide van maslow
o van daaruit moet er ingezet worden op AVC (zie bth)
4
