Gastcollege Rechtssociologie
Recht en/of Samenleving?
Voorbeelden:
Sanda dia = klassenjustitie (België)
Podcast onderzoek klassenjustitie (Nederland) = mensen met lagere klasse/ minder maatschappelijk
ingebed zijn hebben last van benadeling ‘iemand die niets heeft neem je niet zo veel af’
‘Vrouw Justitia laat steken vallen’, de gynaecoloog zaak
Julie van Espen = falen van de Belgische staat
‘Humanitaire crisis’ in de gevangenissen Geen plek meer
Wat is de overlap?
Rechter en samenleving hebben constant invloed op elkaar
1. Introductie:
Wat betekent het voor burgerschap als de rechtspraak gedigitaliseerd word?
2. Definities:
1. Recht
2. Rechter
3. Samenleving
3. Recht is:
Rechtspositivisme = wet is de norm, tenzij er onduidelijkheid is en de rechter moet interpreteren
Natuurrecht = denkt over een ‘hoger’ recht, menselijke waardigheid. Recht is belangrijk maar zou nooit
in mogen gaan tegen de menselijke waardigheid. Vb. nooit tegen gelijkheid ingaan.
Het recht moet rechtvaardig zijn
Rechts realisme = wat rechters doen, wat recht is (determinerende factor van hoe we recht beleven)
- Law in the books
- Law in action
- Denken over het recht neemt een pragmatische wending
- Het accent ligt op ‘hoe is het recht nu’
Progressive era: periode van sociaal en politiek activisme (1890-1920)
- Vrouwen rechten
- Tegen kinder arbeid
o New York: had geen wetgeving over hoeveel arbeid iemand mag verrichten (60 uren max)
= Hierdoor werden mensen beperkt van geld te verdienen
= Rechters gebruiken recht om doel te bereiken, dit volgt niet altijd wat de samenleving wil, of wat
volgens de wet juist is. Ontstaan van de vrije markt, maar dit gaat in tegen de samenleving.
4. Wat doen rechters eigenlijk?
o “Klassieke rechtssociologie” = geschilbeslechting in een brede vorm
o Penaliteit – Marxistische denkers? = rechters hebben een bepaalde macht, wat zij zeggen heeft invloed
op de inrichting van de samenleving. Rechters worden beperkt/gecontroleerd door de wet
o Wat zegt de wet?
o Rechters zijn gebonden, art. 4, EVRM recht op een eerlijk proces
o Rechters moeten autonome (onafhankelijke) beslissingen nemen
o Rechters moeten onpartijdig uitspraak doen, zonder vooroordelen (art. 6, EVRM)
Recht en/of Samenleving?
Voorbeelden:
Sanda dia = klassenjustitie (België)
Podcast onderzoek klassenjustitie (Nederland) = mensen met lagere klasse/ minder maatschappelijk
ingebed zijn hebben last van benadeling ‘iemand die niets heeft neem je niet zo veel af’
‘Vrouw Justitia laat steken vallen’, de gynaecoloog zaak
Julie van Espen = falen van de Belgische staat
‘Humanitaire crisis’ in de gevangenissen Geen plek meer
Wat is de overlap?
Rechter en samenleving hebben constant invloed op elkaar
1. Introductie:
Wat betekent het voor burgerschap als de rechtspraak gedigitaliseerd word?
2. Definities:
1. Recht
2. Rechter
3. Samenleving
3. Recht is:
Rechtspositivisme = wet is de norm, tenzij er onduidelijkheid is en de rechter moet interpreteren
Natuurrecht = denkt over een ‘hoger’ recht, menselijke waardigheid. Recht is belangrijk maar zou nooit
in mogen gaan tegen de menselijke waardigheid. Vb. nooit tegen gelijkheid ingaan.
Het recht moet rechtvaardig zijn
Rechts realisme = wat rechters doen, wat recht is (determinerende factor van hoe we recht beleven)
- Law in the books
- Law in action
- Denken over het recht neemt een pragmatische wending
- Het accent ligt op ‘hoe is het recht nu’
Progressive era: periode van sociaal en politiek activisme (1890-1920)
- Vrouwen rechten
- Tegen kinder arbeid
o New York: had geen wetgeving over hoeveel arbeid iemand mag verrichten (60 uren max)
= Hierdoor werden mensen beperkt van geld te verdienen
= Rechters gebruiken recht om doel te bereiken, dit volgt niet altijd wat de samenleving wil, of wat
volgens de wet juist is. Ontstaan van de vrije markt, maar dit gaat in tegen de samenleving.
4. Wat doen rechters eigenlijk?
o “Klassieke rechtssociologie” = geschilbeslechting in een brede vorm
o Penaliteit – Marxistische denkers? = rechters hebben een bepaalde macht, wat zij zeggen heeft invloed
op de inrichting van de samenleving. Rechters worden beperkt/gecontroleerd door de wet
o Wat zegt de wet?
o Rechters zijn gebonden, art. 4, EVRM recht op een eerlijk proces
o Rechters moeten autonome (onafhankelijke) beslissingen nemen
o Rechters moeten onpartijdig uitspraak doen, zonder vooroordelen (art. 6, EVRM)
