Samenvatting
Mens, samenleving en economie
,Inhoudstafel
DEEL 1: PSYCHOLOGIE 4
Thema 1: Belonen 4
1. Hoe komt menselijk gedrag tot stand 4
Verschillende (complementaire visies) op gedrag 4
Organisatiegedrag 5
2. Waarom belonen - Tegenstrijdige visies 5
Gerelateerde mensbeelden 6
Self-fulfilling prophecy 7
Tweefactoren theorie van Herzberg 7
3. Waarmee belonen - extrinsieke beloningen 8
Operante conditionering - reinforcement theory 9
Soorten consequentie 9
Principes van conditionering 10
Beter bekrachtigen dan bestraffen - Speed game lottery 10
Problemen met extrinsieke beloningen 10
Bonussen en complexe problemen 11
3. Waarmee belonen - motiverend werk 11
Taakkenmerken model in de praktijk 12
3. Waarmee belonen - zelfbepaling 13
Soorten motivatie volgens ZDT 14
Soorten motivatie; Waarom we doen wat we doen 15
Autonome motivatie stimuleren 15
4. Het belang van vertrouwen 16
Soorten rechtvaardigheid 17
Oefening: beloningsbeslissing 17
Thema 2: Keuze 19
1. Hoe kiezen mensen? 19
1.1 Rationeel model van kiezen 20
Het belang van onze geest 20
1.2 Behavioral economics 20
Relativiteit 21
Voorbeeld relativiteit 22
Anker bias 23
Emoties kleuren ons denken 24
Hoe komt dit? 25
Diversificatie bias 25
1. Hoe kiezen mensen: conclusie 26
2. Wat kan er mislopen bij keuzes van mensen 26
2.1 Verlamming 27
2.2 Onvrede 28
3. Wat zijn belangrijke gevolgen van menselijke keuzes? 29
Maximizers en satisfiers 29
Verklaringen 31
1
, Mindmap 32
DEEL 2: ECONOMISCHE SOCIOLOGIE 34
Hoofdstuk 1: Economisch handelen en economische instituties 34
1. Economisch handelen is meer dan marktruil 34
1.1 Wat is economisch handelen? 34
1.2 Formele versus substantieve economie 36
1.3 Drie ideaaltypes 36
1.4 Een toepassing: de enclave-economie 39
2. Economisch handelen is ingebed in het sociale 40
3. Economische structuren als historisch product 41
Hoofdstuk 2: Kapitalisme als economische organisatie 45
1. Wat is kapitalisme 45
2. Genese en dynamiek van kapitalisme 47
2.1 Het westen en de rest 47
2.2 De these van kolonisering 50
3. Kapitalisme of kapitalismes? 53
3.1 Webers typologie 53
3.2 Liberale versus gecoördineerde systemen 55
Hoofdstuk 3: Reciprociteit en giftrelaties 58
Inleiding: de (in)efficiëntie van Kerstmis 58
1. De oorsprong van reciprociteit: Mauss over de gift 59
1.1 Potlatch en Kula-ring 59
1.2 Aard en functies van de gift 61
1.3 Types van reciprociteit 63
2. Grootschalige giftsystemen: evergetisme 64
3. Giften onder het kapitalisme 68
3.1 De ‘ideologie’ van de gift 68
3.2 Functies van reciprociteit in het kapitalisme 69
3.3 Concurrentie tussen gift en ruil 70
Hoofdstuk 4: Redistributie 72
Inleiding: de staat en redistributie 72
1. Ontstaan van de staat: de belastingstaat 72
1.1 Wat is de staat? 73
1.2 Redistributie van wat? 74
2. De welvaartsstaat: origine en typologie 77
2.1 Definitie en historiek 77
2.2 Uitgebreidheid van de redistributie 78
2.3 Types van welvaartsstaten 79
DEEL 3: ECONOMISCHE GESCHIEDENIS 83
Topic 1: Economische groei, welvaart en ongelijkheid 83
Hoofdstuk 1: The Great Divergence 83
1. Inleiding 84
2. Hoe groot was/is die kloof? 85
3. Een intern proces 87
2
, 4. Grote gelijkenissen 88
5. Toenemende interactie 90
1. Ongelijk mondiaal handelssysteem 90
2. Dominant Europees kennissysteem 92
3. Europees staatssysteem 92
Hoofdstuk 2: Industriële Revolutie en Moderne economische groei 94
1. Inleiding 94
2. Sectoren 95
3. Transport en communicatie 98
4. Kapitaal 99
5. Demografie 100
6. Globalisering en wereldhandel 104
7. Levensstandaard 105
3
Mens, samenleving en economie
,Inhoudstafel
DEEL 1: PSYCHOLOGIE 4
Thema 1: Belonen 4
1. Hoe komt menselijk gedrag tot stand 4
Verschillende (complementaire visies) op gedrag 4
Organisatiegedrag 5
2. Waarom belonen - Tegenstrijdige visies 5
Gerelateerde mensbeelden 6
Self-fulfilling prophecy 7
Tweefactoren theorie van Herzberg 7
3. Waarmee belonen - extrinsieke beloningen 8
Operante conditionering - reinforcement theory 9
Soorten consequentie 9
Principes van conditionering 10
Beter bekrachtigen dan bestraffen - Speed game lottery 10
Problemen met extrinsieke beloningen 10
Bonussen en complexe problemen 11
3. Waarmee belonen - motiverend werk 11
Taakkenmerken model in de praktijk 12
3. Waarmee belonen - zelfbepaling 13
Soorten motivatie volgens ZDT 14
Soorten motivatie; Waarom we doen wat we doen 15
Autonome motivatie stimuleren 15
4. Het belang van vertrouwen 16
Soorten rechtvaardigheid 17
Oefening: beloningsbeslissing 17
Thema 2: Keuze 19
1. Hoe kiezen mensen? 19
1.1 Rationeel model van kiezen 20
Het belang van onze geest 20
1.2 Behavioral economics 20
Relativiteit 21
Voorbeeld relativiteit 22
Anker bias 23
Emoties kleuren ons denken 24
Hoe komt dit? 25
Diversificatie bias 25
1. Hoe kiezen mensen: conclusie 26
2. Wat kan er mislopen bij keuzes van mensen 26
2.1 Verlamming 27
2.2 Onvrede 28
3. Wat zijn belangrijke gevolgen van menselijke keuzes? 29
Maximizers en satisfiers 29
Verklaringen 31
1
, Mindmap 32
DEEL 2: ECONOMISCHE SOCIOLOGIE 34
Hoofdstuk 1: Economisch handelen en economische instituties 34
1. Economisch handelen is meer dan marktruil 34
1.1 Wat is economisch handelen? 34
1.2 Formele versus substantieve economie 36
1.3 Drie ideaaltypes 36
1.4 Een toepassing: de enclave-economie 39
2. Economisch handelen is ingebed in het sociale 40
3. Economische structuren als historisch product 41
Hoofdstuk 2: Kapitalisme als economische organisatie 45
1. Wat is kapitalisme 45
2. Genese en dynamiek van kapitalisme 47
2.1 Het westen en de rest 47
2.2 De these van kolonisering 50
3. Kapitalisme of kapitalismes? 53
3.1 Webers typologie 53
3.2 Liberale versus gecoördineerde systemen 55
Hoofdstuk 3: Reciprociteit en giftrelaties 58
Inleiding: de (in)efficiëntie van Kerstmis 58
1. De oorsprong van reciprociteit: Mauss over de gift 59
1.1 Potlatch en Kula-ring 59
1.2 Aard en functies van de gift 61
1.3 Types van reciprociteit 63
2. Grootschalige giftsystemen: evergetisme 64
3. Giften onder het kapitalisme 68
3.1 De ‘ideologie’ van de gift 68
3.2 Functies van reciprociteit in het kapitalisme 69
3.3 Concurrentie tussen gift en ruil 70
Hoofdstuk 4: Redistributie 72
Inleiding: de staat en redistributie 72
1. Ontstaan van de staat: de belastingstaat 72
1.1 Wat is de staat? 73
1.2 Redistributie van wat? 74
2. De welvaartsstaat: origine en typologie 77
2.1 Definitie en historiek 77
2.2 Uitgebreidheid van de redistributie 78
2.3 Types van welvaartsstaten 79
DEEL 3: ECONOMISCHE GESCHIEDENIS 83
Topic 1: Economische groei, welvaart en ongelijkheid 83
Hoofdstuk 1: The Great Divergence 83
1. Inleiding 84
2. Hoe groot was/is die kloof? 85
3. Een intern proces 87
2
, 4. Grote gelijkenissen 88
5. Toenemende interactie 90
1. Ongelijk mondiaal handelssysteem 90
2. Dominant Europees kennissysteem 92
3. Europees staatssysteem 92
Hoofdstuk 2: Industriële Revolutie en Moderne economische groei 94
1. Inleiding 94
2. Sectoren 95
3. Transport en communicatie 98
4. Kapitaal 99
5. Demografie 100
6. Globalisering en wereldhandel 104
7. Levensstandaard 105
3
