MONDZORGPLAN – BOEK
➔ Methodisch werken in de gezondheidszorg
1.2) Gezond versus ziek
GEZOND ZIEK
Gezondheidsbevordering care cure
0de lijn 1ste lijn 2de lijn 3de lijn
Begrip ziekte → veel verschillende facetten:
➢ Ziektes zijn universeel en niet afhankelijk van het individu
➢ Ziekte hebben: objectief vast te stellen
➢ Ziek zijn: is een subjectieve ervaring
➔ Het gaat om het perspectief van de ziekte op zijn ziekte
➔ Bepalen niet alleen objectieve waarneembare klachten of iemand ziek dan wel
gezond is, ook subjectieve klachten.
Als je ziek bent:
1. Probeert er eerst zelf iets aan doen → zelfzorg.
2. Als de zelfzorg niet de gewenste zorgen oplevert → je zoekt professionele hulp,
traditionele of reguliere zorg (huisdokter of tandarts)
3. Naast traditionele of reguliere zorg proberen sommigen ook alternatieve of
complementaire zorg
➔ Verzamelnaam voor geneeswijzen die niet in de opleiding tot arts/paramedicus
behandeld worden, ook wel onconventiole geneesmiddelen genoemd
➔ Er is weinig wetenschappelijk bewijs voor
1.3) Cure, care en gezondheidsbevordering
→ Bespreken van activiteiten in de zorgsector die zich richten op genezing en verzorging, ook het
bevorderen van de gezondheid.
Zorgsector => alle professionele aanbieders van zorg gericht op genezing, langdurige zorg of
verzorging.
, ➔ Veel verschillende soorten hulpverleners: houden zich bezig met de mens gezond
houden en maken
1.3.1) Cure:
→ “Cure” komt van curatieve zorg
➢ Gericht op onderzoeken, diagnoses en het behandelen van een ziekte of aandoening
met de bedoeling om te kunnen genezen
➢ Richt zich zowel op fysiek als op psychisch herstel / verbetering
➢ Het is meestal kortdurend
➢ Je krijgt het terugbetaald van het rijksinstituut
Curatieve zorg valt onder: 1ste lijnszorg
➢ AZ / UZ
➢ Medisch-specialistische zorg
➢ Zowel ambulant als residentieel
1.3.2) Care:
➢ Gericht op langdurige verzorging en revalidatie, het voorkomen van beperkingen en
complicaties van ziekten of aandoeningen en het ondersteunen van de kwaliteit van het
leven
➢ Duurt vaker langer dan een jaar
➢ Voor mensen met een beperking, chronische zieke of ouderen die professionele zorg
nodig hebben
➢ Deze zorg is voorzien vanuit het Vlaams niveau
1.3.3) Gezondheidsbevordering:
→ niet alleen de ziektepreventie maar ook de gezondheidspromotie en de
gezondheidsbescherming, het is een regionale bevoegdheid
1.3.3.1) Ziektepreventie:
=> voorkomen van een ziekte of aandoening, onderverdeeld naar de fase waar de ziekte zich
bevindt. Je hebt 3 fasen: primaire, secundaire en tertiaire preventie
◼ Primaire preventie = specifiek gezondheidsprobleem of een specifieke aandoening te
vorkomen Bv. Vaccineren
◼ Secundaire preventie = als de persoon in kwestie aanles / hoog risico heeft op een
bepaalde ziekte / aandoening
➔ Bij vroeg opsporen, ziekte / aandoening verminderen, reduceren of gevolgen
beperken
, ◼ Tertiaire preventie = er is al sprake van een ziekte / stoornis, doel is om de gevolgen te
beperken door negatieve implicaties zoveel mogelijk te voorkomen en de
zelfredzaamheid te bevorderen van de patiënt
1.3.3.2) Gezondheidspromotie:
= men probeert de gezondheidstoestand van een groep mensen te verbeteren zonder
individuele benadering, je probeert aan gedragsbeïnvloeding te doen
Voorbeelden:
➢ Promoten van bewegingsprogamma’s,
➢ Aanzetten tot gezonde voeding
➢ Campagnes tot veilig vrijen en condoomgebruik
➢ Campagnes tot stoppen met roken
➢ Medicatie gebruik
➢ Insmeren met zonnecrème
➢ …
➔ Gericht op individuen of groepen
1.3.3.3) Gezondheidsbescherming:
= beschermen van individuen tegen schadelijke invloeden.
◼ betrekking tot de verbetering van de arbeidsomstandigheden → deze taken zijn federale
materie, we denken hierbij aan de regelgeving:
➢ werken met gevaarlijke stoffen
➢ werken met radioactieve producten in een ZH
➢ …
1.4) toegankelijkheid van de zorg: 0de lijn, 1ste lijn, 2de lijn, 3de lijn.
→ dit principe heet: echelonnering, verwijst naar de toegankelijkheid van de zorg.
1.4.1) 0de lijnszorg:
= wordt gegeven voordat mensen gezondheidsklachten of een hulpvraag hebben → preventieve
zorg.
Wanneer mensen meer chronische problemen hebben → hulp vanuit directe omgeving,
mantelzorger:
➢ Ze bieden hulp omdat ze een persoonlijke band hebben met de persoon die de zorg
nodig heeft
➢ Geen professionele zorgverlener → hun ondersteuning is niet in roepsmatige context
➢ Geen vrijwilliger → vrijwilligers zijn wettelijk geregeld en is via een organisatie
, ➢ Het is niet betalend
1.4.2) 1ste lijnszorg:
= Zorg die direct toegankelijk is, aan huis of in de directe omgeving van de patiënt. Het zijn
consulaties
➔ Het zijn professionals zie breed opgeleid zijn, Bv:
➢ Een huisarts
➢ Een vroedvrouw
➢ Een tandarts
➢ Een verpleegkundige
➢ Een zorgkundige
➢ Een paramedicus
➢ Een spoeddienst
1.4.3) 2de lijnszorg:
→ Wanneer een probleem meet expertise vereist, dan word je doorverwezen naar een specialist
➔ Daar wordt een gespecialiseerde zorg aangeboden op mate van wat de patiënt nodig
heeft, vaak door een opname
1.4.4) 3de lijnszorg:
= Hier bevinden zich de UZ, ze hebben eenzelfde dienstverlening als een AZ maar dan met meer
gespecialiseerde behandelingen. Ze houden zich ook bezig met wetenschappelijke
onderzoeken en ontw van innovatieve technologie en opleidingen voor
gezondheidszorgberoepen.
1.5) Organisatie van de zorg
→ zorg wordt ingedeeld naar de plaats waar die soort zorg aangeboden wordt.
We spreken van: intramurale, semimurale en extramurale zorg
1.5.1) intramurale zorg
= zorg die verleend word binnen de muren van een zorginstelling:
➔ Multidisciplinaire en interdisciplinaire / interprofessionele samenwerking
➢ Ziekenhuizen => voor medisch-specialistische behandelingen of onderzoeken en waar
patiënten worden opgenomen en kunnen verblijven.
➔ Methodisch werken in de gezondheidszorg
1.2) Gezond versus ziek
GEZOND ZIEK
Gezondheidsbevordering care cure
0de lijn 1ste lijn 2de lijn 3de lijn
Begrip ziekte → veel verschillende facetten:
➢ Ziektes zijn universeel en niet afhankelijk van het individu
➢ Ziekte hebben: objectief vast te stellen
➢ Ziek zijn: is een subjectieve ervaring
➔ Het gaat om het perspectief van de ziekte op zijn ziekte
➔ Bepalen niet alleen objectieve waarneembare klachten of iemand ziek dan wel
gezond is, ook subjectieve klachten.
Als je ziek bent:
1. Probeert er eerst zelf iets aan doen → zelfzorg.
2. Als de zelfzorg niet de gewenste zorgen oplevert → je zoekt professionele hulp,
traditionele of reguliere zorg (huisdokter of tandarts)
3. Naast traditionele of reguliere zorg proberen sommigen ook alternatieve of
complementaire zorg
➔ Verzamelnaam voor geneeswijzen die niet in de opleiding tot arts/paramedicus
behandeld worden, ook wel onconventiole geneesmiddelen genoemd
➔ Er is weinig wetenschappelijk bewijs voor
1.3) Cure, care en gezondheidsbevordering
→ Bespreken van activiteiten in de zorgsector die zich richten op genezing en verzorging, ook het
bevorderen van de gezondheid.
Zorgsector => alle professionele aanbieders van zorg gericht op genezing, langdurige zorg of
verzorging.
, ➔ Veel verschillende soorten hulpverleners: houden zich bezig met de mens gezond
houden en maken
1.3.1) Cure:
→ “Cure” komt van curatieve zorg
➢ Gericht op onderzoeken, diagnoses en het behandelen van een ziekte of aandoening
met de bedoeling om te kunnen genezen
➢ Richt zich zowel op fysiek als op psychisch herstel / verbetering
➢ Het is meestal kortdurend
➢ Je krijgt het terugbetaald van het rijksinstituut
Curatieve zorg valt onder: 1ste lijnszorg
➢ AZ / UZ
➢ Medisch-specialistische zorg
➢ Zowel ambulant als residentieel
1.3.2) Care:
➢ Gericht op langdurige verzorging en revalidatie, het voorkomen van beperkingen en
complicaties van ziekten of aandoeningen en het ondersteunen van de kwaliteit van het
leven
➢ Duurt vaker langer dan een jaar
➢ Voor mensen met een beperking, chronische zieke of ouderen die professionele zorg
nodig hebben
➢ Deze zorg is voorzien vanuit het Vlaams niveau
1.3.3) Gezondheidsbevordering:
→ niet alleen de ziektepreventie maar ook de gezondheidspromotie en de
gezondheidsbescherming, het is een regionale bevoegdheid
1.3.3.1) Ziektepreventie:
=> voorkomen van een ziekte of aandoening, onderverdeeld naar de fase waar de ziekte zich
bevindt. Je hebt 3 fasen: primaire, secundaire en tertiaire preventie
◼ Primaire preventie = specifiek gezondheidsprobleem of een specifieke aandoening te
vorkomen Bv. Vaccineren
◼ Secundaire preventie = als de persoon in kwestie aanles / hoog risico heeft op een
bepaalde ziekte / aandoening
➔ Bij vroeg opsporen, ziekte / aandoening verminderen, reduceren of gevolgen
beperken
, ◼ Tertiaire preventie = er is al sprake van een ziekte / stoornis, doel is om de gevolgen te
beperken door negatieve implicaties zoveel mogelijk te voorkomen en de
zelfredzaamheid te bevorderen van de patiënt
1.3.3.2) Gezondheidspromotie:
= men probeert de gezondheidstoestand van een groep mensen te verbeteren zonder
individuele benadering, je probeert aan gedragsbeïnvloeding te doen
Voorbeelden:
➢ Promoten van bewegingsprogamma’s,
➢ Aanzetten tot gezonde voeding
➢ Campagnes tot veilig vrijen en condoomgebruik
➢ Campagnes tot stoppen met roken
➢ Medicatie gebruik
➢ Insmeren met zonnecrème
➢ …
➔ Gericht op individuen of groepen
1.3.3.3) Gezondheidsbescherming:
= beschermen van individuen tegen schadelijke invloeden.
◼ betrekking tot de verbetering van de arbeidsomstandigheden → deze taken zijn federale
materie, we denken hierbij aan de regelgeving:
➢ werken met gevaarlijke stoffen
➢ werken met radioactieve producten in een ZH
➢ …
1.4) toegankelijkheid van de zorg: 0de lijn, 1ste lijn, 2de lijn, 3de lijn.
→ dit principe heet: echelonnering, verwijst naar de toegankelijkheid van de zorg.
1.4.1) 0de lijnszorg:
= wordt gegeven voordat mensen gezondheidsklachten of een hulpvraag hebben → preventieve
zorg.
Wanneer mensen meer chronische problemen hebben → hulp vanuit directe omgeving,
mantelzorger:
➢ Ze bieden hulp omdat ze een persoonlijke band hebben met de persoon die de zorg
nodig heeft
➢ Geen professionele zorgverlener → hun ondersteuning is niet in roepsmatige context
➢ Geen vrijwilliger → vrijwilligers zijn wettelijk geregeld en is via een organisatie
, ➢ Het is niet betalend
1.4.2) 1ste lijnszorg:
= Zorg die direct toegankelijk is, aan huis of in de directe omgeving van de patiënt. Het zijn
consulaties
➔ Het zijn professionals zie breed opgeleid zijn, Bv:
➢ Een huisarts
➢ Een vroedvrouw
➢ Een tandarts
➢ Een verpleegkundige
➢ Een zorgkundige
➢ Een paramedicus
➢ Een spoeddienst
1.4.3) 2de lijnszorg:
→ Wanneer een probleem meet expertise vereist, dan word je doorverwezen naar een specialist
➔ Daar wordt een gespecialiseerde zorg aangeboden op mate van wat de patiënt nodig
heeft, vaak door een opname
1.4.4) 3de lijnszorg:
= Hier bevinden zich de UZ, ze hebben eenzelfde dienstverlening als een AZ maar dan met meer
gespecialiseerde behandelingen. Ze houden zich ook bezig met wetenschappelijke
onderzoeken en ontw van innovatieve technologie en opleidingen voor
gezondheidszorgberoepen.
1.5) Organisatie van de zorg
→ zorg wordt ingedeeld naar de plaats waar die soort zorg aangeboden wordt.
We spreken van: intramurale, semimurale en extramurale zorg
1.5.1) intramurale zorg
= zorg die verleend word binnen de muren van een zorginstelling:
➔ Multidisciplinaire en interdisciplinaire / interprofessionele samenwerking
➢ Ziekenhuizen => voor medisch-specialistische behandelingen of onderzoeken en waar
patiënten worden opgenomen en kunnen verblijven.
