3. TOEPASSINGEN
3.1. Van de kwaliteit van de aanknopingsfactor
De prof begint met een toepassing van de algemene theorie: Hoe beoordeelt men de kwaliteit van
een aanknopingsfactor in de context van extraterritoriale sancties?
3.1.1. De positie van de Europese Unie
→ EU, Guidelines on implementation and evaluation of restrictive measures (sanctions) in the
framework of the EU Common Foreign and Security Policy
We bekijken de positie vd EU aan de hand van een belangrijke beleidspositie van de EU:
- Paragraaf 51-52 van de Guideline:
“J. Jurisdiction
- 51. EU restrictive measures should only apply in situations where links exist with the EU …
- 52. The EU will refrain from adopting legislative instruments having extra-territorial application
in breach of international law. The EU has condemned the extra-territorial application of third
country’s legislation imposing restrictive measures which purports to regulate the activities of
natural and legal persons under the jurisdiction of the Member States of the European Union,
as being in violation of (IL)”
- = de EU stelt expliciet dat zij alleen sancties zal toepassen indien er
een band bestaat met de Europese Unie.
- Neutraliteitsverklaring
- Volgens de EU: “Wij zullen ons onthouden van het nemen van extraterritoriale
maatregelen die in strijd zijn met het internationaal recht.”
- Dit is gericht tegen derde landen, en m.n. tegen de VS, die hun wetgeving
vaak extraterritoriaal toepassen (zoals eerder besproken bij de dollar).
- Kritiek van de professor op de EU-formulering: vindt dit merkwaardig en bizar.
- Waarom ?
- De tekst wekt de indruk dat wanneer een persoon onder
Europese jurisdictie valt, dit automatisch betekent dat andere
staten (zoals de VS) géén jurisdictie mogen uitoefenen.
- Dat klopt niet: meervoudige jurisdictie is volstrekt normaal.
- Illustratie
- Studenten met dubbele nationaliteit vallen permanent onder twee
nationale rechtsordes.
- Dat is niet verboden, maar juist een standaardtoestand in
int’l recht.
- De EU-tekst suggereert ten onrechte dat de jurisdictie vd EU exclusief zou zijn.
265
,3.1.1.1. EU, Sanctions Guidelines
(1) Standard clause
- “This Regulation shall apply:
- (a) within the territory of the Union, including its airspace;
- (b) on board.. aircraft or.. vessel under the jurisdiction of a Member State;
- (c) to any person inside or outside the territory of the Union who is a national
of a Member State;
- (d) to any legal person, entity or body, inside or outside the territory of the
Union, which is incorporated or constituted under the law of a Member State;
- (e) to any legal person, entity or body in respect of any business done in
whole or in part within the Union.”
→ de prof toont de standaardclausule die in bijna alle EU-sanctiereglementen
voorkomt (Iran, Ruslan, enz.)
- De categorieën waarop EU-sancties van toepassing zijn:
(a) Territoriale jurisdictie
- = alles wat plaatsvindt op het EU-grondgebied
(b) Schepen en vliegtuigen
- = alles wat gebeurt aan boord van schepen/ vliegtuigen
die de vlag van een lidstaat voeren.
- = dit is een uitbreiding van de territoriale jurisdictie
(c) Onderdanen van lidstaten
- = actief personaliteitsbeginsel
- Duidelijk vermeld: ongeacht of zij zich binnen of
buiten de EU bevinden.
(d) Rechtspersonen
- = rechtspersonen die zijn opgericht naar het recht van een
lidstaat of die onder de wetgeving van een lidstaat vallen.
(e) “to any legal person, entity or body in respect of any
business done in whole or in part within the Union.”
- “business done in whole or in part within the Union”
- = “alle geheel of gedeeltelijk binnen de Unie
verrichte zakelijke transacties”
- “des opérations commerciales réalisées
intégralement ou en partie dans l’Union”
- Door eenzelfde fysieke of rechtspersoon
266
, - Is een nieuw en bijzonder ruim criterium
- Is de meest omstreden bepaling!
- Prof legt uit dat deze formulering bijzonder ruim lijkt
→ een groot buitenlandse ON die enige zaken doet
in de EU (bv. Huawei) zou dan in theorie voor al
haar activiteiten wereldwijd onderworpen worden
aan EU-sanctieregelgeving
- Dit lijkt sterk op de Amerikaanse dollar-
doctrine: “je hebt één keer dollars gebruikt
→ we hebben je”.
- Maar: opluchting
- Gelukkig zijn de Nederlandse en Franse
versies vd verordening minder ruim:
o business wordt vertaald
als zakelijke transacties (NL)
o of opération commerciale (FR)
- Interpretatie volgens de professor:
o Het gaat niet om “de hele
business van het bedrijf”.
o Alleen de specifieke
transactie valt onder de EU-
regels, als die transactie geheel of
gedeeltelijk op EU-grondgebied
plaatsvond.
→ Dus Huawei is niet volledig onderworpen aan
EU-recht, maar wel elke transactie die (al is het
maar gedeeltelijk) binnen de EU passeert.
(2) “close”, “genuine”
→ Sommige rechtsgeleerden menen dat een aanknopingsfactor:
- een echte,
- substantieve,
- nauw verband houdende
band moet vormen met de staat die jurisdictie uitoefent.
267
, - Toepassing in het EU-mededingingsrecht
- Bv. Gencor t. Europese Commissie, T-102/96
- Gaat over gedragingen die ih buitenland plaatsvinden,
maar toch onder EU-mededingingsrecht vallen.
- “Application of the Regulation is justified under public international
law when it is foreseeable that a proposed concentration will have
an immediate and substantial effect in the Community.”
→ de rechtbank zegt: dat de toepassing van EU-
mededingingsrecht is gerechtvaardigd onder int’l
recht wanneer voorspelbaar is dat een voorgenomen
fusie een onmiddellijk en substantieel effect zal
hebben op de Europese markt.
- Wat betekent dat?
- De kwaliteit van de band wordt
beoordeeld op basis van:
o voorspelbaarheid,
o substantie,
o nabijheid,
o economische impact
- Dit is een hoge kwalitatieve drempel
- Bv. een fusie id VS die meteen invloed heeft op
Europese concurrentie = valt onder EU-recht.
- Handelsvertegenwoordigers: Ingmar GB Eaton Leonard
Technologies Inc., C-381/9854
- = een arrest vh HvJ waarin de EU-wetgeving inzake
handelsvertegenwoordigers(agentschap) toepasselijk werd
verklaard op handelsvertegenwoordigers die werken binnen de
EU, zelfs wanneer hun werkgever buiten de EU gevestigd is.
- Essentie van het arrest
- Het Hof stelt: wanneer een ON buiten de EU
gevestigd is, maar handelsvertegenwoordigers
heeft binnen de EU, dan kan die ON zich niet
onttrekken aan de Europese regels over
handelsvertegenwoordigers.
- Zelfs niet wanneer het contract een
clausule bevat die een ander recht kiest!!
54
“it is essential for the Community legal order that a principal established in a non-member country, whose commercial agent carries on his activity
within the Community, cannot evade those provisions by the simple expedient of a choice-of-law clause.”
“The purpose served by the provisions in question requires that they be applied where the situation is closely connected with the Community, in
particular where the commercial agent carries on his activity in the territory of a Member State, irrespective of the law by which the parties intended
the contract to be governed.”
268
3.1. Van de kwaliteit van de aanknopingsfactor
De prof begint met een toepassing van de algemene theorie: Hoe beoordeelt men de kwaliteit van
een aanknopingsfactor in de context van extraterritoriale sancties?
3.1.1. De positie van de Europese Unie
→ EU, Guidelines on implementation and evaluation of restrictive measures (sanctions) in the
framework of the EU Common Foreign and Security Policy
We bekijken de positie vd EU aan de hand van een belangrijke beleidspositie van de EU:
- Paragraaf 51-52 van de Guideline:
“J. Jurisdiction
- 51. EU restrictive measures should only apply in situations where links exist with the EU …
- 52. The EU will refrain from adopting legislative instruments having extra-territorial application
in breach of international law. The EU has condemned the extra-territorial application of third
country’s legislation imposing restrictive measures which purports to regulate the activities of
natural and legal persons under the jurisdiction of the Member States of the European Union,
as being in violation of (IL)”
- = de EU stelt expliciet dat zij alleen sancties zal toepassen indien er
een band bestaat met de Europese Unie.
- Neutraliteitsverklaring
- Volgens de EU: “Wij zullen ons onthouden van het nemen van extraterritoriale
maatregelen die in strijd zijn met het internationaal recht.”
- Dit is gericht tegen derde landen, en m.n. tegen de VS, die hun wetgeving
vaak extraterritoriaal toepassen (zoals eerder besproken bij de dollar).
- Kritiek van de professor op de EU-formulering: vindt dit merkwaardig en bizar.
- Waarom ?
- De tekst wekt de indruk dat wanneer een persoon onder
Europese jurisdictie valt, dit automatisch betekent dat andere
staten (zoals de VS) géén jurisdictie mogen uitoefenen.
- Dat klopt niet: meervoudige jurisdictie is volstrekt normaal.
- Illustratie
- Studenten met dubbele nationaliteit vallen permanent onder twee
nationale rechtsordes.
- Dat is niet verboden, maar juist een standaardtoestand in
int’l recht.
- De EU-tekst suggereert ten onrechte dat de jurisdictie vd EU exclusief zou zijn.
265
,3.1.1.1. EU, Sanctions Guidelines
(1) Standard clause
- “This Regulation shall apply:
- (a) within the territory of the Union, including its airspace;
- (b) on board.. aircraft or.. vessel under the jurisdiction of a Member State;
- (c) to any person inside or outside the territory of the Union who is a national
of a Member State;
- (d) to any legal person, entity or body, inside or outside the territory of the
Union, which is incorporated or constituted under the law of a Member State;
- (e) to any legal person, entity or body in respect of any business done in
whole or in part within the Union.”
→ de prof toont de standaardclausule die in bijna alle EU-sanctiereglementen
voorkomt (Iran, Ruslan, enz.)
- De categorieën waarop EU-sancties van toepassing zijn:
(a) Territoriale jurisdictie
- = alles wat plaatsvindt op het EU-grondgebied
(b) Schepen en vliegtuigen
- = alles wat gebeurt aan boord van schepen/ vliegtuigen
die de vlag van een lidstaat voeren.
- = dit is een uitbreiding van de territoriale jurisdictie
(c) Onderdanen van lidstaten
- = actief personaliteitsbeginsel
- Duidelijk vermeld: ongeacht of zij zich binnen of
buiten de EU bevinden.
(d) Rechtspersonen
- = rechtspersonen die zijn opgericht naar het recht van een
lidstaat of die onder de wetgeving van een lidstaat vallen.
(e) “to any legal person, entity or body in respect of any
business done in whole or in part within the Union.”
- “business done in whole or in part within the Union”
- = “alle geheel of gedeeltelijk binnen de Unie
verrichte zakelijke transacties”
- “des opérations commerciales réalisées
intégralement ou en partie dans l’Union”
- Door eenzelfde fysieke of rechtspersoon
266
, - Is een nieuw en bijzonder ruim criterium
- Is de meest omstreden bepaling!
- Prof legt uit dat deze formulering bijzonder ruim lijkt
→ een groot buitenlandse ON die enige zaken doet
in de EU (bv. Huawei) zou dan in theorie voor al
haar activiteiten wereldwijd onderworpen worden
aan EU-sanctieregelgeving
- Dit lijkt sterk op de Amerikaanse dollar-
doctrine: “je hebt één keer dollars gebruikt
→ we hebben je”.
- Maar: opluchting
- Gelukkig zijn de Nederlandse en Franse
versies vd verordening minder ruim:
o business wordt vertaald
als zakelijke transacties (NL)
o of opération commerciale (FR)
- Interpretatie volgens de professor:
o Het gaat niet om “de hele
business van het bedrijf”.
o Alleen de specifieke
transactie valt onder de EU-
regels, als die transactie geheel of
gedeeltelijk op EU-grondgebied
plaatsvond.
→ Dus Huawei is niet volledig onderworpen aan
EU-recht, maar wel elke transactie die (al is het
maar gedeeltelijk) binnen de EU passeert.
(2) “close”, “genuine”
→ Sommige rechtsgeleerden menen dat een aanknopingsfactor:
- een echte,
- substantieve,
- nauw verband houdende
band moet vormen met de staat die jurisdictie uitoefent.
267
, - Toepassing in het EU-mededingingsrecht
- Bv. Gencor t. Europese Commissie, T-102/96
- Gaat over gedragingen die ih buitenland plaatsvinden,
maar toch onder EU-mededingingsrecht vallen.
- “Application of the Regulation is justified under public international
law when it is foreseeable that a proposed concentration will have
an immediate and substantial effect in the Community.”
→ de rechtbank zegt: dat de toepassing van EU-
mededingingsrecht is gerechtvaardigd onder int’l
recht wanneer voorspelbaar is dat een voorgenomen
fusie een onmiddellijk en substantieel effect zal
hebben op de Europese markt.
- Wat betekent dat?
- De kwaliteit van de band wordt
beoordeeld op basis van:
o voorspelbaarheid,
o substantie,
o nabijheid,
o economische impact
- Dit is een hoge kwalitatieve drempel
- Bv. een fusie id VS die meteen invloed heeft op
Europese concurrentie = valt onder EU-recht.
- Handelsvertegenwoordigers: Ingmar GB Eaton Leonard
Technologies Inc., C-381/9854
- = een arrest vh HvJ waarin de EU-wetgeving inzake
handelsvertegenwoordigers(agentschap) toepasselijk werd
verklaard op handelsvertegenwoordigers die werken binnen de
EU, zelfs wanneer hun werkgever buiten de EU gevestigd is.
- Essentie van het arrest
- Het Hof stelt: wanneer een ON buiten de EU
gevestigd is, maar handelsvertegenwoordigers
heeft binnen de EU, dan kan die ON zich niet
onttrekken aan de Europese regels over
handelsvertegenwoordigers.
- Zelfs niet wanneer het contract een
clausule bevat die een ander recht kiest!!
54
“it is essential for the Community legal order that a principal established in a non-member country, whose commercial agent carries on his activity
within the Community, cannot evade those provisions by the simple expedient of a choice-of-law clause.”
“The purpose served by the provisions in question requires that they be applied where the situation is closely connected with the Community, in
particular where the commercial agent carries on his activity in the territory of a Member State, irrespective of the law by which the parties intended
the contract to be governed.”
268
