Samenvatting GEZINSPEDAGOGIE 1
1. Inleiding
Focus op de relatie tss ouders en kinderen
HC 1
2. Uitgaan van de krachten van ouders
Ouderschapstheorie Alice van der Pas
Wat betekend het om ouders te zijn? Waar moet je rekening mee
houden?
Handvaten om te werken met ouders
Het krukje = metafoor voor werken met ouders, je moet je inbeelden
als professional, elke krukbeen zijn dingen waar je rekening mee
moet houden, als er 1 ontbreekt valt de kruk ineen
We hebben het nu over 2 poten
Geeft inzicht op onze visie van ouders
Eerste poot
1
,Twee kijk-kaders
• Krachten: waarderend, wat ze goed doen, bekrachtigen
• Tekorten: mislopen, problemen die er zijn bij de ouders = deficit-
benadering
Ze staan tegenover elkaar
We moeten kijken vanuit ouders hun krachten
Elke ouder wilt het beste voor hun kind, ook als er iets misloopt, de ouders
willen dat niet
Waarderende benadering
Tweede poot
Je kan de tweede poot niet los zien van de eerste
Ouders voelen hun snel gefocust, daarom is de aanpak heel belangrijk, ze
zijn kwetsbaar door bv opmerkingen van buitenaf
Werken met ouders = werken met kwetsbaarheid
Nature vs nurture
• 2 extreme visies:
o Nativisten:
alle menselijke eigenschappen zijn aangeboren
2
, o Empiristen:
alle menselijke eigenschappen zijn bepaald door ervaringen
(waaronder opvoeding)
Ons gedrag, denken en voelen worden bepaald
door een wisselwerking tussen aanleg en omgeving
Opvoedingsstijl
• Feitelijke opvoedingspraktijken van ouders
• Gedrag
• Attitudes
• Cognities
= een manier van omgaan met kinderen
• Stabiliteit over situaties heen
• Bepalend voor de wijze waarop kinderen beïnvloed worden door de
ouders
Curlingouders, benaming komt vanuit Scandinavië = het ijs glad maken
Ouders die alles vlot willen laten verlopen voor hun kind, obstakels
wegvegen voor je kinderen
Helikopterouders, heel beschermend, veel controle, weinig
zelfstandigheid, angst gedreven
Tom Hodgkinson -> kinderen meer loslaten, wees maar beetje lui, geef
veel vrijheid + autonomie + zelfstandigheid
Kurt Lewin
Onderzoek leiderschapsstijl in sociale groepen
Groepjes 11 jarige maken maskers:
Autocratische/autoritaire stijl
Democratische/participatieve stijl
Laissez-faire/delegatieve stijl
3
, Verband tussen wijze waarop groepen geleid worden en gedrag en
beleving van groepsleden
Inspirerend voor onderzoek naar omgangsstijlen van leerkrachten in
de klas
Later ook bron van inspiratie bij onderzoek naar opvoedingsstijlen
Van bevels- naar onderhandelingshuishouden in West-Europa
• Voor de jaren 60: bevelshuishouden
- Kinderen gehoorzamen ouders, mening van het kind is
ondergeschikt aan de mening van de ouder
≈ autoritaire opvoedingsstijl
- Sinds midden jaren 60: verschuiving naar
onderhandelingshuishouden
- Kinderen worden gevraagd eigen beslissingen te nemen en
een mening te verwoorden. Meer gelijkwaardigheid tussen
ouder en kind
≈ autoritatieve opvoedingsstijl
- Maar: niet àlle West-Europese gezinnen zijn
onderhandelingshuishoudens
Model van Baumrind
Structuur in opvoedingsstijlen brengen
• Liefde x controle
Liefde: responsiviteit, warmte, ondersteunend zijn
Controle: eisend zijn, toezicht houden, controlerend zijn, discipline
• Zoeken naar balans hiertussen
Wat heft mijn kind nodig? Wat verwacht de maatschappij?
De verschillende manieren van omgaan met balans liefde & controle ->
verschillende opvoedingsstijlen
4
1. Inleiding
Focus op de relatie tss ouders en kinderen
HC 1
2. Uitgaan van de krachten van ouders
Ouderschapstheorie Alice van der Pas
Wat betekend het om ouders te zijn? Waar moet je rekening mee
houden?
Handvaten om te werken met ouders
Het krukje = metafoor voor werken met ouders, je moet je inbeelden
als professional, elke krukbeen zijn dingen waar je rekening mee
moet houden, als er 1 ontbreekt valt de kruk ineen
We hebben het nu over 2 poten
Geeft inzicht op onze visie van ouders
Eerste poot
1
,Twee kijk-kaders
• Krachten: waarderend, wat ze goed doen, bekrachtigen
• Tekorten: mislopen, problemen die er zijn bij de ouders = deficit-
benadering
Ze staan tegenover elkaar
We moeten kijken vanuit ouders hun krachten
Elke ouder wilt het beste voor hun kind, ook als er iets misloopt, de ouders
willen dat niet
Waarderende benadering
Tweede poot
Je kan de tweede poot niet los zien van de eerste
Ouders voelen hun snel gefocust, daarom is de aanpak heel belangrijk, ze
zijn kwetsbaar door bv opmerkingen van buitenaf
Werken met ouders = werken met kwetsbaarheid
Nature vs nurture
• 2 extreme visies:
o Nativisten:
alle menselijke eigenschappen zijn aangeboren
2
, o Empiristen:
alle menselijke eigenschappen zijn bepaald door ervaringen
(waaronder opvoeding)
Ons gedrag, denken en voelen worden bepaald
door een wisselwerking tussen aanleg en omgeving
Opvoedingsstijl
• Feitelijke opvoedingspraktijken van ouders
• Gedrag
• Attitudes
• Cognities
= een manier van omgaan met kinderen
• Stabiliteit over situaties heen
• Bepalend voor de wijze waarop kinderen beïnvloed worden door de
ouders
Curlingouders, benaming komt vanuit Scandinavië = het ijs glad maken
Ouders die alles vlot willen laten verlopen voor hun kind, obstakels
wegvegen voor je kinderen
Helikopterouders, heel beschermend, veel controle, weinig
zelfstandigheid, angst gedreven
Tom Hodgkinson -> kinderen meer loslaten, wees maar beetje lui, geef
veel vrijheid + autonomie + zelfstandigheid
Kurt Lewin
Onderzoek leiderschapsstijl in sociale groepen
Groepjes 11 jarige maken maskers:
Autocratische/autoritaire stijl
Democratische/participatieve stijl
Laissez-faire/delegatieve stijl
3
, Verband tussen wijze waarop groepen geleid worden en gedrag en
beleving van groepsleden
Inspirerend voor onderzoek naar omgangsstijlen van leerkrachten in
de klas
Later ook bron van inspiratie bij onderzoek naar opvoedingsstijlen
Van bevels- naar onderhandelingshuishouden in West-Europa
• Voor de jaren 60: bevelshuishouden
- Kinderen gehoorzamen ouders, mening van het kind is
ondergeschikt aan de mening van de ouder
≈ autoritaire opvoedingsstijl
- Sinds midden jaren 60: verschuiving naar
onderhandelingshuishouden
- Kinderen worden gevraagd eigen beslissingen te nemen en
een mening te verwoorden. Meer gelijkwaardigheid tussen
ouder en kind
≈ autoritatieve opvoedingsstijl
- Maar: niet àlle West-Europese gezinnen zijn
onderhandelingshuishoudens
Model van Baumrind
Structuur in opvoedingsstijlen brengen
• Liefde x controle
Liefde: responsiviteit, warmte, ondersteunend zijn
Controle: eisend zijn, toezicht houden, controlerend zijn, discipline
• Zoeken naar balans hiertussen
Wat heft mijn kind nodig? Wat verwacht de maatschappij?
De verschillende manieren van omgaan met balans liefde & controle ->
verschillende opvoedingsstijlen
4
