RECHTSVERGELIJKING : DEEL 2 –
AFRIKAANS RECHT
Gelaagd recht .................................................................................................................................... 2
Traditioneel Afrikaanse laag: 1ste laag ............................................................................................... 2
Religieuze laag:2de laag .................................................................................................................... 3
Koloniale laag: 3de laag .................................................................................................................... 3
Recht van na onafhankelijkheid: 4de laag........................................................................................... 4
Juridische pluralisme .......................................................................................................................... 4
Recht na onafhankelijkheid .......................................................................................................... 4
Juridische pluralisme ................................................................................................................... 5
Democratische republiek congo .......................................................................................................... 5
Zuid-Afrika ......................................................................................................................................... 6
pg. 1
, GELAAGD RECHT
- Afrikaans recht bestaat niet!
o Grote verscheidenheid aan nationale rechtsstelsels
o Enorm groot continent
- Term gebruikt om te verwijzen naar recht van landen van Sub-Saharaans Afrika
o Zeer specifieke gelaagdheid van het recht tin de meeste Afrikaanse landen tot uiting te
brengen = chtonische rechtstelsel
o Dus enkel het midden en vanonder nt wat vanboven ligt dit hoor bij het Islamrecht
- Andere beschrijvingsstructuur dan gebruikelijk (geen nationale focus)
- Bijzondere aandacht voor Congo en Zuid-Afrika
o Koloniaal imperium nog hard te voelen
o Heel hard bij ons nog te merken, zeker aan onze rijkdom dat we hebben/ nog hebben
hierdoor
o Nooit gewild vanuit België om een economische immigratie op te zetten
Bevoorrechte influx is er bij ons nooit geweest
- GELAAGDHEID = hét kenmerk van recht in Sub-Saharaanse landen
o Lagen ontstaan in opeenvolgende tijdsperioden, maar hun effect kon zich ook in latere
perioden doorzetten, al dan niet in interactie met de daaropvolgende lagen.
- Sacco onderscheidt in essentie vier ‘lagen’:
o Traditioneel Afrikaanse laag (chtonisch recht);
o Religieuze laag (voornamelijk islamitisch recht);
o Koloniale laag (recht van tussen ca. 1880 en 1960)
o Recht van na de onafhankelijkheid
TRADITIONEEL AFRIKAANSE LAAG: 1 S T E LAAG
- Traditioneel Afrikaans recht = prototype van chtonisch rechtssysteem
- Bij chtonisch rechtsstelsel wordt het recht, net als de daarvan moeilijk te onderscheiden sociale
gedragsregels en rituelen, gezien worden als een onderdeel van de kosmologische ordening,
waarbij het bovennatuurlijke een belangrijke rol speelt.
o Mens, groep, land, natuurlijke elementen, voorouders en geesten zijn allen betrokken
o Deze kunnen allemaal ‘rechten’ hebben binnen die grotere kosmologische ordening
- Bij traditionele volkeren in Afrika en Amerika of bij de Aboriginals of de Maori’s
- Traditioneel Afrikaans recht wordt vooral door gewoonterecht gevormd, aangevuld door
‘wetgevende’ beslissingen van de leider en de wijze waarop geschillen beslecht worden
- Recht zonder juristen, zonder vaste rechtsterminologie en gebaseerd op orale traditie
(mondeling vastgelegd & overgedragen via riten, mythen en rijmen, … )
o => Soepel, levend, maar tegelijk moeilijk vatbaar (geen officiële bronnen of omvattend
denkkader)
- Er is een grote diversiteit aan traditionele rechtsstelsels (gemeenschappen geleid door ‘vorst’
vs. gemeenschappen geleid door primus inter pares)
- Het traditioneel Afrikaans recht legt nadruk op concrete oplossingen en houdt rekening met
hoedanigheid van de betrokkenen (positie in leefgemeenschap,…)
- Een geschil wordt niet zozeer als tegenstelling tussen personen gezien, doch veeleer als een
verstoring van de kosmologische harmonie nadruk op pacificatie
o Het traditionele recht verkiest verzoening en wraak boven geschillenbeslechting en
wijst de figuur van verjaring van schuld af, evenals vertegenwoordiging in rechte door
een derde.
pg. 2
AFRIKAANS RECHT
Gelaagd recht .................................................................................................................................... 2
Traditioneel Afrikaanse laag: 1ste laag ............................................................................................... 2
Religieuze laag:2de laag .................................................................................................................... 3
Koloniale laag: 3de laag .................................................................................................................... 3
Recht van na onafhankelijkheid: 4de laag........................................................................................... 4
Juridische pluralisme .......................................................................................................................... 4
Recht na onafhankelijkheid .......................................................................................................... 4
Juridische pluralisme ................................................................................................................... 5
Democratische republiek congo .......................................................................................................... 5
Zuid-Afrika ......................................................................................................................................... 6
pg. 1
, GELAAGD RECHT
- Afrikaans recht bestaat niet!
o Grote verscheidenheid aan nationale rechtsstelsels
o Enorm groot continent
- Term gebruikt om te verwijzen naar recht van landen van Sub-Saharaans Afrika
o Zeer specifieke gelaagdheid van het recht tin de meeste Afrikaanse landen tot uiting te
brengen = chtonische rechtstelsel
o Dus enkel het midden en vanonder nt wat vanboven ligt dit hoor bij het Islamrecht
- Andere beschrijvingsstructuur dan gebruikelijk (geen nationale focus)
- Bijzondere aandacht voor Congo en Zuid-Afrika
o Koloniaal imperium nog hard te voelen
o Heel hard bij ons nog te merken, zeker aan onze rijkdom dat we hebben/ nog hebben
hierdoor
o Nooit gewild vanuit België om een economische immigratie op te zetten
Bevoorrechte influx is er bij ons nooit geweest
- GELAAGDHEID = hét kenmerk van recht in Sub-Saharaanse landen
o Lagen ontstaan in opeenvolgende tijdsperioden, maar hun effect kon zich ook in latere
perioden doorzetten, al dan niet in interactie met de daaropvolgende lagen.
- Sacco onderscheidt in essentie vier ‘lagen’:
o Traditioneel Afrikaanse laag (chtonisch recht);
o Religieuze laag (voornamelijk islamitisch recht);
o Koloniale laag (recht van tussen ca. 1880 en 1960)
o Recht van na de onafhankelijkheid
TRADITIONEEL AFRIKAANSE LAAG: 1 S T E LAAG
- Traditioneel Afrikaans recht = prototype van chtonisch rechtssysteem
- Bij chtonisch rechtsstelsel wordt het recht, net als de daarvan moeilijk te onderscheiden sociale
gedragsregels en rituelen, gezien worden als een onderdeel van de kosmologische ordening,
waarbij het bovennatuurlijke een belangrijke rol speelt.
o Mens, groep, land, natuurlijke elementen, voorouders en geesten zijn allen betrokken
o Deze kunnen allemaal ‘rechten’ hebben binnen die grotere kosmologische ordening
- Bij traditionele volkeren in Afrika en Amerika of bij de Aboriginals of de Maori’s
- Traditioneel Afrikaans recht wordt vooral door gewoonterecht gevormd, aangevuld door
‘wetgevende’ beslissingen van de leider en de wijze waarop geschillen beslecht worden
- Recht zonder juristen, zonder vaste rechtsterminologie en gebaseerd op orale traditie
(mondeling vastgelegd & overgedragen via riten, mythen en rijmen, … )
o => Soepel, levend, maar tegelijk moeilijk vatbaar (geen officiële bronnen of omvattend
denkkader)
- Er is een grote diversiteit aan traditionele rechtsstelsels (gemeenschappen geleid door ‘vorst’
vs. gemeenschappen geleid door primus inter pares)
- Het traditioneel Afrikaans recht legt nadruk op concrete oplossingen en houdt rekening met
hoedanigheid van de betrokkenen (positie in leefgemeenschap,…)
- Een geschil wordt niet zozeer als tegenstelling tussen personen gezien, doch veeleer als een
verstoring van de kosmologische harmonie nadruk op pacificatie
o Het traditionele recht verkiest verzoening en wraak boven geschillenbeslechting en
wijst de figuur van verjaring van schuld af, evenals vertegenwoordiging in rechte door
een derde.
pg. 2
