Samenvatting LPM – tentamen
Tentamenstof: H2, H3, H5, H6, H8, H10, H11, H12 & H13
Hoofdstuk 2 – Leidinggeven
De manier waarop jij leidinggeeft, bepaalt voor een groot deel hoe succesvol jouw
projectteam is. Veel projectleiders geven leiding op gevoel, maar hier zijn
competenties voor in de vorm van modellen.
Situationeel leiderschap
+
Stelt dat effectieve projectmanagers de juiste Ondersteune
coachend
leiderschapsstijl moeten selecteren op basis van nd
Ondersteunend
het ontwikkelniveau (bekwaamheid x
betrokkenheid) van hun medewerkers.
Instrueren
Hierbij worden vier leiderschapsstijlen Delegerend
d
geïdentificeerd:
1. Instrueren (laag deskundig vs hoog
-
- Sturen +
betrokken)
2. Overtuigen (laag deskundig vs laag betrokken)
3. Participeren (hoog deskundig vs laag betrokken)
4. Delegeren (hoog deskundig vs hoog betrokken)
Veel kritiek op dit model!
De managerial grid
Dit model beoordeelt leiderschap op twee dimensies: taakgerichtheid en
mensgerichtheid. Het model classificeert vijf verschillende leiderschapsstijlen o.b.v. de
combinatie van de twee dimensies:
Het model kan te simplistisch zijn en de complexiteit van leiderschap niet volledig
vatten. Het gaat om meer dan alleen taakgerichtheid en mensgerichtheid.
Transactioneel leiderschap: belonen en straffen
Bij deze leiderschapsstijl gebruik je beloningen en straffen om projectmedewerkers te
motiveren en te controleren. Transactioneel leiderschap is gebaseerd op een
mensbeeld waarbij medewerkers worden gedreven door eigenbelang. Je hebt
verschillende vormen:
- Voorwaardelijke betaling
, - Actief management bij uitzondering (op zoek naar afwijkingen of
overschrijdingen)
- Passief management bij uitzondering (afwachten op afwijkingen of
overschrijdingen)
- Laissez-faire (je stuurt weinig, neemt weinig beslissingen en vermijd je
verantwoordelijkheid)
Dit model past in een omgeving waarbij productie vooropstaat en creativiteit en
vernieuwing geen grote rol spelen. Of in een situatie waarin snel een beslissing moet
worden genomen (brandweer of leger).
Transactioneel leiderschap werkt beter in culturen waarin er een grote afstand is
tussen projectmedewerkers en projectmanager en culturen die meer collectivistisch in
plaats van individueel zijn. In complexe en innovatieve omgevingen werkt dit minder
goed.
Transformationeel leiderschap: inspiratie en verandering
Transformationeel leiderschap richt zich op het creëren van verandering en het
stimuleren van groei binnen individuen en organisaties. Deze benadering gaat ervan
uit dat de projectmanager in principe wel wil werken en dat je de beste resultaten
krijgt als de medewerker intrinsiek gemotiveerd is en in een omgeving werkt die
stimulerend is.
Het fundament van deze leiderschapstheorie bestaat uit vier kenmerken:
1. Motiveer en inspireer
2. Stimuleer discussie
3. Geef individuele aandacht
4. Wees een rolmodel
Studies laten zien dat transformationele leiders positieve effecten hebben op de
motivatie en tevredenheid van medewerkers en dit leidt tot succesvollere projecten.
Goed onderbouwd. Transformationele leiders hebben een positief effect op de
motivatie en tevredenheid van medewerkers en dragen bij aan een positieve
organisatiecultuur, het bevorderen van medewerkersbetrokkenheid en het creëren
van psychologische veiligheid.
De leiderschapskenmerken van YukI
Hierbij worden afzonderlijke onderdelen van leiderschap beschreven en geeft daarmee
een uitgebreid overzicht van alle belangrijke leiderschapskenmerken. Dit aan de hand
van vier categorieën:
1. Taakgeoriënteerd
a. Uitleggen
b. Plannen
c. Monitoren van de operatie
d. Problemen oplossen
2. Relatiegeoriënteerd
a. Ondersteunen
b. Persoonlijke ontwikkeling
c. Erkennen/complimenteren
, d. Empoweren
3. Verandergeoriënteerd
a. Verandervisie communiceren
b. Aanmoedigen van innovatie
c. Aanmoedigen van verandering
d. Faciliteren van gezamenlijk leren
4. Externgeoriënteerd
a. Monitoren van de omgeving
b. Netwerken
c. Vertegenwoordigen
Goed onderbouwd, maar discussie over de precieze gedragingen die wel en niet
worden opgenomen.
Gedeeld leiderschap in zelfsturende teams
Gedeeld leiderschap gaat ervanuit dat jij als projectmanager niet continu de leiding
neemt maar het leiderschap primair overlaat aan je projectmedewerkers. Je zorgt er
dus voor dat je team zelfsturend is. Je begeleidt je team in het zelf de leiding kunnen
nemen.
Definitie: de verdeling van leiderschap over meerder individuen in het project,
waardoor leiderschap een collectief fenomeen wordt. De projectmanager neemt hierin
nog wel beslissingen en faciliteert het team om goed te functioneren -> coachende
rol.
Voordelen:
- Minder conflicten
- Meer vertrouwen
- Betere teamcohesie
- Meer creativiteit
- Meer geleerd van fouten
- Minder stress
- Meer plezier in het werk
- Meer betrokken
Deze stijl van leidinggevend wordt vooral ingezet bij complexe projecten, die niet
bestuurd kunnen worden door één persoon.
Tips om gedeeld leiderschap te stimuleren:
1. Zorg ervoor dat de organisatie gedeeld leiderschap faciliteert
2. Zorg dat de projectmedewerkers de noodzakelijke skills beheersen
3. Bevorder onderling vertrouwen
4. Selecteer projectmedewerkers met verstand van zaken over het project
5. Stimuleer dat medewerkers elkaar niet alleen praktisch maar ook sociaal
steunen
6. Wees alert op de psychologische veiligheid in het team
7. Let op dat iedereen de ruimte voelt en krijgt om mee te doen en iedereen
betrokken is bij belangrijke beslissingen
8. Formuleer een gezamenlijk waar iedereen achter staat
Tentamenstof: H2, H3, H5, H6, H8, H10, H11, H12 & H13
Hoofdstuk 2 – Leidinggeven
De manier waarop jij leidinggeeft, bepaalt voor een groot deel hoe succesvol jouw
projectteam is. Veel projectleiders geven leiding op gevoel, maar hier zijn
competenties voor in de vorm van modellen.
Situationeel leiderschap
+
Stelt dat effectieve projectmanagers de juiste Ondersteune
coachend
leiderschapsstijl moeten selecteren op basis van nd
Ondersteunend
het ontwikkelniveau (bekwaamheid x
betrokkenheid) van hun medewerkers.
Instrueren
Hierbij worden vier leiderschapsstijlen Delegerend
d
geïdentificeerd:
1. Instrueren (laag deskundig vs hoog
-
- Sturen +
betrokken)
2. Overtuigen (laag deskundig vs laag betrokken)
3. Participeren (hoog deskundig vs laag betrokken)
4. Delegeren (hoog deskundig vs hoog betrokken)
Veel kritiek op dit model!
De managerial grid
Dit model beoordeelt leiderschap op twee dimensies: taakgerichtheid en
mensgerichtheid. Het model classificeert vijf verschillende leiderschapsstijlen o.b.v. de
combinatie van de twee dimensies:
Het model kan te simplistisch zijn en de complexiteit van leiderschap niet volledig
vatten. Het gaat om meer dan alleen taakgerichtheid en mensgerichtheid.
Transactioneel leiderschap: belonen en straffen
Bij deze leiderschapsstijl gebruik je beloningen en straffen om projectmedewerkers te
motiveren en te controleren. Transactioneel leiderschap is gebaseerd op een
mensbeeld waarbij medewerkers worden gedreven door eigenbelang. Je hebt
verschillende vormen:
- Voorwaardelijke betaling
, - Actief management bij uitzondering (op zoek naar afwijkingen of
overschrijdingen)
- Passief management bij uitzondering (afwachten op afwijkingen of
overschrijdingen)
- Laissez-faire (je stuurt weinig, neemt weinig beslissingen en vermijd je
verantwoordelijkheid)
Dit model past in een omgeving waarbij productie vooropstaat en creativiteit en
vernieuwing geen grote rol spelen. Of in een situatie waarin snel een beslissing moet
worden genomen (brandweer of leger).
Transactioneel leiderschap werkt beter in culturen waarin er een grote afstand is
tussen projectmedewerkers en projectmanager en culturen die meer collectivistisch in
plaats van individueel zijn. In complexe en innovatieve omgevingen werkt dit minder
goed.
Transformationeel leiderschap: inspiratie en verandering
Transformationeel leiderschap richt zich op het creëren van verandering en het
stimuleren van groei binnen individuen en organisaties. Deze benadering gaat ervan
uit dat de projectmanager in principe wel wil werken en dat je de beste resultaten
krijgt als de medewerker intrinsiek gemotiveerd is en in een omgeving werkt die
stimulerend is.
Het fundament van deze leiderschapstheorie bestaat uit vier kenmerken:
1. Motiveer en inspireer
2. Stimuleer discussie
3. Geef individuele aandacht
4. Wees een rolmodel
Studies laten zien dat transformationele leiders positieve effecten hebben op de
motivatie en tevredenheid van medewerkers en dit leidt tot succesvollere projecten.
Goed onderbouwd. Transformationele leiders hebben een positief effect op de
motivatie en tevredenheid van medewerkers en dragen bij aan een positieve
organisatiecultuur, het bevorderen van medewerkersbetrokkenheid en het creëren
van psychologische veiligheid.
De leiderschapskenmerken van YukI
Hierbij worden afzonderlijke onderdelen van leiderschap beschreven en geeft daarmee
een uitgebreid overzicht van alle belangrijke leiderschapskenmerken. Dit aan de hand
van vier categorieën:
1. Taakgeoriënteerd
a. Uitleggen
b. Plannen
c. Monitoren van de operatie
d. Problemen oplossen
2. Relatiegeoriënteerd
a. Ondersteunen
b. Persoonlijke ontwikkeling
c. Erkennen/complimenteren
, d. Empoweren
3. Verandergeoriënteerd
a. Verandervisie communiceren
b. Aanmoedigen van innovatie
c. Aanmoedigen van verandering
d. Faciliteren van gezamenlijk leren
4. Externgeoriënteerd
a. Monitoren van de omgeving
b. Netwerken
c. Vertegenwoordigen
Goed onderbouwd, maar discussie over de precieze gedragingen die wel en niet
worden opgenomen.
Gedeeld leiderschap in zelfsturende teams
Gedeeld leiderschap gaat ervanuit dat jij als projectmanager niet continu de leiding
neemt maar het leiderschap primair overlaat aan je projectmedewerkers. Je zorgt er
dus voor dat je team zelfsturend is. Je begeleidt je team in het zelf de leiding kunnen
nemen.
Definitie: de verdeling van leiderschap over meerder individuen in het project,
waardoor leiderschap een collectief fenomeen wordt. De projectmanager neemt hierin
nog wel beslissingen en faciliteert het team om goed te functioneren -> coachende
rol.
Voordelen:
- Minder conflicten
- Meer vertrouwen
- Betere teamcohesie
- Meer creativiteit
- Meer geleerd van fouten
- Minder stress
- Meer plezier in het werk
- Meer betrokken
Deze stijl van leidinggevend wordt vooral ingezet bij complexe projecten, die niet
bestuurd kunnen worden door één persoon.
Tips om gedeeld leiderschap te stimuleren:
1. Zorg ervoor dat de organisatie gedeeld leiderschap faciliteert
2. Zorg dat de projectmedewerkers de noodzakelijke skills beheersen
3. Bevorder onderling vertrouwen
4. Selecteer projectmedewerkers met verstand van zaken over het project
5. Stimuleer dat medewerkers elkaar niet alleen praktisch maar ook sociaal
steunen
6. Wees alert op de psychologische veiligheid in het team
7. Let op dat iedereen de ruimte voelt en krijgt om mee te doen en iedereen
betrokken is bij belangrijke beslissingen
8. Formuleer een gezamenlijk waar iedereen achter staat
