LES 1 ........................................................................................................................................................................... 2
TEKST 1: Jeugdcriminaliteit: wetenschap, media en politiek..................................................................................... 2
TEKST 2: Adolescentie en delinquentie .................................................................................................................... 7
TEKST 3: Wetenschappelijke perspectieven op jeugdcriminaliteit .......................................................................... 12
TEKST 4: Age-crime curve (Loeber) ........................................................................................................................ 12
TEKST 5: Natural histories of delinquency .............................................................................................................. 17
TEKST 6: The age-graded theory of informal social control ..................................................................................... 23
TEKST 7: Neuropsychologische maatregelen van executieve functie en antisociaal gedrag ..................................... 29
TEKST 8: Structurele en functionele beeldvorming van de prefrontale hersenen bij antisociale, gewelddadige en
psychopathische personen: een meta-analyse....................................................................................................... 36
LES 2 ......................................................................................................................................................................... 38
TEKST 9: Risk and protective factors for men’s sexual violence against women at higher education institutions: a
systematic and meta-analytic review of the longitudinal evidence ......................................................................... 38
TEKST 10: Seksueel delinquent gedrag van jongeren .............................................................................................. 45
TEKST 11: The role of hypermasculinity, token resistance, rape myth, and assertive sexual consent communication
among college men ............................................................................................................................................... 55
LES 3 ......................................................................................................................................................................... 60
TEKST: Daderschap: oude en nieuwe vormen ........................................................................................................ 60
TEKST 12: The development and impact of self-report measures of crime and delinquency ................................... 64
TEKST 13: Verdampende jeugdcriminaliteit: verklaringen van de internationale daling. Justitiële verkenningen ..... 71
TEKST: Facts & figures: daderschap ........................................................................................................................ 75
TEKST: Facts & figures: slachtofferschap van delinquent gedrag ............................................................................. 77
LES 4 ......................................................................................................................................................................... 79
TEKST 14: Class, style and territory in the drari microcultures of Brussels (2019) ................................................... 79
TEKST 15: Jongeren en de publieke ruimte: tussen vrijheid en controle ................................................................. 87
TEKST 16: Regimes of visibility: Hanging out in Brussels’ public spaces .................................................................. 92
LES 5 ......................................................................................................................................................................... 99
TEKST 17: What adolescents do or say to actively influence peers: complaince-gaining tactics and adolescent
deviance ............................................................................................................................................................... 99
TEKST 18: Peer influence and delinquency........................................................................................................... 103
LES 6 ....................................................................................................................................................................... 108
TEKST 19: Delinquent peers in context: A longitudinal network analysis of selection and influence effects .......... 108
TEKST 20: Investigating the stability of co-offending and co-offenders among a sample of youthful offenders ..... 112
TEKST 21: Reconsidering peer influences on delinquency: Do less proximate contacts matter? ............................ 115
TEKST 22: The impact of violent behavior on co-offender selection: Evidence of bevhavioral homophily ............. 120
,LES 1
TEKST 1: Jeugdcriminaliteit: wetenschap, media en politiek
Aandacht voor overlast en criminaliteit van jongeren: laatste decennia sterk toegenomen
o Traditionele jeugdrecht, gericht op het opvoedend en resocialiserend karakter van interventies: onder
druk
o Niet enkel criminaliteit: veelplegers, spijbelaars en jeugd die rondhangt of voor overlast zorgt
o In België: vanaf 14 jaar mogelijk GAS op te leggen aan minderjarigen
Paniek en urgentie
Merkwaardig verschijnsel: overal neemt de jeugdcriminaliteit af
o Toch een algemene, aanhoudende paniekstemming dat het de verkeerde kant opgaat met de jeugd in
sommige landen
o België: tussenpositie tussen stabiliteit en krachtig ingrijpen door overheid
Voortdurende wisselwerking tussen politiek en media
o Media: rapporteren calamiteiten en meten die breed uit
o Politiek: meteen reageren en met voorstellen komen
Vlaanderen: tamelijk constant beeld (nu zelfs daling) & echt problematisch gedrag van jongeren blijft beperkt
tot een heel kleine groep
Media en politiek
Afname van jeugdcriminaliteit (maar ook dalende misdaadcijfers in de hele westerse wereld)
o Maar Nederlandse media vertonen verschillende biases in de berichtgeving over jeugdcriminaliteit
Hoeveelheid berichtgeving
Neemt zelfs toe, hoewel geregistreerde jeugdcriminaliteit afneemt
Disproportionele aandacht voor high impact crimes
Zijn juist spectaculair afgenomen
o Associatie tussen Marokkaanse jeugd en ‘straatterreur’
Jeugdcriminaliteit en overlast van jongeren variëren van karakter, maar zijn van alle tijden (hooliganisme)
Bronnen
Ontwikkeling van jeugdcriminaliteit: via politiecijfers, gerechtelijke gegevens, zelfrapportages en
slachtofferenquêtes
,Politiecijfers
Cijfers waarop media en politiek zich baseren
Maar zeggen weinig over toename of niet
Beïnvloed door:
o Meldingsbereidheid
o Aard criminaliteit
o Beleidsprioriteiten
Hoog dark number
Meer kans om terecht te komen in politieregistraties:
o Straatcriminaliteit
o Geweldscriminaliteit
o Allochtonen
Veranderingen in de wetgeving beïnvloeden ook de kwalificaties en procedures en dus de criminaliteitscijfers
Dus: wisselende prioriteit en selectiviteit van de ‘sociale constructie’ van (jeugd)criminaliteit
Zelfrapportages
Zelfrapportages onder jongeren
Kunnen goed beeld geven van de meest voorkomende en dus typerende jeugddelicten
Kenmerkende aspecten van ‘gezonde’ jeugddelinquentie: merendeel samen met anderen gepleegd &
alcohol en drugs minimale rol erbij
Kijken naar verband tussen jeugdcriminaliteit, etniciteit en cultuur
o Hier nauwelijks verschil tussen autochtone en allochtone jongeren
Beperkingen:
o Enquête kan slechts beperkt aantal delicten opnemen
o Sommige daders moeilijker te bereiken
o Geven geen goed beeld van de ernst van de delicten, in termen van schade en gevolgen voor mogelijke
slachtoffers
Slachtofferenquêtes
Geven goede indruk van de ontwikkeling van het aantal slachtoffers van misdrijven
Beperkingen:
o Geen uitsluitsel over leeftijd daders
o Stijging/daling voor een deel veroorzaakt door toe-/afname meldingsbereidheid
o Meldingsbereidheid voor een deel veroorzaakt door toe-/afname van de bereidheid bij de politie om
een pv te maken
‘Prestatie paradox’: hoe beter de politie haar werk doet, des te meer criminaliteit er lijkt te
zijn
, Pendelbeweging in de criminologie
Criminologie: meerdere paradigma’s die gelijktijdig naast elkaar bestaan
o Voortdurende evolutie: nieuwe inzichten en nieuwe onderzoeksaccenten of juist oudere ideeën weer
onder de aandacht
o = Pendelbeweging
Pendelbeweging hangt samen met bredere maatschappelijke en politieke veranderingen
o VS: sociologische en sociaalpsychologische benaderingen dominant
Criminaliteit: verstoord aanpassingsproces aan de heersende waarden en cultuur
Vooral lagere klassen
o ‘60/70: kritische/radicale criminologie: kritiek op traditionele etiologische benadering (zie supra)
o ’80: pleidooi om de ‘geloofwaardigheid’, het afschrikwekkend en beveiligend karakter van de
strafrechtelijke interventie te herstellen
Raad van Europa: interventies met opvoedend karakter voorzien
o 1989: Internationaal Verdrag inzake de Rechten van het Kind
Rechts- en proceswaarborgen voor kinderen
Sociale verplichtingen voor staten
Eind ’80: weer meer aandacht voor de sociale achtergronden van jeugdcriminaliteit
o Bindingstheorie van Hirschi: goede bindingen van jongeren werken remmend ten aanzien van
jeugddelinquentie
Eind ’90: kritiek op werking politie en justitie (waarborgen burgers onvoldoende veiligheid)
o Grote media-aandacht van aantal incidenten
o Politiegegevens wezen op stijging van (gewelds)criminaliteit bij jeugdige daders
o Oververtegenwoordiging van allochtone daders
o In beleidsnota’s: effectievere aanpak van jeugddelinquentie gevraagd
Risicofactor
Levensloop
Age-crime curve: snelle toename van delinquent gedrag onder jongeren, daling rond 18 jaar/ halverwege
jongvolwassenheid
Jeugdcriminaliteit = criminaliteit van adolescenten (12j-18j)
o In de rijke, westerse samenleving: ingrijpende, ambigue evolutie bij adolescenten
Langer afhankelijk
Sneller serieuzer genomen en mening telt zwaarder
o Laatste decennia: verhevigde onderzoeksinteresse voor het verschijnsel adolescentie (vanuit de
psychologie, psychiatrie, neurologie, sociologie, pedagogiek en genetica)