Probleem 4 - Vignet A
hoe vormen schema’s en categorieën zich?
hoe worden schema’s opgeslagen in het geheugen?
hoe passen we de schema’s toe?
Keywords: categorieën & categoriseren
Structuur vignet
- Wat zijn categorieën en concepten?
- Typicality
- Hiërarchie in categorieën
- Prototype vs exemplar
- Semantic networks
- Spreading activation model
- Similarity based approaches
o Classical
o Prototype
o Exemplar
Artikel 1 – Murphy
Een set van objecten die als gelijkwaardig worden behandeld kan worden beschouwd als
categorieën. categorieën bevatten daarnaast ook eigenschappen.
Mentale representaties die we van categorieën vormen heten concepten. Concepten zijn de kern van
intelligent gedrag er wordt verwacht dat jij ook in onbekende situaties in staat bent om te weten
wat je moet doen (in een nieuw klaslokaal snap je ook hoe de stoelen daar werken, ook al heb je die
specifieke stoel nog nooit gezien). Concepten helpen je specifieke eigenschappen van objecten te
koppelen aan objecten die in die categorie horen.
Aard van categorieën
Categorieën zouden well-defined moeten zijn met de necessary features + jointly sufficient. Dus:
iedere hond heeft vier poten en blaft (necessary features); dus ieder dier dat vier poten heeft en blaft
moet een hond zijn (jointly sufficient). Dit is helaas niet zo in de echte wereld: niet elke hond heeft
bijv vier poten (bijv na een amputatie), maar niemand twijfelt aan het hond-zijn. Dus dan moeten er
meer ‘hogere’ eigenschappen zijn waar een categorie mee te maken heeft. natuur is niet ‘logisch
en correct’, dus vaak zijn definities ook lastig te vinden.
Borderline items
Onderzoek van Hampton toont aan dat items niet per sé
members of nonmembers zijn, maar dat er vooral sprake is
van borderline members (nét wel of nét niet members van
een groep). Bij deze members was er niet alleen sprake van
disagreement between participants, maar ook door mensen
zelf (bij twee verschillende testen in twee weken tijd).
Dit laat zien dat er sprake is van typicality: er zijn ‘beter’
members in een groep dan andere: zoals wanneer iemand
zegt dat er een vogel in de tuin zit, daar verwacht je een
roodborstje; maar niet een adelaar of een kalkoen.
Meest typische member: prototype.
, Hoe wordt iets typisch? hoe vaker we iets zien, hoe typischer het wordt. Maar de beste theorie
hierbij is: family resemblance theory. Items zijn waarschijnlijker typischer wanneer ze:
a. De features hebben die frequent voorkomen in de categorie
b. Niet features hebben die in andere categorieën frequent voorkomen.
Een roodborstje is dus een typisch voorbeeld van een vogel want: het heeft de vorm, grootte
lichaamsdelen en gedragingen van een vogel meer dan alleen het vaak zien van een vogel.
Categorie hiërarchieën
Er wordt bij communiceren vaak gebruik gemaakt
van het basic level: verplaats die stoel, ipv verplaats
die bureaustoel. Of laat de hond uit, ipv laat die
labrador uit. Dit refereert naar de basic level van
categorisatie. Het basic level laat het goldilocks
effect zien: iets is niet te klein (labrador) en ook niet
te groot (dier), maar precies goed (hond). Basic-
level labels worden veel vaker gebruikt dan
subordinate of superordinate. Kinderen leren basic-
level woorden sneller en volwassenen herkennen
dit level sneller dan andere levels.
Het verschilt per cultuur welk level als basic wordt gebruikt; zo is het in amerika normaal om
woorden als boom, vis of vogel te gebruiken, maar in minder geindustrialiseerde gebieden wordt er
meer gebruik gemaakt van het subordinate: snoek, kuit of zalm. Omdat de moderne mens vaak
minder weet van de natuur is hun basis level omhoog gegaan, iets wat vroeger op een superordinate
niveau zou zijn geweest.
Daarnaast is er ook een verschil tussen experts en non-experts, zoals het voor vogelkijkers
gebruikelijker is om de vogels bij hun soortnaam te noemen. Kennis en interesse heeft dus effect op
het voorkeurslevel.
Basiclevel categories zijn ook heel gedifferentieerd lijkt op typicality, maar het betekent vooral dat
de categorieën niet op elkaar lijken, niet de individuele members. Hond kan je makkelijker
onderscheiden van kat, maar een herder en een spaniël lijken toch wel erg op elkaar. Ook daarom
kan het makkelijker zijn om de basiclevel categorie te gebruiken.
Theorieën van conceptrepresentatie
Hoe worden deze concepten mentaal gerepresenteerd? twee antwoorden:
1) Prototype theorie
a. Mensen hebben een samenvattende representatie van de categorie, een mentale
beschrijving die op de hele categorie slaat
b. Deze beschrijving kan worden gerepresenteerd als een set van weighted features. De
features worden gewogen door hun frequentie in de categorie. (zoals vleugels
hebben voor vogels hoog gewicht betekent, maar het leven op antartica een heel
laag gewicht)
2) Examplar theory
a. Deze theorie ontkent dat er een samenvattings representatie wordt gemaakt, maar
claimt dat jouw concepten van groentes onthouden voorbeelden zijn van groentes
die je hebt gezien.
b. Deze theorie is ontstaan omdat mensen concepten leren door voorbeelden te zien
totdat ze deze correct kunnen classificeren.
hoe vormen schema’s en categorieën zich?
hoe worden schema’s opgeslagen in het geheugen?
hoe passen we de schema’s toe?
Keywords: categorieën & categoriseren
Structuur vignet
- Wat zijn categorieën en concepten?
- Typicality
- Hiërarchie in categorieën
- Prototype vs exemplar
- Semantic networks
- Spreading activation model
- Similarity based approaches
o Classical
o Prototype
o Exemplar
Artikel 1 – Murphy
Een set van objecten die als gelijkwaardig worden behandeld kan worden beschouwd als
categorieën. categorieën bevatten daarnaast ook eigenschappen.
Mentale representaties die we van categorieën vormen heten concepten. Concepten zijn de kern van
intelligent gedrag er wordt verwacht dat jij ook in onbekende situaties in staat bent om te weten
wat je moet doen (in een nieuw klaslokaal snap je ook hoe de stoelen daar werken, ook al heb je die
specifieke stoel nog nooit gezien). Concepten helpen je specifieke eigenschappen van objecten te
koppelen aan objecten die in die categorie horen.
Aard van categorieën
Categorieën zouden well-defined moeten zijn met de necessary features + jointly sufficient. Dus:
iedere hond heeft vier poten en blaft (necessary features); dus ieder dier dat vier poten heeft en blaft
moet een hond zijn (jointly sufficient). Dit is helaas niet zo in de echte wereld: niet elke hond heeft
bijv vier poten (bijv na een amputatie), maar niemand twijfelt aan het hond-zijn. Dus dan moeten er
meer ‘hogere’ eigenschappen zijn waar een categorie mee te maken heeft. natuur is niet ‘logisch
en correct’, dus vaak zijn definities ook lastig te vinden.
Borderline items
Onderzoek van Hampton toont aan dat items niet per sé
members of nonmembers zijn, maar dat er vooral sprake is
van borderline members (nét wel of nét niet members van
een groep). Bij deze members was er niet alleen sprake van
disagreement between participants, maar ook door mensen
zelf (bij twee verschillende testen in twee weken tijd).
Dit laat zien dat er sprake is van typicality: er zijn ‘beter’
members in een groep dan andere: zoals wanneer iemand
zegt dat er een vogel in de tuin zit, daar verwacht je een
roodborstje; maar niet een adelaar of een kalkoen.
Meest typische member: prototype.
, Hoe wordt iets typisch? hoe vaker we iets zien, hoe typischer het wordt. Maar de beste theorie
hierbij is: family resemblance theory. Items zijn waarschijnlijker typischer wanneer ze:
a. De features hebben die frequent voorkomen in de categorie
b. Niet features hebben die in andere categorieën frequent voorkomen.
Een roodborstje is dus een typisch voorbeeld van een vogel want: het heeft de vorm, grootte
lichaamsdelen en gedragingen van een vogel meer dan alleen het vaak zien van een vogel.
Categorie hiërarchieën
Er wordt bij communiceren vaak gebruik gemaakt
van het basic level: verplaats die stoel, ipv verplaats
die bureaustoel. Of laat de hond uit, ipv laat die
labrador uit. Dit refereert naar de basic level van
categorisatie. Het basic level laat het goldilocks
effect zien: iets is niet te klein (labrador) en ook niet
te groot (dier), maar precies goed (hond). Basic-
level labels worden veel vaker gebruikt dan
subordinate of superordinate. Kinderen leren basic-
level woorden sneller en volwassenen herkennen
dit level sneller dan andere levels.
Het verschilt per cultuur welk level als basic wordt gebruikt; zo is het in amerika normaal om
woorden als boom, vis of vogel te gebruiken, maar in minder geindustrialiseerde gebieden wordt er
meer gebruik gemaakt van het subordinate: snoek, kuit of zalm. Omdat de moderne mens vaak
minder weet van de natuur is hun basis level omhoog gegaan, iets wat vroeger op een superordinate
niveau zou zijn geweest.
Daarnaast is er ook een verschil tussen experts en non-experts, zoals het voor vogelkijkers
gebruikelijker is om de vogels bij hun soortnaam te noemen. Kennis en interesse heeft dus effect op
het voorkeurslevel.
Basiclevel categories zijn ook heel gedifferentieerd lijkt op typicality, maar het betekent vooral dat
de categorieën niet op elkaar lijken, niet de individuele members. Hond kan je makkelijker
onderscheiden van kat, maar een herder en een spaniël lijken toch wel erg op elkaar. Ook daarom
kan het makkelijker zijn om de basiclevel categorie te gebruiken.
Theorieën van conceptrepresentatie
Hoe worden deze concepten mentaal gerepresenteerd? twee antwoorden:
1) Prototype theorie
a. Mensen hebben een samenvattende representatie van de categorie, een mentale
beschrijving die op de hele categorie slaat
b. Deze beschrijving kan worden gerepresenteerd als een set van weighted features. De
features worden gewogen door hun frequentie in de categorie. (zoals vleugels
hebben voor vogels hoog gewicht betekent, maar het leven op antartica een heel
laag gewicht)
2) Examplar theory
a. Deze theorie ontkent dat er een samenvattings representatie wordt gemaakt, maar
claimt dat jouw concepten van groentes onthouden voorbeelden zijn van groentes
die je hebt gezien.
b. Deze theorie is ontstaan omdat mensen concepten leren door voorbeelden te zien
totdat ze deze correct kunnen classificeren.
