geschiedenis tijdvak 1
HOOFDSTUK 1 - de tijd van jagers en boeren
§1 - het leven van jagers en verzamelaars
KA: De levenswijze van jager-verzamelaars.
Geen schriftelijke bronnen
Uit de langste tijd uit de geschiedenis van de mensheid bestaan geen schriftelijke bronnen.
Deze periode wordt prehistorie genoemd. Een andere naam is tijd van jagers en boeren.
Dit tijdvak eindigde 300 v.C.
De verspreiding van de moderne mens
Toen apen menssoorten werden die op twee poten konden lopen leefden die mensen in een
samenleving van jager-verzamelaars. Ze aten vlees en plantaardig voedsel. Ze gingen
400.000 jaar geleden ook vuur gebruiken. Toen aten ze geen rauw vlees meer.
Uiteindelijk bleef er één diersoort over: de moderne mens. Deze ontstonden 200.000 jaar
geleden is Oost-Afrika.
Jager-verzamelaars
Tot 9000 v.C. leefden alle mensen van jagen en voedsel verzamelen. Er was een duidelijke
rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Mannen hadden meer spierkracht en konden zich
vrijer bewegen doordat ze nooit zwanger waren of kinderen de borst moesten geven. De
mannen deden daarom de jacht, de verdediging tegen wilde dieren en de strijd tegen andere
mensen. De vrouwen zorgden voor de kinderen en verzamelden.
Jager-verzamelaars leefden in groepen van enkele tientallen mensen. Het waren nomaden:
ze hadden geen vaste woonplaats. Vanaf 50.000 maakten ze ingewikkelder werktuigen.
Gedachten en kunst
Vanaf 30.000 v.C. brachten jagers-verzamelaars hun gedachten tot uiting in kunst. De
prehistorische kunst laat zien dat de cultuur van jagers-verzamelaars ingewikkelder werd.
§2 - de opkomst van de landbouw
KA: Het ontstaan van landbouw en landbouw stedelijke samenlevingen
Ontstaan van de landbouw
De landbouw ontstond het eerst in het Midden-Oosten. Ten oosten van de Middellandse Zee
gingen mensen omstreeks 9000 v.C. voedsel verbouwen in een gebied dat vanwege zijn
vorm de vruchtbare halvemaan wordt genoemd.
Het ontstaan van de landbouw was een ingrijpende verandering, een revolutie. Een
landbouwrevolutie.
Oorzaken en gevolgen van de landbouwrevolutie
Een belangrijke oorzaak van het ontstaan van de landbouw was dat het klimaat veranderde.
Na de ijstijd ontstond in het Midden-Oosten een klimaat van zachte natte winters en warme
droge zomers.
Ook in Europa werd het klimaat zachter en geschikter voor landbouw. Mensen ontdekten dat
ze gewassen konden uitzaaien en planten. Door gunstigste varianten te selecteren werden
ze beter geschikt voor consumptie. Op die manier werden wilde planten gedomesticeerd.
De landbouwsamenleving
1
HOOFDSTUK 1 - de tijd van jagers en boeren
§1 - het leven van jagers en verzamelaars
KA: De levenswijze van jager-verzamelaars.
Geen schriftelijke bronnen
Uit de langste tijd uit de geschiedenis van de mensheid bestaan geen schriftelijke bronnen.
Deze periode wordt prehistorie genoemd. Een andere naam is tijd van jagers en boeren.
Dit tijdvak eindigde 300 v.C.
De verspreiding van de moderne mens
Toen apen menssoorten werden die op twee poten konden lopen leefden die mensen in een
samenleving van jager-verzamelaars. Ze aten vlees en plantaardig voedsel. Ze gingen
400.000 jaar geleden ook vuur gebruiken. Toen aten ze geen rauw vlees meer.
Uiteindelijk bleef er één diersoort over: de moderne mens. Deze ontstonden 200.000 jaar
geleden is Oost-Afrika.
Jager-verzamelaars
Tot 9000 v.C. leefden alle mensen van jagen en voedsel verzamelen. Er was een duidelijke
rolverdeling tussen mannen en vrouwen. Mannen hadden meer spierkracht en konden zich
vrijer bewegen doordat ze nooit zwanger waren of kinderen de borst moesten geven. De
mannen deden daarom de jacht, de verdediging tegen wilde dieren en de strijd tegen andere
mensen. De vrouwen zorgden voor de kinderen en verzamelden.
Jager-verzamelaars leefden in groepen van enkele tientallen mensen. Het waren nomaden:
ze hadden geen vaste woonplaats. Vanaf 50.000 maakten ze ingewikkelder werktuigen.
Gedachten en kunst
Vanaf 30.000 v.C. brachten jagers-verzamelaars hun gedachten tot uiting in kunst. De
prehistorische kunst laat zien dat de cultuur van jagers-verzamelaars ingewikkelder werd.
§2 - de opkomst van de landbouw
KA: Het ontstaan van landbouw en landbouw stedelijke samenlevingen
Ontstaan van de landbouw
De landbouw ontstond het eerst in het Midden-Oosten. Ten oosten van de Middellandse Zee
gingen mensen omstreeks 9000 v.C. voedsel verbouwen in een gebied dat vanwege zijn
vorm de vruchtbare halvemaan wordt genoemd.
Het ontstaan van de landbouw was een ingrijpende verandering, een revolutie. Een
landbouwrevolutie.
Oorzaken en gevolgen van de landbouwrevolutie
Een belangrijke oorzaak van het ontstaan van de landbouw was dat het klimaat veranderde.
Na de ijstijd ontstond in het Midden-Oosten een klimaat van zachte natte winters en warme
droge zomers.
Ook in Europa werd het klimaat zachter en geschikter voor landbouw. Mensen ontdekten dat
ze gewassen konden uitzaaien en planten. Door gunstigste varianten te selecteren werden
ze beter geschikt voor consumptie. Op die manier werden wilde planten gedomesticeerd.
De landbouwsamenleving
1
