Seksuologie
Seksuologie =
Studi v menselijke seksualiteit = interdisciplinair gegeven ---> = wordt vanuit
verschillende hoeken bestudeerd
---> = bekijken vanuit biopsychosociaal model
---> bestuderen = pas recent gestart want
- Vroeger = enkel voortplanten = religieus + politiek
- Nu = genot aspect bekijken = veel meer mogelijkheden om te onderzoeken
---> = pas vanaf 1950-1960 = onderzoeken nr seksualiteit begonnen
Voordelen =
---> eerste = grote vragenlijst over seksuele gewoontes =
- Veel mensen = niet enkel heteroseksualiteit hebben
- Was in die tijd nog grote taboe + werd niet veel besproken
---> onderzoek waarbij mensen seks hadden + fysiologische veranderingen onderzoeken
Taboe in Vlaanderen =
- Praten over seksuele handelingen = minder taboe
- Praten over wat er verkeerd gaat/niet normaal is = meer taboe
---> relevant om als arts te weten wat problemen inhouden + zorgen dat patiënt er
toch over kan praten ookal ligt drempel al hoger
---> bespreekbaarheid met familie =
- Meer bij jongere personen ---> = bespreken vooral met moeder
- Niet bij oudere personen ---> = bespreken seksualiteit heel vaak met niemand
(Ab)normaliteit =
Er bestaat geen ‘normaal seksleven’ ---> = voor iedere persoon anders ---> kan wel abnormaal zijn =
er zijn er paar grenzen + problemen =
- Grensoverschrijdend gedrag
- Mensen voelen zich niet comfortabel
---> = zones waarbinnen seksualiteit een probleem is voor persoon + omgeving + allebei
---> grenzen worden aangeduid als er problemen ontstaan op persoonlijk of interpersoonlijk vlak
1
,Seks = biopsychosociaal model
Rol van centrale zenuwstelsel
1. Seks willen =
= anticiperen = denken aan het hebben van seks of situatie waarin het zou kunnen
voordoen = prikkels geven
---> prikkels komen in hersenen binnen = via aantal circuits in hersenen = gaan in
hersenen circuleren
---> verloop prikkels =
1) Binnenkomen via thalamus
2) Doorsturen nr hippocampus ---> = vertelt iets over vroegere seksuele ervaringen:
▪ Positief
▪ Negatief
---> = connotatie geven
3) Amygdala = geeft emotionele labeling aan ervaring ---> = sneller circuit
4) Uitvoeren = overgaan tot actie
Zones in hersenen die in deze fase actiever worden bij seks willen=
- Bevinden zich thv hypothalamus ---> = voorlopers produceren die signalen
uitzenden nr voortplantingsorganen
---> = zorgen voor productie v hormonen
- Nucleus accumbens = onderdeel v beloningssysteem ---> = zorgen dat we genot
ervaren
---> = meer dopamine productie hebben + actiever zijn
---> connectie ts hypothalamus + genotsysteem = sterk evolutief zo gecreëerd = zo
menselijke soort blijven bestaan
2
,2. Seks hebben =
Andere gebieden lichten op =
---> Delen v pariëtale frontale kwab ---> = verantwoordelijk voor tactiele waarneming +
motorische activiteit
---> ook verminderen functie v frontale cortex = zones verantwoordelijk voor
inhibitie
---> = inhiberende delen in hersenen inhiberen = minder remming veroorzaken
---> ook factoren v buitenaf inhiberen ---> bv.
- GSM
- Geluiden
- Gedachten aan dingen die je nog moet doen
---> zo voorkomen dat de zin in seks niet komt
---> = Noodzakelijk om:
• Minder zelfbewust te zijn
• Minder waakzaam te zijn
---> gebeurd in principe van zelf ---> maar sommige mensen hebben hier
problemen mee
Classificatie seksuele dysfunctie
1. Seksuele disfuncties / stoornissen m.b.t.:
- Seksueel verlangen (enkel mannen) ---> bij vrouwen = samen voegen met
opwindingsstoornis
- Seksuele opwinding
• Man: erectiestoornis = erectiele dysfunctie = ED
• Vrouw: stoornis seksuele interesse/opwinding Specifiers: onderscheiden bij:
- Orgasme - Lifelong
• Man: premature ejaculatie - Acquired
• Vrouw: vrouwelijke orgasme-stoornis - Generalised/Situational
- Severit
---> beide vaak niet primair fysisch van oorzaak =
---> oorzaak is somatisch fysisch te zien
---> echt oorzaak = waarschijnlijk v psychische aard
- Genito-pelviene pijn-penetratiestoornis ---> = vaker lichamelijke stoornissen
3
, Figuur =
Verschil seksuele moeilijkheid +
dysfunctie =
- Moeilijkheid = mensen hebben geen
last v probleem
- Dysfunctie = mensen hebben wel last
v probleem = kan mensen zelf of
omgeving zijn
2. Seksuele stoornissen door medische aandoening of middel:
= Seksuele problemen rechtstreeks veroorzaakt door lichamelijke aandoening of
medicatie / middel
3. Parafiele stoornissen
- Voyeurisme
- Seksueel masochisme-stoornis
---> Criteria =
- Seksueel sadisme-stoornis
- Pedofiele stoornis - Voortdurend, herhaald
- Veroorzaakt lijden / schade
4. Genderdysforie
- Kinderen
- Adolescenten
- Volwassenen
---> veel mensen zoeken geen hulp bij seksuele dysfunctie ---> enkel als er pijn is bij
seks
---> pijn bij seks = negatieve connotatie + link maken in hoofd ---> pijn zal
aanwezig blijven maar zal verergeren door psychische link
Conclusie ---> Het is vaak voorkomend + geeft veel last
4
Seksuologie =
Studi v menselijke seksualiteit = interdisciplinair gegeven ---> = wordt vanuit
verschillende hoeken bestudeerd
---> = bekijken vanuit biopsychosociaal model
---> bestuderen = pas recent gestart want
- Vroeger = enkel voortplanten = religieus + politiek
- Nu = genot aspect bekijken = veel meer mogelijkheden om te onderzoeken
---> = pas vanaf 1950-1960 = onderzoeken nr seksualiteit begonnen
Voordelen =
---> eerste = grote vragenlijst over seksuele gewoontes =
- Veel mensen = niet enkel heteroseksualiteit hebben
- Was in die tijd nog grote taboe + werd niet veel besproken
---> onderzoek waarbij mensen seks hadden + fysiologische veranderingen onderzoeken
Taboe in Vlaanderen =
- Praten over seksuele handelingen = minder taboe
- Praten over wat er verkeerd gaat/niet normaal is = meer taboe
---> relevant om als arts te weten wat problemen inhouden + zorgen dat patiënt er
toch over kan praten ookal ligt drempel al hoger
---> bespreekbaarheid met familie =
- Meer bij jongere personen ---> = bespreken vooral met moeder
- Niet bij oudere personen ---> = bespreken seksualiteit heel vaak met niemand
(Ab)normaliteit =
Er bestaat geen ‘normaal seksleven’ ---> = voor iedere persoon anders ---> kan wel abnormaal zijn =
er zijn er paar grenzen + problemen =
- Grensoverschrijdend gedrag
- Mensen voelen zich niet comfortabel
---> = zones waarbinnen seksualiteit een probleem is voor persoon + omgeving + allebei
---> grenzen worden aangeduid als er problemen ontstaan op persoonlijk of interpersoonlijk vlak
1
,Seks = biopsychosociaal model
Rol van centrale zenuwstelsel
1. Seks willen =
= anticiperen = denken aan het hebben van seks of situatie waarin het zou kunnen
voordoen = prikkels geven
---> prikkels komen in hersenen binnen = via aantal circuits in hersenen = gaan in
hersenen circuleren
---> verloop prikkels =
1) Binnenkomen via thalamus
2) Doorsturen nr hippocampus ---> = vertelt iets over vroegere seksuele ervaringen:
▪ Positief
▪ Negatief
---> = connotatie geven
3) Amygdala = geeft emotionele labeling aan ervaring ---> = sneller circuit
4) Uitvoeren = overgaan tot actie
Zones in hersenen die in deze fase actiever worden bij seks willen=
- Bevinden zich thv hypothalamus ---> = voorlopers produceren die signalen
uitzenden nr voortplantingsorganen
---> = zorgen voor productie v hormonen
- Nucleus accumbens = onderdeel v beloningssysteem ---> = zorgen dat we genot
ervaren
---> = meer dopamine productie hebben + actiever zijn
---> connectie ts hypothalamus + genotsysteem = sterk evolutief zo gecreëerd = zo
menselijke soort blijven bestaan
2
,2. Seks hebben =
Andere gebieden lichten op =
---> Delen v pariëtale frontale kwab ---> = verantwoordelijk voor tactiele waarneming +
motorische activiteit
---> ook verminderen functie v frontale cortex = zones verantwoordelijk voor
inhibitie
---> = inhiberende delen in hersenen inhiberen = minder remming veroorzaken
---> ook factoren v buitenaf inhiberen ---> bv.
- GSM
- Geluiden
- Gedachten aan dingen die je nog moet doen
---> zo voorkomen dat de zin in seks niet komt
---> = Noodzakelijk om:
• Minder zelfbewust te zijn
• Minder waakzaam te zijn
---> gebeurd in principe van zelf ---> maar sommige mensen hebben hier
problemen mee
Classificatie seksuele dysfunctie
1. Seksuele disfuncties / stoornissen m.b.t.:
- Seksueel verlangen (enkel mannen) ---> bij vrouwen = samen voegen met
opwindingsstoornis
- Seksuele opwinding
• Man: erectiestoornis = erectiele dysfunctie = ED
• Vrouw: stoornis seksuele interesse/opwinding Specifiers: onderscheiden bij:
- Orgasme - Lifelong
• Man: premature ejaculatie - Acquired
• Vrouw: vrouwelijke orgasme-stoornis - Generalised/Situational
- Severit
---> beide vaak niet primair fysisch van oorzaak =
---> oorzaak is somatisch fysisch te zien
---> echt oorzaak = waarschijnlijk v psychische aard
- Genito-pelviene pijn-penetratiestoornis ---> = vaker lichamelijke stoornissen
3
, Figuur =
Verschil seksuele moeilijkheid +
dysfunctie =
- Moeilijkheid = mensen hebben geen
last v probleem
- Dysfunctie = mensen hebben wel last
v probleem = kan mensen zelf of
omgeving zijn
2. Seksuele stoornissen door medische aandoening of middel:
= Seksuele problemen rechtstreeks veroorzaakt door lichamelijke aandoening of
medicatie / middel
3. Parafiele stoornissen
- Voyeurisme
- Seksueel masochisme-stoornis
---> Criteria =
- Seksueel sadisme-stoornis
- Pedofiele stoornis - Voortdurend, herhaald
- Veroorzaakt lijden / schade
4. Genderdysforie
- Kinderen
- Adolescenten
- Volwassenen
---> veel mensen zoeken geen hulp bij seksuele dysfunctie ---> enkel als er pijn is bij
seks
---> pijn bij seks = negatieve connotatie + link maken in hoofd ---> pijn zal
aanwezig blijven maar zal verergeren door psychische link
Conclusie ---> Het is vaak voorkomend + geeft veel last
4
