Samenvatting HOC geriatrie

1. Introductie - frailty
1.1 Frailty in ageing
 Vergrijzing  uitdaging
o 1 op 5 Europeanen > 65j
o Verdubbeling verwacht tegen 2036
 Verdubbeling aan zorg? Niet per se
  gemiddelde 85-jarige v vandaag heeft betere QOL dan 1 v 30j
geleden
o 80-plussers = 2% v bevolking
o 45% v totaal v gezondheidszorg-uitgaven gaat naar 65-plussers
o 2% v al oz-geld gaat naar anti-ageing/gerontologie/preventie
 Vooruitzicht
o Gem levensverwachting stijgt alleen maar
o Mannen & vrouwen komen iets dichter bij elkaar i/d buurt

1.1.1 Algemene veranderingen in organen
 Minder parenchymcellen, meer vet & fibreus weefsel
 # Aa & Vv nemen af + zenuwuiteinden verminderen
o Bij ongecontroleerde diabetes gaat afbraak veel
sneller  polyneuropathieën thv OL
  afname v massa, doorbloeding, functie
  toename rigiditeit, vetmassa

1.1.2 Normaal VS pathologisch ouder w
 Functionele capaciteit = wat iemand kan & niet meer
kan
o In jonge leven  groei & ontw
o Volwassen leven  onderhouden v hoogste
niveau v functioneren
o Oudere leeftijd  onderhouden v
onafhankelijkheid & vermijden disability
 Je hebt een afname in capaciteit, onafhankelijk v hoe
getraind je was
 Disability  FC zodanig onvoldoende zodat persoon
ondersteuning nodig heeft  wil je vermijden

Sarcopenie
 Spierweefsel tov vetweefsel neemt sterk af + meer vetinfiltratie

Knijpkracht
 Knijpkracht daalt sterk
 Curves  zien wat normale afname is & wat abnormaal is

Daling in lean body mass
 Lichaamsvet neemt toe + spiermassa neemt af  in verhouding
met elkaar
 BMI is onbetrouwbaar  waist-hip-ratio is beter
 Pro-inflammatoire status  in vetweefsel zitten veel inflammatoire cytokines
o CRP stijgt met de leeftijd door chronische laaggradige inflammatie
o Daling v anti-inflammatoire stoffen zoals adiponectine

, Daling in water compartiment + stijging in vet compartiment
o Spier bestaat voor groot deel uit water
o Distributie v medicatie dat wateroplosbaar is, zal omlaag gaan
 Wateroplosbaar  volume daalt  concentratie verhoogt  dosis moet
minder w
 Vetoplosbaar, moet je de dosis dus gaan verhogen (bv propranol)
 Daling insuline-gevoeligheid  DM type 2
 Veroudering  verschil in lichaamssamenstelling + i/d wervelzuil (OA; OP-fracturen)
o BMI w onbetrouwbaar
o Botmassa neemt af, dat weegt ook veel

Ouderdomsveranderingen i/d nier
 Massa (cortex)  daling v 30-50%
 Bloedflow  daalt met 40-50%  door stenose i/d slagaders naar nier
 Creatine clearance ↘
o Creatine zit i/d spieren
o Nierfunctie  creatinine vanuit spieren w uitgescheiden door nieren
o Uitscheiden v creatinine w vaak overschat  bij iemand v 75+ gebruik je
andere formule om te berekenen
 Urine concentratie ↘  makkelijk gedehydrateerd
 Free water clearance ↘  op momenten dat je het meeste nodig hebt  iemand
ouder doet makkelijker zout-retentie
 Na-retentie ↘
 Zuur excretie ↘  minder zure urine  bacteriën komen liever i/d urine
 Excretie farmaca ↘  makkelijker overdosis aan medicatie

Verstoord endocrien stelsel
 Minder anabole factoren & minder efficiënte katabole factoren
 Minder efficiënt stresshormoon & geslachtshormonen produceren
 Menopauze
o Vrouw w infertiel
o Oestrogenen nemen enorm af  symptomatische opvliegers + invloed op CV
stelsel + OP
 Dag- & nachtritmehormonen
o Dag- & nachtritme verstoord
o Efficiëntie v/d hormonen = verminderd
o De hormonen:
 TSH  reageert minder snel op afw’en
 Melatonine  weinig effect bij iets oudere mensen op slaapkwaliteit
 Prolactine  minder afgescheiden, vnl ’s nachts
 Minder GH  is goed  licht beschermend effect naar kanker toe
 Slaappatroon  minder efficiënt, minder diep, minder uren

Polymedicatie
 Gem # geneesmiddelen per bewonder v WZC = 6,4
 Meest frequent gebruikte geneesmiddelen
o Psychotropica  bij cogn dysfunctie
o Slaapmedicatie
 Moet echt verminderd w  je moet er vrede mee nemen dat slaap
minder goed zal zijn
 Het werkt op zich niet goed + het vergroot valrisico
o Maagzuurremmers  mensen pakken veel med & krijgen maaglast
o Diuretica  moeilijk af te bouwen bij P’en want hebben dit echt nodig

, o Anti-hypertensiva  BD goed blijven controleren
 Doe je dat niet  meer BD-variabiliteit
  verhoogd risico op vallen, geheugenstoornissen, bloedklonters
o Anderen: antitrombotische, analgetica/NSAID, vitamines/mineralen, anti-
anginosa, AH-med, anti-diabetische, med voor PD, antighistamine, urogentiale
med, anti-epileptica,…

1.1.3 Variabiliteit in gezondheidsprofiel
 91% v 75+ heeft chron aand
o Frailty & gelimiteerde homeostase, actieve polypathologie, atypische klinische
presentatie, verstoorde farmacokinetica, functionele achteruitgang,
nutritionele problemen, inactiviteit, psychosociale problemen
 50% heeft er >4
 40% heeft vorm v fysieke beperking
 Noodzaak tot risicostratificatie
 Acute hospitalisaties > 65j = 36%
o 45% v P’en in ZH = tss 70-74j
o 65% tss 75-79j
o 75% tss 80-84j
o 95% > 84j

1.1.4 Kwetsbaarheid
 Deficit accumulatie  meer & meer comorbiditeiten ontwikkelen zich
o Persoon w kwetsbaar omdat er teveel aand’en aanwezig zijn
o Concept & fenotype  Fried
 Identificatie v risico op neg gezondheidsuitkomsten
o Cognitieve achteruitgang, Vallen, Fysieke beperkingen, Hospitalisatie,
Institutionalisering, Mortaliteit
o  correct aanwenden v (para)medische interventies
o  vermijden overconsumptie
 Concept v frailty
o Daling v spierkracht na 32ste levensjaar 
kan heel traag gebeuren = active ageing
o Maar op bepaald moment w bepaalde
treshold bereikt
 Als persoon zich voor de treshold in
ZH aanmeldt, met longontsteking, zal
hernemen v act’en erna nog gaan
 Zit men eenmaal voorbij de treshold
of er heel dichtbij  zal men na
verloop v tijd niet meer dezelfde
act’en kunnen doen
o Afgenomen fysiologische reserve-capaciteit
o Minder weersyand tov stressoren
o Risico op neg gezondheidsuitkomsten
o Hoog risico op functionele achteruitgang, overlijden
o Pre-beperkingsstadium
 Domeinen – fenotype
o Vermoeidheid, daling kracht, ambulation, ziekte, verlies lichaamsgewicht
o 0 = robuust, 1-2 = pre-frail; 3-4= frail
 Evaluatie/validatie  geen gouden standaard