PSYCHOLOGIE
2020-2021 Creative Business
Week 1 Waarneming
Waarneming: Hoe kijken mensen naar de wereld. Het proces waarbij een levend wezen zich
bewust wordt van signalen uit de omgeving (zien, horen, etc.)
De invloed van onze hersenen op de waarneming:
• Alles wat wij zien, komt binnen op ons netvlies
• Hoewel 2 mensen die naar hetzelfde kijken en de afbeelding die binnenkomt identiek
is, kunnen zij toch 2 verschillende dingen ‘’zien’’
• Hoe kan dit? Interferentie van hersenen: hersenen geven betekenis aan
datgene dat wordt waargenomen.
Filosofische basisprincipes
• Aristoteles: ‘’De geest is een ongeschreven blad’’
Als we geboren worden, weten we niets. Alles wat we weten is aangeleerd door onze
ervaringen. Ervaringen doen we op via zintuigen.
• Als kind leren we niet alleen lopen, zitten, praten, maar ook waarnemen. Zonder leren
zouden we niet in staat zijn om vormen waar te nemen.
Baby’s zien geen logica, wij weten dat wel. Kijk bijv. naar de (Kiekeboe!) Bij baby’s. Je bent
eventjes weg omdat je handen voor je ogen zitten en dat weten wij, maar baby’s niet.
Daarom vinden baby’s dit zo leuk!
Nature vs. Nurture
Plato en Socrates staan hier recht tegenover elkaar. De zintuigen staan de eigenlijke
waarneming in de weg. Door onze zintuigen kunnen we nooit zien hoe iets echt is.
Interpretatie hoe we iets zien, maar hoe de kubus echt in elkaar zit weten we bijvoorbeeld
niet. Omdat onze hersenen/zintuigen ervoor kiezen dat we deze kubus op een bepaalde
manier zien. Maar de volledige vorm is niet te zien omdat we niet beide dimensies tegelijk
kunnen waarnemen.
Voorbeeld is het jurkje ‘is de jurk zwart en blauw of wit met goud?’
Je hersenen hebben aannames gedaan hoe de context er uitziet. Of het jurkje in een lichte of
donkere ruimte staat. Afhankelijk van wat jouw hersenen het meest logisch vinden, geeft hij
een signaal door en daardoor interpreteer je het als 1 van de 2 kleuren. Dit gebeurt niet
alleen bij waarneming op gebied van beeld, maar ook met audio. Bijvoorbeeld bij de audio
van Yanny en Laurel.
, Imannuel kant (1724)
• ‘’Er zijn twee werelden’’
• De Noumenale wereld: De wereld zoals deze in werkelijkheid is
• De Fenomenale wereld: De wereld zoals deze in ons bewustzijn wordt waargenomen
David Hume (1711)
• Associatiefilosofie: Mensen zijn geneigd om ideeën met elkaar te associëren. Als twee
waarnemingen gelijktijdig optreden, dan wordt de associatie hierbij versterkt.
• Denk bijvoorbeeld aan donkere wolken en bliksem. Hierdoor hebben wij een ‘’oorzaak
en gevolg besef’’. (Bliksem komt altijd voor de donder, nooit erna).
Hoe kunnen we onze waarneming nou ordenen en hoe doen we dat dan?
Gestalttheorie
• Waarneming vindt direct plaats. De omgeving wordt in gehelen waargenomen. De
omgeving is meer dan de som der delen ( 1 + 1 > 2 ).
• De relaties die bestaan in de omgeving in tijd en ruimte zijn zo dat onze hersenen die
direct oppikken.
4 wetten binnen de Gestalttheorie
• De wet van nabijheid
• De wet van Gelijkheid
• De wet van Goede voortzetting (continuïteit)
• De wet van aanvulling (Geslotenheid)
De Gestalt Nabijheid:
- Dingen die dichter bij elkaar staan, die horen bij elkaar
- Daardoor zie je hier bovenaan kommen (van onder naar boven) en onderaan rijen
(van links naar rechts).
- (Denk ook aan mensen die bij elkaar staan).
2020-2021 Creative Business
Week 1 Waarneming
Waarneming: Hoe kijken mensen naar de wereld. Het proces waarbij een levend wezen zich
bewust wordt van signalen uit de omgeving (zien, horen, etc.)
De invloed van onze hersenen op de waarneming:
• Alles wat wij zien, komt binnen op ons netvlies
• Hoewel 2 mensen die naar hetzelfde kijken en de afbeelding die binnenkomt identiek
is, kunnen zij toch 2 verschillende dingen ‘’zien’’
• Hoe kan dit? Interferentie van hersenen: hersenen geven betekenis aan
datgene dat wordt waargenomen.
Filosofische basisprincipes
• Aristoteles: ‘’De geest is een ongeschreven blad’’
Als we geboren worden, weten we niets. Alles wat we weten is aangeleerd door onze
ervaringen. Ervaringen doen we op via zintuigen.
• Als kind leren we niet alleen lopen, zitten, praten, maar ook waarnemen. Zonder leren
zouden we niet in staat zijn om vormen waar te nemen.
Baby’s zien geen logica, wij weten dat wel. Kijk bijv. naar de (Kiekeboe!) Bij baby’s. Je bent
eventjes weg omdat je handen voor je ogen zitten en dat weten wij, maar baby’s niet.
Daarom vinden baby’s dit zo leuk!
Nature vs. Nurture
Plato en Socrates staan hier recht tegenover elkaar. De zintuigen staan de eigenlijke
waarneming in de weg. Door onze zintuigen kunnen we nooit zien hoe iets echt is.
Interpretatie hoe we iets zien, maar hoe de kubus echt in elkaar zit weten we bijvoorbeeld
niet. Omdat onze hersenen/zintuigen ervoor kiezen dat we deze kubus op een bepaalde
manier zien. Maar de volledige vorm is niet te zien omdat we niet beide dimensies tegelijk
kunnen waarnemen.
Voorbeeld is het jurkje ‘is de jurk zwart en blauw of wit met goud?’
Je hersenen hebben aannames gedaan hoe de context er uitziet. Of het jurkje in een lichte of
donkere ruimte staat. Afhankelijk van wat jouw hersenen het meest logisch vinden, geeft hij
een signaal door en daardoor interpreteer je het als 1 van de 2 kleuren. Dit gebeurt niet
alleen bij waarneming op gebied van beeld, maar ook met audio. Bijvoorbeeld bij de audio
van Yanny en Laurel.
, Imannuel kant (1724)
• ‘’Er zijn twee werelden’’
• De Noumenale wereld: De wereld zoals deze in werkelijkheid is
• De Fenomenale wereld: De wereld zoals deze in ons bewustzijn wordt waargenomen
David Hume (1711)
• Associatiefilosofie: Mensen zijn geneigd om ideeën met elkaar te associëren. Als twee
waarnemingen gelijktijdig optreden, dan wordt de associatie hierbij versterkt.
• Denk bijvoorbeeld aan donkere wolken en bliksem. Hierdoor hebben wij een ‘’oorzaak
en gevolg besef’’. (Bliksem komt altijd voor de donder, nooit erna).
Hoe kunnen we onze waarneming nou ordenen en hoe doen we dat dan?
Gestalttheorie
• Waarneming vindt direct plaats. De omgeving wordt in gehelen waargenomen. De
omgeving is meer dan de som der delen ( 1 + 1 > 2 ).
• De relaties die bestaan in de omgeving in tijd en ruimte zijn zo dat onze hersenen die
direct oppikken.
4 wetten binnen de Gestalttheorie
• De wet van nabijheid
• De wet van Gelijkheid
• De wet van Goede voortzetting (continuïteit)
• De wet van aanvulling (Geslotenheid)
De Gestalt Nabijheid:
- Dingen die dichter bij elkaar staan, die horen bij elkaar
- Daardoor zie je hier bovenaan kommen (van onder naar boven) en onderaan rijen
(van links naar rechts).
- (Denk ook aan mensen die bij elkaar staan).
