Hoorcolleges verdieping criminologie
Hoorcollege 1 Inleiding, Klassieke theorie en rationele keuze
Drugscriminaliteit in NL
NL is een export land
- rotterdamse haven belangrijke rol
- veilig stabiel politiek klimaat
- centrale ligging
De onderwereld en bovenwereld zijn met elkaar verstrengeld
Het soort onderzoek dat je kan doen naar drugscriminaliteit maakt het moeilijk om een
schatting te doen over hoe erg het aanwezig is
→ bijv. rioolwater oz voor cocaïne in adam, hieraan kleven beperkingen
De uitgangspunten/invalshoeken waarop je criminaliteit mee bekijkt, zijn heel erg bepalend
voor de manier waarop je beleidsvoorstellen schrijft
Analyse van de auteurs van het boek om drugscriminaliteit tegen te gaan:
Drugsbeleid kan niet tot doel hebben het gebruik onder verdenking te plaatsen. We moeten
behouden dat gebruik niet strafbaar is. Tegelijk moet de drugscriminaliteit zonder
mededogen worden aangepakt.
→ Het is een ingewikkelde manoeuvre: hard en repressief optreden tegen de
georganiseerde criminaliteit, preventief naar gebruikers en niet-gebruikers en
sociaal tegen kwetsbare groepen (jongeren die gelokt worden om bij de
drugswereld te horen -wijkniveau bijv- voorkomen dat ze naar de criminaliteit
gelokt worden).
Houd in je achterhoofd:
Op basis waarvan frormuleren deze onderzoekers conclusies
Wat voor een theorieën gebruiken zij
En wat betekent dit voor hun advies
Criminologie is multidisciplinair
→ psychologie, sociologie, filosofie etc
B en C vooral in deze studie
Hoe ontstaat een vorm van criminaliteit en hoe is dat een maatschappelijk construct?
,Veel criminologen verwerven informatie over misdaad op basis van empirisch onderzoek
Toetsbare hypothesen die ondersteund of weerlegd worden door middel van empirisch
onderzoek.
Kwalitatief onderzoek: betekenis en werking van criminaliteit te begrijpen (bijv: interviews,
participerende observatie)
Kwantitatief onderzoek: verklaringen en verbanden van criminaliteit, zoals cijfers en (effecten
van) maatregelen
(Bijvoorbeeld: enquête en data analyse)
Het is wetenschappelijk maar
→ invloed van politiek in onderzoek en aanvragen: wie betaald, bepaald
Definitie criminaliteit? Onafhankelijk? media discours?
Klassieke theorie en rationele keuze
Klassieke theorie: streeft er niet naar om uit te leggen waarom mensen criminaliteit begaan,
maar deze theorie was een strategie voor het besturen van rechtvaardigheid volgens het
idee dat mensen rationeel zijn met beredeneer vermogens. Deze theorie was gebaseerd op
de verlichting waarin het idee ontstond dat ieder mens gelijke rechten heeft. Deze theorie
was radicaal in die tijd.
→ mensen werden opnieuw uitgevonden als rational, zelfdenkende, redenerende
wezens
Ze zoemen in op de selectieve momenten van criminaliteit → het moment dat
iemand iets jat bijvoorbeeld
Sociale categorieën van fatsoen (vroeger een categorie voor wie er crimineel zou zijn)
Fatsoenlijke armen:
- mensen die lijden aan ziekten
- gewonden soldaten
- mensen met een handicap
- bejaarde armen
Onfatsoenlijke armen
- vagebond
- migranten
- daklozen
- bedelaars
- losbandige vrouwen
De verlichting
Erkenning van een juridisch en politiek systeem dat ongelijkheid creëert en in stand houdt
→ kwam een verandering: mensen begonnen in te zien dat het uitgangspunt dat
iedereen gelijk zou zijn, niet meer realistisch was. Niet iedereen heeft dezelfde
keuze en het is dus niet logisch om iedereen als gelijke te zien, heeft straf
dezelfde functie voor iedereen?
,Primaire focus van nieuwe filosofische stroming was het strafrecht om te zetten in een
eerlijk, gelijk en humanitair systeem
Eerst heel filosofisch, later niet per se filosofie meer
De twee belangrijkste grondleggers van de klassieke theorie:
Cesare Beccaria
- Het sociaal contract, de legitimiteit van het gezag van de staat over het individu komt
voort uit een contract dat tussen beiden is afgesloten; bepaalde vrijheden worden
opgegeven (belasting, niet zomaar agressie) waaronder het recht om eigen rechter
te spelen, in ruil voor bescherming
- Misdaad breekt het sociaal contract
- Verantwoordelijkheid om onschuldigen te beschermen en schuldigen te veroordelen
Discussie rondom de monopolie van legitiem geweld (welke politie etc mag welk geweld
legitiem gebruiken en wanneer?)
Beginselen die Beccaria centraal stelde voor ontwikkelen van zijn theorie:
- vrijheidsgedachte
- subsidiariteitsbeginsel
- proportionaliteitsbeginsel
- legaliteitsbeginsel
- kosten en baten afwegen
Welke daad gekoppeld aan welke straf? Moet geschreven in taal burgers, iedereen moet
weten waar hij aan toe is wanneer hij een bepaalde misdaad begaat
De staat kan in deze zin niets fout doen → dat is waarom we vandaag de dag
anders kijken naar georganiseerde misdaad en politie geweld, terwijl zijn dit wel
2 aparte dingen?
Mensen zijn rationele wezens waarbij wetten schadelijk gedrag moet verbieden om het geluk
van de gemeenschap te vergroten
→ Idee rationele keuze: je maakt een lijst met voor en nadelen van bijv inbreken,
ga ik het doen of niet. Kosten en baten
Grondlegger van utilistische school: zoveel mogelijk geluk nastreven en slechte ervaringen
vermijden
De straffen worden hoger bij recidivisten
Jeremy Bentham
- Aangezien straffen ook schade toebrengen, is dit enkel gerechtvaardigd indien het
een groter kwaad reduceert
- verwierp (net als Beccaria) de doodstraf, omdat het meer kwaad zou doen en
daarom in strijd is met het utilitarisme principe
- Rationeel systeem om toezicht te houden
Ontwikkelen van Panopticum
- ultieme disciplinaire gevangenis: gevangen kunnen niet zien wie zich in centrale
toren bevindt en of zij wordt bekeken
, Kritieke klassieke theorieën
- worden individuen gelijk behandeld op basis van intellectuele vermogens, leeftijd,
mentale capaciteit en gender in deze tijd? (doen mensen kosten en baten analyses
wel op dezelfde manier?)
- past dit wel in een systeem waarin een aantal mensen meer welvaart ontvangt terwijl
alle personen formeel gelijk zouden zijn
- waarom plegen sommige mensen meer misdaden dan anderen, terwijl ze allemaal
evenveel verstand zouden hebben?
→ wat voor jou belangrijk is, wat voor jou kosten en baten zijn, is niet voor
iedereen gelijk want de omgeving heeft hier veel invloed op. Dus kunnen we wel
spreken van een rationele keuze
Rationele keuze theorie
- Stelt te verklaren hoe sommige mensen bewust en rationeel kiezen om strafbare
feiten te plegen
- Het idee van vrije wil: afweging kosten en baten
- Omstandigheden hebben invloed, maar keuze ligt bij individu
Situationele en gelegenheidstheorieen
Nothing works?
De omgeving aanpassen: de gelegenheid om een misdaad te begaan te
verminderen → minder aantrekkelijk maken
Hier wordt de switch gemaakt tussen focus op individu leggen (we gaan je kosten omhoog
gooien en je baten afpakken) naar wat zijn de omstandigheden waarbinnen mensen
crimineel gedrag vertonen. Dan passen we de omstandigheden aan, de gelegenheid om
misdaad te plegen minder aantrekkelijk maken.
Rol van architectuur: CPTED (bijvoorbeeld meer ramen maken in winkelstraat)
Kritiek klassieke theorieën (aanvulling op eerdere kritiek)
- Rationele keuze theorie verklaart hoe sommige mensen bewust en rationeel kiezen
om strafbare feiten te plegen
- Potentiële daders, met een vrije wil, houden rekening met de netto-kosten van het
plegen van misdaden (kosten-baten)
- Omstandigheden, situaties en mogelijkheden hebben invloed op beslissingen
aangezien deze factoren worden meegenomen in de berekening van de kosten-
baten analyse van de risico’s (afschrikking)
Je ziet twee verschillende kanten in de ontwikkeling van de verschillende theorieën
- Is het wel heel erg op het individu, kosten baten analyse
- Als de kosten en baten niet gelijk is, wat is dan de context waarin de kosten en baten
betekenis krijgen, daar heeft de omgeving dus veel mee te maken
Routine activities theory
Geluk, rijkdom en toch stijgende criminaliteit?
Doelwitten worden toegankelijker, samenleving wordt rijker
Hoorcollege 1 Inleiding, Klassieke theorie en rationele keuze
Drugscriminaliteit in NL
NL is een export land
- rotterdamse haven belangrijke rol
- veilig stabiel politiek klimaat
- centrale ligging
De onderwereld en bovenwereld zijn met elkaar verstrengeld
Het soort onderzoek dat je kan doen naar drugscriminaliteit maakt het moeilijk om een
schatting te doen over hoe erg het aanwezig is
→ bijv. rioolwater oz voor cocaïne in adam, hieraan kleven beperkingen
De uitgangspunten/invalshoeken waarop je criminaliteit mee bekijkt, zijn heel erg bepalend
voor de manier waarop je beleidsvoorstellen schrijft
Analyse van de auteurs van het boek om drugscriminaliteit tegen te gaan:
Drugsbeleid kan niet tot doel hebben het gebruik onder verdenking te plaatsen. We moeten
behouden dat gebruik niet strafbaar is. Tegelijk moet de drugscriminaliteit zonder
mededogen worden aangepakt.
→ Het is een ingewikkelde manoeuvre: hard en repressief optreden tegen de
georganiseerde criminaliteit, preventief naar gebruikers en niet-gebruikers en
sociaal tegen kwetsbare groepen (jongeren die gelokt worden om bij de
drugswereld te horen -wijkniveau bijv- voorkomen dat ze naar de criminaliteit
gelokt worden).
Houd in je achterhoofd:
Op basis waarvan frormuleren deze onderzoekers conclusies
Wat voor een theorieën gebruiken zij
En wat betekent dit voor hun advies
Criminologie is multidisciplinair
→ psychologie, sociologie, filosofie etc
B en C vooral in deze studie
Hoe ontstaat een vorm van criminaliteit en hoe is dat een maatschappelijk construct?
,Veel criminologen verwerven informatie over misdaad op basis van empirisch onderzoek
Toetsbare hypothesen die ondersteund of weerlegd worden door middel van empirisch
onderzoek.
Kwalitatief onderzoek: betekenis en werking van criminaliteit te begrijpen (bijv: interviews,
participerende observatie)
Kwantitatief onderzoek: verklaringen en verbanden van criminaliteit, zoals cijfers en (effecten
van) maatregelen
(Bijvoorbeeld: enquête en data analyse)
Het is wetenschappelijk maar
→ invloed van politiek in onderzoek en aanvragen: wie betaald, bepaald
Definitie criminaliteit? Onafhankelijk? media discours?
Klassieke theorie en rationele keuze
Klassieke theorie: streeft er niet naar om uit te leggen waarom mensen criminaliteit begaan,
maar deze theorie was een strategie voor het besturen van rechtvaardigheid volgens het
idee dat mensen rationeel zijn met beredeneer vermogens. Deze theorie was gebaseerd op
de verlichting waarin het idee ontstond dat ieder mens gelijke rechten heeft. Deze theorie
was radicaal in die tijd.
→ mensen werden opnieuw uitgevonden als rational, zelfdenkende, redenerende
wezens
Ze zoemen in op de selectieve momenten van criminaliteit → het moment dat
iemand iets jat bijvoorbeeld
Sociale categorieën van fatsoen (vroeger een categorie voor wie er crimineel zou zijn)
Fatsoenlijke armen:
- mensen die lijden aan ziekten
- gewonden soldaten
- mensen met een handicap
- bejaarde armen
Onfatsoenlijke armen
- vagebond
- migranten
- daklozen
- bedelaars
- losbandige vrouwen
De verlichting
Erkenning van een juridisch en politiek systeem dat ongelijkheid creëert en in stand houdt
→ kwam een verandering: mensen begonnen in te zien dat het uitgangspunt dat
iedereen gelijk zou zijn, niet meer realistisch was. Niet iedereen heeft dezelfde
keuze en het is dus niet logisch om iedereen als gelijke te zien, heeft straf
dezelfde functie voor iedereen?
,Primaire focus van nieuwe filosofische stroming was het strafrecht om te zetten in een
eerlijk, gelijk en humanitair systeem
Eerst heel filosofisch, later niet per se filosofie meer
De twee belangrijkste grondleggers van de klassieke theorie:
Cesare Beccaria
- Het sociaal contract, de legitimiteit van het gezag van de staat over het individu komt
voort uit een contract dat tussen beiden is afgesloten; bepaalde vrijheden worden
opgegeven (belasting, niet zomaar agressie) waaronder het recht om eigen rechter
te spelen, in ruil voor bescherming
- Misdaad breekt het sociaal contract
- Verantwoordelijkheid om onschuldigen te beschermen en schuldigen te veroordelen
Discussie rondom de monopolie van legitiem geweld (welke politie etc mag welk geweld
legitiem gebruiken en wanneer?)
Beginselen die Beccaria centraal stelde voor ontwikkelen van zijn theorie:
- vrijheidsgedachte
- subsidiariteitsbeginsel
- proportionaliteitsbeginsel
- legaliteitsbeginsel
- kosten en baten afwegen
Welke daad gekoppeld aan welke straf? Moet geschreven in taal burgers, iedereen moet
weten waar hij aan toe is wanneer hij een bepaalde misdaad begaat
De staat kan in deze zin niets fout doen → dat is waarom we vandaag de dag
anders kijken naar georganiseerde misdaad en politie geweld, terwijl zijn dit wel
2 aparte dingen?
Mensen zijn rationele wezens waarbij wetten schadelijk gedrag moet verbieden om het geluk
van de gemeenschap te vergroten
→ Idee rationele keuze: je maakt een lijst met voor en nadelen van bijv inbreken,
ga ik het doen of niet. Kosten en baten
Grondlegger van utilistische school: zoveel mogelijk geluk nastreven en slechte ervaringen
vermijden
De straffen worden hoger bij recidivisten
Jeremy Bentham
- Aangezien straffen ook schade toebrengen, is dit enkel gerechtvaardigd indien het
een groter kwaad reduceert
- verwierp (net als Beccaria) de doodstraf, omdat het meer kwaad zou doen en
daarom in strijd is met het utilitarisme principe
- Rationeel systeem om toezicht te houden
Ontwikkelen van Panopticum
- ultieme disciplinaire gevangenis: gevangen kunnen niet zien wie zich in centrale
toren bevindt en of zij wordt bekeken
, Kritieke klassieke theorieën
- worden individuen gelijk behandeld op basis van intellectuele vermogens, leeftijd,
mentale capaciteit en gender in deze tijd? (doen mensen kosten en baten analyses
wel op dezelfde manier?)
- past dit wel in een systeem waarin een aantal mensen meer welvaart ontvangt terwijl
alle personen formeel gelijk zouden zijn
- waarom plegen sommige mensen meer misdaden dan anderen, terwijl ze allemaal
evenveel verstand zouden hebben?
→ wat voor jou belangrijk is, wat voor jou kosten en baten zijn, is niet voor
iedereen gelijk want de omgeving heeft hier veel invloed op. Dus kunnen we wel
spreken van een rationele keuze
Rationele keuze theorie
- Stelt te verklaren hoe sommige mensen bewust en rationeel kiezen om strafbare
feiten te plegen
- Het idee van vrije wil: afweging kosten en baten
- Omstandigheden hebben invloed, maar keuze ligt bij individu
Situationele en gelegenheidstheorieen
Nothing works?
De omgeving aanpassen: de gelegenheid om een misdaad te begaan te
verminderen → minder aantrekkelijk maken
Hier wordt de switch gemaakt tussen focus op individu leggen (we gaan je kosten omhoog
gooien en je baten afpakken) naar wat zijn de omstandigheden waarbinnen mensen
crimineel gedrag vertonen. Dan passen we de omstandigheden aan, de gelegenheid om
misdaad te plegen minder aantrekkelijk maken.
Rol van architectuur: CPTED (bijvoorbeeld meer ramen maken in winkelstraat)
Kritiek klassieke theorieën (aanvulling op eerdere kritiek)
- Rationele keuze theorie verklaart hoe sommige mensen bewust en rationeel kiezen
om strafbare feiten te plegen
- Potentiële daders, met een vrije wil, houden rekening met de netto-kosten van het
plegen van misdaden (kosten-baten)
- Omstandigheden, situaties en mogelijkheden hebben invloed op beslissingen
aangezien deze factoren worden meegenomen in de berekening van de kosten-
baten analyse van de risico’s (afschrikking)
Je ziet twee verschillende kanten in de ontwikkeling van de verschillende theorieën
- Is het wel heel erg op het individu, kosten baten analyse
- Als de kosten en baten niet gelijk is, wat is dan de context waarin de kosten en baten
betekenis krijgen, daar heeft de omgeving dus veel mee te maken
Routine activities theory
Geluk, rijkdom en toch stijgende criminaliteit?
Doelwitten worden toegankelijker, samenleving wordt rijker
