SAMENVATTING LEERDOELEN ONDERNEMINGSRECHT
Tentamenstof
H1, H2, H3, H4, H5, H8 en H9.
Hoofdstuk 1; rechtspersonen, algemene thema’s
Leerdoel 1: kan uitleggen wat de aard van een rechtspersoon is en op
welke wijze hij
kan deelnemen aan het rechtsverkeer.
Een rechtspersoon is een rechtssubject, art. 2:5 BW. Alle wettelijke regels
die op een natuurlijk persoon van toepassing zijn, gelden ook voor de
rechtspersoon.
- De rechtspersoon is zelf ook drager van de rechten en plichten die
voortvloeien uit rechtshandelingen. Ook kunnen feitelijke
handelingen aan een rechtspersoon toegerekend worden (bijv.
onrechtmatige daad).
Een rechtspersoon heeft een doel, een reden waarom hij is opgericht. De
rechtspersoon handelt, via zijn organen, in het belang van zijn doel.
Een rechtspersoon ontstaat omdat hij is opgericht door één of meer
personen.
Coöperatie/owm en vereniging hebben leden.
Bv/nv hebben aandeelhouders.
Een rechtspersoon functioneert doormiddel van zijn organen (‘spelregels’
staan in de wet en in de statuten):
- Algemene vergadering: wordt gevormd door leden of
aandeelhouders
o Bijv. het benoemen van bestuurders
- Bestuur (in de wet/statuten staan de regels waar ze zich aan moeten
houden)
- Raad van Commissarissen (RvC)
o Toezicht houden op het bestuur
o Adviseren bij belangrijke beslissingen
o Bij vervulling van taak, richten ze zich op het belang van de
rechtspersoon
- Ondernemingsraad (OR)
o Bij rechtspersonen waar ten minste 50 personen werkzaam
zijn in NL
o De OR komt op voor de belangen van deze mensen
o Bevoegdheden staan in WOR en niet in Boek 2, omdat ook
niet-rechtspersonen met een bepaald aantal een OR moet
instellen.
, Stichting
Een stichting heeft geen leden, er is dus geen algemene vergadering. Wel
is er een bestuur en als er voor toezicht wordt gekozen, zoals bij de RvC,
dan heet dat bij de stichting vaker een Raad van Toezicht (RvT).
Leerdoel 2: kan voorbeelden noemen van de aanvullende en derogerende
werking van
redelijkheid en billijkheid in het rechtspersonenrecht.
De kern van het rechtspersonenrecht wordt gevormd door art. 2:8 BW, dat
gezien kan worden als een algemeen beginsel van behoorlijk
ondernemingsbestuur.
- Dit is de redelijkheid en billijkheid.
o Lid 1: aanvullend
o Lid 2: derogerend
Voorbeeld aanvullende werking:
- Uit de IKON-uitspraak blijkt wel dat de OR en zijn leden volwaardig
deel uitmaken van de kring van betrokkenen bij de organisatie van
de rechtspersoon.
Leerdoel 3: kan uitleggen hoe het vermogensrecht voor publiekrechtelijke
rechtspersonen van overeenkomstige toepassing is.
Publiekrechtelijke rechtspersonen kunnen ook deelnemen aan het
privaatrechtelijke rechtsverkeer.
Bijvoorbeeld: een gemeente verkoopt bouwkavels en draagt deze in
eigendom over.
De bevoegdheid om dit te doen, is te vinden in organieke wetten (bijv.
gemeentewet). Hier staat dan wie (welk bestuursorgaan) bevoegd is om
het overheidslichaam privaatrechtelijk te vertegenwoordigen.
- Afdeling 10.1.1 Awb
o Art. 10:12 Awb: mandaat (geven van volmacht aan
ondergeschikten)
o Art. 1:1 lid 4 Awb
De openbare lichamen in de Grondwet
(Staat/provincies/gemeenten/waterschappen/etc.) hebben op grond van
art. 2:1 lid 1 BW rechtspersoonlijkheid.
De regels van Boek 2 zijn op deze publiekrechtelijke rechtspersonen
niet van toepassing, behalve art. 2:5 BW.
- Dus hoe een publiekrechtelijk rechtspersoon handelt in het
rechtsverkeer, staat in de organieke wetten.
Leerdoel 4: kent de regels voor de oprichting van een privaatrechtelijke
rechtspersoon
en de verplichting tot inschrijving in het handelsregister.
,De oprichting van een rechtspersoon is een rechtshandeling.
Vereniging/coöperatie/owm
- Twee of meer personen verklaren hun wil die gericht s op het
rechtsgevolg, het ontstaan van een rechtspersoon.
Bv/nv/stichting
- Kunnen door één persoon worden opgericht.
De rechtspersoon wordt bij notariële akte opgericht.
- Vereniging (art. 2:27 BW)
o Eisen inhoud art. 2:27 BW
- Coöperatie/owm (art. 2:54 BW)
o Eisen inhoud art. 2:53a jo. 2:27 jo. 2:54 BW
- Nv (art. 2:64 BW)
o Eisen inhoud art. 2:65 jo. 2:66 BW
- Bv (art. 2:175/175a BW)
o Eisen inhoud art. 2:176 jo. 2:177 BW
- Stichting (art. 2:286 BW)
o Eisen inhoud art. 2:286 jo. 2:287 BW
Inschrijving in handelsregister
Een opgerichte rechtspersoon moet door zijn bestuurders worden in
geschreven in het handelsregister.
UITZONDERING: de informele vereniging (die kan worden
ingeschreven).
Waarom inschrijving?
Er wordt bekendheid gegeven aan het bestaan van de rechtspersoon en
de bij hem betrokken personen. Bijvoorbeeld: wie mag namens de
rechtspersoon handelen?
- De inschrijving is in NL geen ontstaansvoorwaarde voor een
rechtspersoon.
Voordat de rechtspersoon is ingeschreven in het handelsregister, zijn de
bestuurders hoofdelijk aansprakelijk. Aansprakelijkheid ziet op
verbintenissen uit rechtshandelingen.
- Art. 2:29 BW (vereniging en coöperatie/owm)
- Art. 2:69 BW (nv)
- Art. 2:180 BW (bv)
- Art. 2:289 BW (stichting)
Gebreken bij de oprichting:
het ontbreken van een door de notaris ondertekende akte
alle andere oprichtingsgebreken
Ad 1
, Als er een door de notaris ondertekende akte ontbreekt, is dit een dermate
ernstige zaak dat de rechtspersoon in het geheel niet is ontstaan, art. 2:4
lid 1 BW.
De leden 3-5 regelen hoe er moet worden gehandeld hierna; derden
worden beschermd doordat degenen die zijn opgetreden als bestuurder
hoofdelijk verbonden zijn voor de tot het vermogen behorende schulden.
- UITZONDERING de informele vereniging.
Ad 2
Bij andere gebreken heeft de vennootschap wel ontstaan, maar kan
ontbonden worden door de rechter, art. 2:21 lid 1 onder a BW.
Lid 2: de rechter kan de rechtspersoon een termijn gunnen om het gebrek
te herstellen.
Leerdoel 5: kan uitleggen hoe de bevoegdheden tussen de organen van
een
rechtspersoon in het algemeen worden verdeeld.
Organen van een rechtspersoon
- Algemene vergadering (van leden of aandeelhouders) ALV/AVA
- Bestuur
- Eventueel: Raad van Commissarissen (RvC) of Raad van Toezicht
(RvT)
Besturen
Vereniging Coöperatie/ Nv Bv Stichting
owm
Art. 2:44 lid 1 Art. 2:44 lid 1 Art. 2:129 lid Art. 2:239 lid Art. 2:291 lid
BW BW 1 BW 1 BW 1 BW
Bestuur is belast met het besturen van de rechtspersoon.
Alle bestuurders zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het goed uitvoeren
van de bestuurstaak. Verder moet de taak behoorlijk worden vervuld.
- Er kan aan bestuurder een individuele bevoegdheid worden
toegekend (statuut).
Vertegenwoordiging
Vereniging Coöperatie/ Nv Bv Stichting
owm
Art. 2:44 lid 3 Art. 2:44 lid 3 Art. 2:129 lid Art. 2:239 lid Art. 2:291 lid
BW BW 5 BW 5 BW 3 BW
Het bestuur vertegenwoordigt het rechtspersoon tegenover derden.
- Het sluiten van overeenkomsten bijvoorbeeld.
- Nv en bv: bestuurder is van rechtswege
vertegenwoordigingsbevoegd, tenzij statuten dit uitsluiten
Tentamenstof
H1, H2, H3, H4, H5, H8 en H9.
Hoofdstuk 1; rechtspersonen, algemene thema’s
Leerdoel 1: kan uitleggen wat de aard van een rechtspersoon is en op
welke wijze hij
kan deelnemen aan het rechtsverkeer.
Een rechtspersoon is een rechtssubject, art. 2:5 BW. Alle wettelijke regels
die op een natuurlijk persoon van toepassing zijn, gelden ook voor de
rechtspersoon.
- De rechtspersoon is zelf ook drager van de rechten en plichten die
voortvloeien uit rechtshandelingen. Ook kunnen feitelijke
handelingen aan een rechtspersoon toegerekend worden (bijv.
onrechtmatige daad).
Een rechtspersoon heeft een doel, een reden waarom hij is opgericht. De
rechtspersoon handelt, via zijn organen, in het belang van zijn doel.
Een rechtspersoon ontstaat omdat hij is opgericht door één of meer
personen.
Coöperatie/owm en vereniging hebben leden.
Bv/nv hebben aandeelhouders.
Een rechtspersoon functioneert doormiddel van zijn organen (‘spelregels’
staan in de wet en in de statuten):
- Algemene vergadering: wordt gevormd door leden of
aandeelhouders
o Bijv. het benoemen van bestuurders
- Bestuur (in de wet/statuten staan de regels waar ze zich aan moeten
houden)
- Raad van Commissarissen (RvC)
o Toezicht houden op het bestuur
o Adviseren bij belangrijke beslissingen
o Bij vervulling van taak, richten ze zich op het belang van de
rechtspersoon
- Ondernemingsraad (OR)
o Bij rechtspersonen waar ten minste 50 personen werkzaam
zijn in NL
o De OR komt op voor de belangen van deze mensen
o Bevoegdheden staan in WOR en niet in Boek 2, omdat ook
niet-rechtspersonen met een bepaald aantal een OR moet
instellen.
, Stichting
Een stichting heeft geen leden, er is dus geen algemene vergadering. Wel
is er een bestuur en als er voor toezicht wordt gekozen, zoals bij de RvC,
dan heet dat bij de stichting vaker een Raad van Toezicht (RvT).
Leerdoel 2: kan voorbeelden noemen van de aanvullende en derogerende
werking van
redelijkheid en billijkheid in het rechtspersonenrecht.
De kern van het rechtspersonenrecht wordt gevormd door art. 2:8 BW, dat
gezien kan worden als een algemeen beginsel van behoorlijk
ondernemingsbestuur.
- Dit is de redelijkheid en billijkheid.
o Lid 1: aanvullend
o Lid 2: derogerend
Voorbeeld aanvullende werking:
- Uit de IKON-uitspraak blijkt wel dat de OR en zijn leden volwaardig
deel uitmaken van de kring van betrokkenen bij de organisatie van
de rechtspersoon.
Leerdoel 3: kan uitleggen hoe het vermogensrecht voor publiekrechtelijke
rechtspersonen van overeenkomstige toepassing is.
Publiekrechtelijke rechtspersonen kunnen ook deelnemen aan het
privaatrechtelijke rechtsverkeer.
Bijvoorbeeld: een gemeente verkoopt bouwkavels en draagt deze in
eigendom over.
De bevoegdheid om dit te doen, is te vinden in organieke wetten (bijv.
gemeentewet). Hier staat dan wie (welk bestuursorgaan) bevoegd is om
het overheidslichaam privaatrechtelijk te vertegenwoordigen.
- Afdeling 10.1.1 Awb
o Art. 10:12 Awb: mandaat (geven van volmacht aan
ondergeschikten)
o Art. 1:1 lid 4 Awb
De openbare lichamen in de Grondwet
(Staat/provincies/gemeenten/waterschappen/etc.) hebben op grond van
art. 2:1 lid 1 BW rechtspersoonlijkheid.
De regels van Boek 2 zijn op deze publiekrechtelijke rechtspersonen
niet van toepassing, behalve art. 2:5 BW.
- Dus hoe een publiekrechtelijk rechtspersoon handelt in het
rechtsverkeer, staat in de organieke wetten.
Leerdoel 4: kent de regels voor de oprichting van een privaatrechtelijke
rechtspersoon
en de verplichting tot inschrijving in het handelsregister.
,De oprichting van een rechtspersoon is een rechtshandeling.
Vereniging/coöperatie/owm
- Twee of meer personen verklaren hun wil die gericht s op het
rechtsgevolg, het ontstaan van een rechtspersoon.
Bv/nv/stichting
- Kunnen door één persoon worden opgericht.
De rechtspersoon wordt bij notariële akte opgericht.
- Vereniging (art. 2:27 BW)
o Eisen inhoud art. 2:27 BW
- Coöperatie/owm (art. 2:54 BW)
o Eisen inhoud art. 2:53a jo. 2:27 jo. 2:54 BW
- Nv (art. 2:64 BW)
o Eisen inhoud art. 2:65 jo. 2:66 BW
- Bv (art. 2:175/175a BW)
o Eisen inhoud art. 2:176 jo. 2:177 BW
- Stichting (art. 2:286 BW)
o Eisen inhoud art. 2:286 jo. 2:287 BW
Inschrijving in handelsregister
Een opgerichte rechtspersoon moet door zijn bestuurders worden in
geschreven in het handelsregister.
UITZONDERING: de informele vereniging (die kan worden
ingeschreven).
Waarom inschrijving?
Er wordt bekendheid gegeven aan het bestaan van de rechtspersoon en
de bij hem betrokken personen. Bijvoorbeeld: wie mag namens de
rechtspersoon handelen?
- De inschrijving is in NL geen ontstaansvoorwaarde voor een
rechtspersoon.
Voordat de rechtspersoon is ingeschreven in het handelsregister, zijn de
bestuurders hoofdelijk aansprakelijk. Aansprakelijkheid ziet op
verbintenissen uit rechtshandelingen.
- Art. 2:29 BW (vereniging en coöperatie/owm)
- Art. 2:69 BW (nv)
- Art. 2:180 BW (bv)
- Art. 2:289 BW (stichting)
Gebreken bij de oprichting:
het ontbreken van een door de notaris ondertekende akte
alle andere oprichtingsgebreken
Ad 1
, Als er een door de notaris ondertekende akte ontbreekt, is dit een dermate
ernstige zaak dat de rechtspersoon in het geheel niet is ontstaan, art. 2:4
lid 1 BW.
De leden 3-5 regelen hoe er moet worden gehandeld hierna; derden
worden beschermd doordat degenen die zijn opgetreden als bestuurder
hoofdelijk verbonden zijn voor de tot het vermogen behorende schulden.
- UITZONDERING de informele vereniging.
Ad 2
Bij andere gebreken heeft de vennootschap wel ontstaan, maar kan
ontbonden worden door de rechter, art. 2:21 lid 1 onder a BW.
Lid 2: de rechter kan de rechtspersoon een termijn gunnen om het gebrek
te herstellen.
Leerdoel 5: kan uitleggen hoe de bevoegdheden tussen de organen van
een
rechtspersoon in het algemeen worden verdeeld.
Organen van een rechtspersoon
- Algemene vergadering (van leden of aandeelhouders) ALV/AVA
- Bestuur
- Eventueel: Raad van Commissarissen (RvC) of Raad van Toezicht
(RvT)
Besturen
Vereniging Coöperatie/ Nv Bv Stichting
owm
Art. 2:44 lid 1 Art. 2:44 lid 1 Art. 2:129 lid Art. 2:239 lid Art. 2:291 lid
BW BW 1 BW 1 BW 1 BW
Bestuur is belast met het besturen van de rechtspersoon.
Alle bestuurders zijn gezamenlijk verantwoordelijk voor het goed uitvoeren
van de bestuurstaak. Verder moet de taak behoorlijk worden vervuld.
- Er kan aan bestuurder een individuele bevoegdheid worden
toegekend (statuut).
Vertegenwoordiging
Vereniging Coöperatie/ Nv Bv Stichting
owm
Art. 2:44 lid 3 Art. 2:44 lid 3 Art. 2:129 lid Art. 2:239 lid Art. 2:291 lid
BW BW 5 BW 5 BW 3 BW
Het bestuur vertegenwoordigt het rechtspersoon tegenover derden.
- Het sluiten van overeenkomsten bijvoorbeeld.
- Nv en bv: bestuurder is van rechtswege
vertegenwoordigingsbevoegd, tenzij statuten dit uitsluiten
