Begrippenlijst diversiteit
🟣 BEGRIPPENLIJST – DIVERSITEIT &
EMANCIPATIE
🟢 Les 1 – Sociale en emancipatiebewegingen
Begrip Uitleg
Diversiteit Mix van verschillen tussen mensen, omvat alle mogelijke
manieren van anders zijn
homogeneïsme Het idee van wat normaal is in de samenleving
Sociale beweging Groep mensen die samen maatschappelijke verandering wil
bereiken (algemeen belang). Vb. Fridays for Future.
Emancipatiebeweging Sociale beweging die opkomt voor groepen die worden
uitgesloten of gediscrimineerd. Vb. #MeToo, Seebrücke.
Superdiversiteit Niet alleen meer diversiteit, maar ook complexere en meerlagige
verschillen binnen groepen (armoede, gender, religie…).
Intersectionaliteit Kijken naar hoe verschillende vormen van uitsluiting (zoals
gender, klasse, etniciteit) elkaar versterken.
Doelgroepenbenaderin Werkwijze die zich richt op één specifieke groep (bv. ouderen,
g holebi’s), maar te beperkt voor superdiversiteit.
Safe space Veilige, afgeschermde ruimte waar mensen zich begrepen en
ondersteund voelen.
Brave space Ruimte waar spanningen en onrecht bespreekbaar worden
gemaakt; gericht op verandering en politisering.
Interne dimensie Gelijkgestemden, comfort en erkenning.
Externe dimensie Confrontatie met ongelijkheid, actiegericht, publiek maken van
onrecht.
🟢 Les 2 – Vormen van uitsluiting en politisering
Begrip Uitleg
Institutionele Systematische uitsluiting van groepen via beleid of instellingen (bv.
exclusie arbeidsmarkt, huisvesting).
Sociale uitsluiting Mensen worden uitgesloten van deelname aan de samenleving of
hun gemeenschap.
Zelfuitsluiting Mensen trekken zich terug uit sociale situaties door negatieve
, ervaringen of schaamte.
Veilig klimaat Basisvoorwaarde voor verandering: vertrouwen opbouwen, beleving
erkennen.
Politisering Privéproblemen publiek maken en collectief aanpakken.
Collectiveren Individuele ervaringen verbinden tot een gedeeld maatschappelijk
probleem.
🟢 Les 3 – Modellen van zeggenschap in safe spaces
Model Kernidee Voor- en nadeel
Zelfmodel Jongeren zoeken zelf safe Volwaardige zeggenschap, maar veel
spaces op. vaardigheden nodig.
Coachmodel Jongeren + professionals. Coach ondersteunt, maar kan rem
vormen.
Promodel Professionals organiseren Ruimte voor meningen, maar risico op
voor jongeren. top-down werking.
Governancemodel Beleidsmakers + Middelen beschikbaar, maar groot risico
professionals. op verlies van zeggenschap.
🟢 Les 4 – Aandachtspunten bij emancipatie
Begrip Uitleg
Gelijkwaardigheid Naast de cliënt staan, niet boven. Dialoog en wederzijds respect.
Keuzevrijheid Mensen mogen eigen keuzes maken, ook als die afwijken van de
norm.
Ondersteuning Flexibel en vraaggericht werken, vertrekken van wat de cliënt
nodig heeft.
Sociale netwerken Gebruikmaken van steun en ervaringskennis binnen netwerken.
Respectvolle Empathische, waarderende omgang, zonder oordeel.
bejegening
🟢 Les 5 – Gastles Sibo Kanobana: Geschiedenis van
racisme
Begrip Uitleg
Ras vs etniciteit Ras = machtsrelaties en hiërarchie; etniciteit = culturele
verschillen.
Semiotiek van ras Symbolen (religie, biologie, cultuur) worden gebruikt om
verschillen te rechtvaardigen.
Verdeel-en-heers- Macht behouden door groepen tegen elkaar uit te spelen.
politiek
Black Marxism Racisme is verweven met kapitalisme en kolonialisme.
(Robinson)
Antisemitisme Basis van modern racisme (jodenvervolging → discours over
🟣 BEGRIPPENLIJST – DIVERSITEIT &
EMANCIPATIE
🟢 Les 1 – Sociale en emancipatiebewegingen
Begrip Uitleg
Diversiteit Mix van verschillen tussen mensen, omvat alle mogelijke
manieren van anders zijn
homogeneïsme Het idee van wat normaal is in de samenleving
Sociale beweging Groep mensen die samen maatschappelijke verandering wil
bereiken (algemeen belang). Vb. Fridays for Future.
Emancipatiebeweging Sociale beweging die opkomt voor groepen die worden
uitgesloten of gediscrimineerd. Vb. #MeToo, Seebrücke.
Superdiversiteit Niet alleen meer diversiteit, maar ook complexere en meerlagige
verschillen binnen groepen (armoede, gender, religie…).
Intersectionaliteit Kijken naar hoe verschillende vormen van uitsluiting (zoals
gender, klasse, etniciteit) elkaar versterken.
Doelgroepenbenaderin Werkwijze die zich richt op één specifieke groep (bv. ouderen,
g holebi’s), maar te beperkt voor superdiversiteit.
Safe space Veilige, afgeschermde ruimte waar mensen zich begrepen en
ondersteund voelen.
Brave space Ruimte waar spanningen en onrecht bespreekbaar worden
gemaakt; gericht op verandering en politisering.
Interne dimensie Gelijkgestemden, comfort en erkenning.
Externe dimensie Confrontatie met ongelijkheid, actiegericht, publiek maken van
onrecht.
🟢 Les 2 – Vormen van uitsluiting en politisering
Begrip Uitleg
Institutionele Systematische uitsluiting van groepen via beleid of instellingen (bv.
exclusie arbeidsmarkt, huisvesting).
Sociale uitsluiting Mensen worden uitgesloten van deelname aan de samenleving of
hun gemeenschap.
Zelfuitsluiting Mensen trekken zich terug uit sociale situaties door negatieve
, ervaringen of schaamte.
Veilig klimaat Basisvoorwaarde voor verandering: vertrouwen opbouwen, beleving
erkennen.
Politisering Privéproblemen publiek maken en collectief aanpakken.
Collectiveren Individuele ervaringen verbinden tot een gedeeld maatschappelijk
probleem.
🟢 Les 3 – Modellen van zeggenschap in safe spaces
Model Kernidee Voor- en nadeel
Zelfmodel Jongeren zoeken zelf safe Volwaardige zeggenschap, maar veel
spaces op. vaardigheden nodig.
Coachmodel Jongeren + professionals. Coach ondersteunt, maar kan rem
vormen.
Promodel Professionals organiseren Ruimte voor meningen, maar risico op
voor jongeren. top-down werking.
Governancemodel Beleidsmakers + Middelen beschikbaar, maar groot risico
professionals. op verlies van zeggenschap.
🟢 Les 4 – Aandachtspunten bij emancipatie
Begrip Uitleg
Gelijkwaardigheid Naast de cliënt staan, niet boven. Dialoog en wederzijds respect.
Keuzevrijheid Mensen mogen eigen keuzes maken, ook als die afwijken van de
norm.
Ondersteuning Flexibel en vraaggericht werken, vertrekken van wat de cliënt
nodig heeft.
Sociale netwerken Gebruikmaken van steun en ervaringskennis binnen netwerken.
Respectvolle Empathische, waarderende omgang, zonder oordeel.
bejegening
🟢 Les 5 – Gastles Sibo Kanobana: Geschiedenis van
racisme
Begrip Uitleg
Ras vs etniciteit Ras = machtsrelaties en hiërarchie; etniciteit = culturele
verschillen.
Semiotiek van ras Symbolen (religie, biologie, cultuur) worden gebruikt om
verschillen te rechtvaardigen.
Verdeel-en-heers- Macht behouden door groepen tegen elkaar uit te spelen.
politiek
Black Marxism Racisme is verweven met kapitalisme en kolonialisme.
(Robinson)
Antisemitisme Basis van modern racisme (jodenvervolging → discours over
