SAMENVATTING SOCIOLOGIE
Inhoudsopgave
HC 1 WAT IS SOCIOLOGIE............................................................................................................................... 2
HC 2 SOCIOLOGISCHE PERSPECTIEVEN............................................................................................................ 5
HC 3 SOCIALISATIE......................................................................................................................................... 6
HC 4 SOCIALE INTERACTIE.............................................................................................................................. 7
HC 5 CULTUUR............................................................................................................................................... 9
HC 6 SOCIALE INSTITUTIES............................................................................................................................ 11
HC 7 SOCIALE INSTITUTIES............................................................................................................................ 13
HC 8 SOCIALE DEVIANTIE.............................................................................................................................. 15
HC 9 SOCIALE VERANDERINGEN................................................................................................................... 16
HC 10 SOCIALE STRATIFICATIE...................................................................................................................... 18
1
, HC 1 WAT IS SOCIOLOGIE
Auguste Comle (1838) introduceerde de term sociologie
Wat is het sociologische perspectief
Laat zien hoeveel invloed de samenleving op het leven van individuen heeft
- Als socioloog stel je voortdurend vragen, je neemt niet voor lief dat dingen zijn
zoals ze zijn
- Als socioloog kijk je constant naar wisselwerkingen
Mondiale visie
Als socioloog wereldwijd bekijken
- Het leven dat we leiden wordt gevormd door het land waarin we leven
- De contacten tussen samenlevingen zijn sterk toegenomen
- Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt zijn
elders veel ernstiger
- Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen
De functies van sociologie
1. Overheidsbeleid
o Opstellen van voorzieningen en regels die categorieën mensen in de
samenleving helpen, beschermen, evenwicht brengen en stimuleren
2. Persoonlijke groei en effectiviteit
o Mythekraker, inzicht in mogelijkheden en hindernissen, deelname aan de
samenleving, positionering bij diversiteit in samenleving
3. Succes in je werk
o Inzicht in groepen mensen over overtuigingen, opvoeden, opgroeien,
ontwikkelen effectievere en efficiëntere pedagogen
De functie van sociologie voor pedagogiek
- Inzicht sociale patronen per categorie mensen
- Begrip voor diversiteit bij mensen in samenleven en opvoeden
- Antenne voor mogelijke of niet zichtbare problemen
- Oplossingsrichtingen voor complexe problemen
De gevolgen van modernisering
Deze maatschappelijke verandering heeft geleid tot grote sociale veranderingen
1. Kleine gemeenschappen verdwenen
2. Persoonlijke rationele keuzemogelijkheden vergroot
3. Grote sociale diversiteit en diverse waarden- en gedragspatroon
4. Toekomst- en tijdsgericht
SOCIOLOGISCH Laat zien hoeveel invloed de samenleving op het leven van
PERSPECTIEF een individu heeft
MONDIALE VISIE Als socioloog wereldwijd bekijken
SOLDARITIET De bereidheid om niet enkel in eigenbelang te handelen,
maar de groepsbelangen voorop te stellen
SOCIALE COHESE Nieuwe verbanden tussen mensen
ONTTOVERING Het proces van rationalisering waarbij gepoogd wordt om
praktische problemen niet meer met magie maar technologie
op te lossen
RATIONALISERING Doel rationeel handelen en doelgericht rationeel gedrag
2
, DRUKHEIM WEBER MARX
BEELD VD Hij zag de samenleving Hij maakt zich zorgen Hij zag de grote
SAMENLEVING als een geheel waarin om de samenleving, hij ongelijkheid tussen
iedereen een andere was bang dat mensen mensen
functie had door die de zin van het leven
afhankelijkheid gingen verliezen.
mensen het met elkaar Hij had een negatief
draaide toekomstbeeld
SOCIOLOGISCHE In de sociale orde in De verandering in de In (on)gelijkheid
VRAGEN de samenleving onttovering en van groepen
Hoe zijn mensen van rationalisering in de mensen
elkaar afhankelijk? samenleving Van het socialisme
Hoe functioneert de Steeds meer ruimte
samenleving? voor rationeel denken
Mensen verloren hun
geloof
Steeds meer in het hier
en nu
KENMERKEN Sociale Cohesie Heeft de sociologie Politiek-
Hij vond de omschreven als een filosofisch doel
veranderingen positief, wetenschap die sociaal De bevrijding van
omdat er nieuwe handelen wil begrijpen de onderdrukte
verbonden tussen en daardoor oorzakelijk klassen in het
mensen ontstonden verklaren kapitalisme
Wederzijdse Vreesde voor de
economische dehumaniseren
afhankelijkheid effecten van rationele
Gevolg van organisatie
specialisatie, maar
daardoor ook Rationalisering
afhankelijkheid omdat toenamen van
ze niet meer alles zelf Doelrationaliteit,
konden doen standaardisering,
regels en procedures
Arbeidsverdeling
SOCIOLOGISCHE Structureel Symbolisch Conflictensociolo
PERSPECTIEVEN functionalisme interactionisme gie
Hoe ontstaan sociale Hoe geven mensen Focus op
orde (solidariteit en betekenis aan het (on)gelijkheid
stabiliteit) in de leven als de tussen mensen in
samenleving. samenleving onttovert de samenleving
en rationaliseert
BEGRIPPEN Solidariteit Onttovering van de
De bereidheid om niet wereld
enkel in eigenbelang te Het proces van
handelen, maar de rationalisering waarbij
groepsbelangen gepoogd wordt om
voorop te stellen praktische problemen
niet meer met magie
maar technologie op te
lossen
Rationalisering
Doel rationeel
handelen en
doelgericht rationeel
gedrag
3
Inhoudsopgave
HC 1 WAT IS SOCIOLOGIE............................................................................................................................... 2
HC 2 SOCIOLOGISCHE PERSPECTIEVEN............................................................................................................ 5
HC 3 SOCIALISATIE......................................................................................................................................... 6
HC 4 SOCIALE INTERACTIE.............................................................................................................................. 7
HC 5 CULTUUR............................................................................................................................................... 9
HC 6 SOCIALE INSTITUTIES............................................................................................................................ 11
HC 7 SOCIALE INSTITUTIES............................................................................................................................ 13
HC 8 SOCIALE DEVIANTIE.............................................................................................................................. 15
HC 9 SOCIALE VERANDERINGEN................................................................................................................... 16
HC 10 SOCIALE STRATIFICATIE...................................................................................................................... 18
1
, HC 1 WAT IS SOCIOLOGIE
Auguste Comle (1838) introduceerde de term sociologie
Wat is het sociologische perspectief
Laat zien hoeveel invloed de samenleving op het leven van individuen heeft
- Als socioloog stel je voortdurend vragen, je neemt niet voor lief dat dingen zijn
zoals ze zijn
- Als socioloog kijk je constant naar wisselwerkingen
Mondiale visie
Als socioloog wereldwijd bekijken
- Het leven dat we leiden wordt gevormd door het land waarin we leven
- De contacten tussen samenlevingen zijn sterk toegenomen
- Veel sociale problemen waarmee de westerse wereld geconfronteerd wordt zijn
elders veel ernstiger
- Globaal denken helpt ons om meer inzicht in onszelf te krijgen
De functies van sociologie
1. Overheidsbeleid
o Opstellen van voorzieningen en regels die categorieën mensen in de
samenleving helpen, beschermen, evenwicht brengen en stimuleren
2. Persoonlijke groei en effectiviteit
o Mythekraker, inzicht in mogelijkheden en hindernissen, deelname aan de
samenleving, positionering bij diversiteit in samenleving
3. Succes in je werk
o Inzicht in groepen mensen over overtuigingen, opvoeden, opgroeien,
ontwikkelen effectievere en efficiëntere pedagogen
De functie van sociologie voor pedagogiek
- Inzicht sociale patronen per categorie mensen
- Begrip voor diversiteit bij mensen in samenleven en opvoeden
- Antenne voor mogelijke of niet zichtbare problemen
- Oplossingsrichtingen voor complexe problemen
De gevolgen van modernisering
Deze maatschappelijke verandering heeft geleid tot grote sociale veranderingen
1. Kleine gemeenschappen verdwenen
2. Persoonlijke rationele keuzemogelijkheden vergroot
3. Grote sociale diversiteit en diverse waarden- en gedragspatroon
4. Toekomst- en tijdsgericht
SOCIOLOGISCH Laat zien hoeveel invloed de samenleving op het leven van
PERSPECTIEF een individu heeft
MONDIALE VISIE Als socioloog wereldwijd bekijken
SOLDARITIET De bereidheid om niet enkel in eigenbelang te handelen,
maar de groepsbelangen voorop te stellen
SOCIALE COHESE Nieuwe verbanden tussen mensen
ONTTOVERING Het proces van rationalisering waarbij gepoogd wordt om
praktische problemen niet meer met magie maar technologie
op te lossen
RATIONALISERING Doel rationeel handelen en doelgericht rationeel gedrag
2
, DRUKHEIM WEBER MARX
BEELD VD Hij zag de samenleving Hij maakt zich zorgen Hij zag de grote
SAMENLEVING als een geheel waarin om de samenleving, hij ongelijkheid tussen
iedereen een andere was bang dat mensen mensen
functie had door die de zin van het leven
afhankelijkheid gingen verliezen.
mensen het met elkaar Hij had een negatief
draaide toekomstbeeld
SOCIOLOGISCHE In de sociale orde in De verandering in de In (on)gelijkheid
VRAGEN de samenleving onttovering en van groepen
Hoe zijn mensen van rationalisering in de mensen
elkaar afhankelijk? samenleving Van het socialisme
Hoe functioneert de Steeds meer ruimte
samenleving? voor rationeel denken
Mensen verloren hun
geloof
Steeds meer in het hier
en nu
KENMERKEN Sociale Cohesie Heeft de sociologie Politiek-
Hij vond de omschreven als een filosofisch doel
veranderingen positief, wetenschap die sociaal De bevrijding van
omdat er nieuwe handelen wil begrijpen de onderdrukte
verbonden tussen en daardoor oorzakelijk klassen in het
mensen ontstonden verklaren kapitalisme
Wederzijdse Vreesde voor de
economische dehumaniseren
afhankelijkheid effecten van rationele
Gevolg van organisatie
specialisatie, maar
daardoor ook Rationalisering
afhankelijkheid omdat toenamen van
ze niet meer alles zelf Doelrationaliteit,
konden doen standaardisering,
regels en procedures
Arbeidsverdeling
SOCIOLOGISCHE Structureel Symbolisch Conflictensociolo
PERSPECTIEVEN functionalisme interactionisme gie
Hoe ontstaan sociale Hoe geven mensen Focus op
orde (solidariteit en betekenis aan het (on)gelijkheid
stabiliteit) in de leven als de tussen mensen in
samenleving. samenleving onttovert de samenleving
en rationaliseert
BEGRIPPEN Solidariteit Onttovering van de
De bereidheid om niet wereld
enkel in eigenbelang te Het proces van
handelen, maar de rationalisering waarbij
groepsbelangen gepoogd wordt om
voorop te stellen praktische problemen
niet meer met magie
maar technologie op te
lossen
Rationalisering
Doel rationeel
handelen en
doelgericht rationeel
gedrag
3
