Ethiek
Wat is ethiek?
Ethiek onderzoekt wat het goede is om te doen in een bepaalde situatie. Moraal is de invulling van wat het
goede is om te doen. Het is een pakketje van normen en waarden dat door een persoon wordt gebruikt.
Ethiek onderzoekt al jaren kritisch en wetenschappelijk de vraag ‘wat is het goede om te doen?’. Ethiek
ontwikkelt en analyseert theorieën om dit te kunnen bepalen. Ze zoeken naar criteria, fundamenten en
richtlijnen. Het onderzoek wordt gedaan op basis van logica en argumentatie.
Iedereen heeft ethiek nodig. Men gaat eerst de ethische theorieën onderzoeken en op basis daarvan bepalen
ze wat goed is om te doen. Jouw handelen heeft effect op anderen, zoals het handelen van anderen effect
heeft op jou, of je het wilt of niet.
Wat is goed?
Bij groepsmoraal worden ethische systemen en gedragscodes vaak bepaald door een bevolkingsgroep. Maar
ook ieder mens heeft een moraal, een mening over wat goed en kwaad is: de individuele moraal. Dit wordt
bepaald door jezelf, opvoeding en omgeving. Binnen de moraal zijn normen en waarden belangrijk.
Moreel: Overeenstemming met je ideeën over goed en kwaad.
Immoreel: Botst met je ideeën over goed en kwaad.
Betutteling: Bemoeienis met kleinigheden.
Ethische stromingen
Hedonisme (Je leeft maar één keer)
Filosoof Epicurus (341-270 v. Chr)
Uitgangspunten:
1. Bevredigen van lust – genot – is de weg naar geluk
2. Lust moet je vooral begrijpen als afwezigheid van pijn. “Hebben we geen pijn, dan hebben we geen
lust meer nodig.”
3. Instant lustbevrediging is niet goed op lange termijn (dik, soa). In het goede leven streef je naar
bevrediging van je behoeften, naar genot, maar wel met verstand.
4. Zelfredzaamheid staat voorop: Richt je alleen op de behoeften die je zelf kunt bevredigen en waar
externe factoren dus geen noodzakelijk belang in hebben.
5. Geniet, maar wordt niet afhankelijk van genot
6. De hoogste lust is van geestelijke aard: ataraxia, onverstoorbaarheid of gemoedsrust
Om gemoedsrust te bereiken moet je je 4 dingen bedenken:
1. Goden doen niets (daar hoef je dus niet je handelen op af te stemmen)
2. De dood betekent niks (wanner wij er zijn, is de dood er niet, en wanneer de dood er is, zijn wij er
niet)
3. Lust is gemakkelijk te bereiken (als je behoeftes met het criterium van zelfredzaamheid
overeenkomen)
4. Onlust is makkelijk te vermijden/negeren
Volgens Epicurus is het belangrijk om inzicht te krijgen in je behoeftes. Zuiver hedonisme is niet hetzelfde als
platvloers hedonisme.
Utilisme (Het doel heiligt de middelen/ Wie heeft nut van de handelingen?)
Het utilisme is een stroming uit Engeland en gaat uit van het nutspincipe. Volgens het utilisme bestaat het
geluk van de mens in het ondergaan van genot en het vermijden van pijn. Een goede (nuttige) handeling
vergoot je geluk, een slechte handeling levert pijn op. Je moet altijd zo handelen dat het zo veel mogelijk
geluk oplevert voor zoveel mogelijk mensen. Daarom mag je bv iemand martelen om andere mensen te
redden.
1
Wat is ethiek?
Ethiek onderzoekt wat het goede is om te doen in een bepaalde situatie. Moraal is de invulling van wat het
goede is om te doen. Het is een pakketje van normen en waarden dat door een persoon wordt gebruikt.
Ethiek onderzoekt al jaren kritisch en wetenschappelijk de vraag ‘wat is het goede om te doen?’. Ethiek
ontwikkelt en analyseert theorieën om dit te kunnen bepalen. Ze zoeken naar criteria, fundamenten en
richtlijnen. Het onderzoek wordt gedaan op basis van logica en argumentatie.
Iedereen heeft ethiek nodig. Men gaat eerst de ethische theorieën onderzoeken en op basis daarvan bepalen
ze wat goed is om te doen. Jouw handelen heeft effect op anderen, zoals het handelen van anderen effect
heeft op jou, of je het wilt of niet.
Wat is goed?
Bij groepsmoraal worden ethische systemen en gedragscodes vaak bepaald door een bevolkingsgroep. Maar
ook ieder mens heeft een moraal, een mening over wat goed en kwaad is: de individuele moraal. Dit wordt
bepaald door jezelf, opvoeding en omgeving. Binnen de moraal zijn normen en waarden belangrijk.
Moreel: Overeenstemming met je ideeën over goed en kwaad.
Immoreel: Botst met je ideeën over goed en kwaad.
Betutteling: Bemoeienis met kleinigheden.
Ethische stromingen
Hedonisme (Je leeft maar één keer)
Filosoof Epicurus (341-270 v. Chr)
Uitgangspunten:
1. Bevredigen van lust – genot – is de weg naar geluk
2. Lust moet je vooral begrijpen als afwezigheid van pijn. “Hebben we geen pijn, dan hebben we geen
lust meer nodig.”
3. Instant lustbevrediging is niet goed op lange termijn (dik, soa). In het goede leven streef je naar
bevrediging van je behoeften, naar genot, maar wel met verstand.
4. Zelfredzaamheid staat voorop: Richt je alleen op de behoeften die je zelf kunt bevredigen en waar
externe factoren dus geen noodzakelijk belang in hebben.
5. Geniet, maar wordt niet afhankelijk van genot
6. De hoogste lust is van geestelijke aard: ataraxia, onverstoorbaarheid of gemoedsrust
Om gemoedsrust te bereiken moet je je 4 dingen bedenken:
1. Goden doen niets (daar hoef je dus niet je handelen op af te stemmen)
2. De dood betekent niks (wanner wij er zijn, is de dood er niet, en wanneer de dood er is, zijn wij er
niet)
3. Lust is gemakkelijk te bereiken (als je behoeftes met het criterium van zelfredzaamheid
overeenkomen)
4. Onlust is makkelijk te vermijden/negeren
Volgens Epicurus is het belangrijk om inzicht te krijgen in je behoeftes. Zuiver hedonisme is niet hetzelfde als
platvloers hedonisme.
Utilisme (Het doel heiligt de middelen/ Wie heeft nut van de handelingen?)
Het utilisme is een stroming uit Engeland en gaat uit van het nutspincipe. Volgens het utilisme bestaat het
geluk van de mens in het ondergaan van genot en het vermijden van pijn. Een goede (nuttige) handeling
vergoot je geluk, een slechte handeling levert pijn op. Je moet altijd zo handelen dat het zo veel mogelijk
geluk oplevert voor zoveel mogelijk mensen. Daarom mag je bv iemand martelen om andere mensen te
redden.
1
