HC 2: Duitsland
Het Duitse keizerrijk 1871 - 1919
Koninkrijk Pruisen (18e eeuw ten oosten van Berlijn)
Congres van Wenen (1814/1815) Pruisen krijgt een groot gebied van West-Duitsland erbij.
Snelle industrialisatie (sneller dan FR)
Frans-Duitse oorlog (1870-1871) om wie het machtigste is, FR verslagen. Hierdoor wordt
DU sneller een eenheid en het nationalisme groeit.
FR moet Elzas-Lotharingen afstaan aan DU
18 januari 1871 → Duitse keizerrijk, koning van Pruisen werd keizer Wilhelm I.
Einde van het Franse overwicht in Europa. Zuid Duitse staten sluiten zich aan bij
Duitse keizerrijk.
Bismarck (kanselier 1871-1890) voorzichtig buitenlands beleid, geen uitbreiding van
Duitsland vanwege omringing door sterke mogendheden. Door vereniging van Bismarck
komen 25 staten samen in de Noord Duitse bond 1867.
Conferentie van Berlijn (1884-1885) Bismarck wilde geen ruzies hebben in Europa, nodigde
iedereen uit in Berlijn om af te spreken over Afrika. Bismarck ging akkoord met het stichtten
van kolonies in Afrika om Duitse nationalisten te pleasen.
1888 Overlijden van Wilhelm I → Wilhelm II wil zelf de macht en wilde geen
voorzichtige politiek. Wil machtig en groot Duitsland veel aandacht voor
industriële ontwikkeling.
1890 → Wilhelm II ontslaat Bismarck, Duitsland werd uitdagender waardoor Fr en
Ru besloten samen te gaan werken in het geval Du aanvalt.
Weltpolitik → het willen hebben van een wereldimperium (Wilhelm II)
Duitsland bouwde grote oorlogsvloot maar dit bereikte niet veel.
De drang nach dem oosten → duitse nationalisten wilden duitsland naar het
oosten uitbreiden want het snel groeiende duitse volk had leefruimte nodig
(lebensraum)
Er was een grote drang voor militarisme en er was een stijgende economie wat Ru, Fr, GB
zorgen baarde. Du en O-H voelde zich eingekreist (omsingeld) daarom zochten ze steeds
meer steun bij elkaar.
Vlootwet 1898 (von Tirpitz) → landen met sterkste wapenindustrie winnen
toekomstige oorlogen, wilde Duitsland sterkste maken. Britten wonnen
wapenwedloop op zee.
RU + GB + FR + IT + VS = Triple Entente
OH + DU + Ottomaanse Rijk + Bulgarije = Triple Alliante / Centralen
1914 → WO I,
Oorzaak: Moord op Frans-Ferdinand, OH verklaart de oorlog aan Servië
Eerste totale oorlog van de geschiedenis. Veel mensen ingezet in wapenindustrie, gebrek
aan landbouw dus voedsel. Britse vloot blokkeerde haven, ook geen import.
Von schlieffenplan / BLITZKRIEG → geheim oorlogsplan, vanaf belgië trekt het
leger over de Franse noordgrens, na 6 weken bij Parijs. Vanaf daar met de trein
naar Rusland. Geallieerden stopten ze 50 km voor Parijs → Slag bij de Marne.
Rusland mobiliseerde sneller dan verwacht waardoor Duitsland in de tweefrontenoorlog
terecht kwam die het wilde vermijden.
, 1917 → twee revoluties in Rusland, tsarenrijk stort in en de communisten komen
aan de macht. Vrede van Brest-Litovsk, einde van de tweefrontenoorlog. (geen
oorlog meer in oosten)
Onbeperkte duikbotenoorlog (VS)
Novemberrevolutie → in Duitsland willen mensen dat de oorlog stopt, mensen
gaan staken.
Ondanks dat ze al aan het verliezen waren moest de marine in 1918 toch de strijd aangaan
met de vloot van de Britten, de matrozen weigerden.
Desertie → het leger ontvluchten.
9 nov 1918 → republiek Duitsland uitgeroepen in Berlijn. → nieuwe voorlopige
regering met sociaal-democraten
11 nov 1918 → wapenstilstand gesloten (niet door keizer die was gevlucht naar
NL)
De Weimar Republiek (1919-1933)
1919→ parlementaire democratie, het was te onrustig in Berlijn door Spartakus
opstand (4 januari) dus het parlement trok naar Weimar.
Democratie was wankel vanwege grote verdeeldheid
★ Conservatieve elite → legerleiding
★ extreem links (com.) (KPD) → regering té kapitalistisch, willen zelf bepalen
★ extreem rechtsen (nationaal socialisten) → ex-militairen.
Ontstaan van leidersbeginsel (tegen democratie)
★ Verdrag van Versailles
→ herstelbetalingen
→ alle schuld opeisen (schuld clausule)
→ Du grondgebied kleiner, koloniën afstaan
Regering worden november misdadigers / november verbrecher. Dolkstootlegende.
1923 → Franse en Belgische troepen trekken Ruhrgebied binnen omdat ze zich
niet houden aan het VvV (herstelbetalingen).
Du roept op tot staken → overheid betaalt loon → drukt geld bij → hyperinflatie
1924 → Duitse regering geeft toe aan VvV, nationaal socialisten boos, veel steun
voor NSDAP, hebben eigen leger SA (bruinhemden)
Hitler wilde putsch (staatsgreep) plegen. Bierkellerputsch (8 nov münchen). Mars
naar Berlijn mislukt. Hitler werd opgepakt en schreef in gevangenis ‘mein kampf’
→ wilde nu dmv democratie aan de macht komen.
Dawesplan (1924)
Het Duitse keizerrijk 1871 - 1919
Koninkrijk Pruisen (18e eeuw ten oosten van Berlijn)
Congres van Wenen (1814/1815) Pruisen krijgt een groot gebied van West-Duitsland erbij.
Snelle industrialisatie (sneller dan FR)
Frans-Duitse oorlog (1870-1871) om wie het machtigste is, FR verslagen. Hierdoor wordt
DU sneller een eenheid en het nationalisme groeit.
FR moet Elzas-Lotharingen afstaan aan DU
18 januari 1871 → Duitse keizerrijk, koning van Pruisen werd keizer Wilhelm I.
Einde van het Franse overwicht in Europa. Zuid Duitse staten sluiten zich aan bij
Duitse keizerrijk.
Bismarck (kanselier 1871-1890) voorzichtig buitenlands beleid, geen uitbreiding van
Duitsland vanwege omringing door sterke mogendheden. Door vereniging van Bismarck
komen 25 staten samen in de Noord Duitse bond 1867.
Conferentie van Berlijn (1884-1885) Bismarck wilde geen ruzies hebben in Europa, nodigde
iedereen uit in Berlijn om af te spreken over Afrika. Bismarck ging akkoord met het stichtten
van kolonies in Afrika om Duitse nationalisten te pleasen.
1888 Overlijden van Wilhelm I → Wilhelm II wil zelf de macht en wilde geen
voorzichtige politiek. Wil machtig en groot Duitsland veel aandacht voor
industriële ontwikkeling.
1890 → Wilhelm II ontslaat Bismarck, Duitsland werd uitdagender waardoor Fr en
Ru besloten samen te gaan werken in het geval Du aanvalt.
Weltpolitik → het willen hebben van een wereldimperium (Wilhelm II)
Duitsland bouwde grote oorlogsvloot maar dit bereikte niet veel.
De drang nach dem oosten → duitse nationalisten wilden duitsland naar het
oosten uitbreiden want het snel groeiende duitse volk had leefruimte nodig
(lebensraum)
Er was een grote drang voor militarisme en er was een stijgende economie wat Ru, Fr, GB
zorgen baarde. Du en O-H voelde zich eingekreist (omsingeld) daarom zochten ze steeds
meer steun bij elkaar.
Vlootwet 1898 (von Tirpitz) → landen met sterkste wapenindustrie winnen
toekomstige oorlogen, wilde Duitsland sterkste maken. Britten wonnen
wapenwedloop op zee.
RU + GB + FR + IT + VS = Triple Entente
OH + DU + Ottomaanse Rijk + Bulgarije = Triple Alliante / Centralen
1914 → WO I,
Oorzaak: Moord op Frans-Ferdinand, OH verklaart de oorlog aan Servië
Eerste totale oorlog van de geschiedenis. Veel mensen ingezet in wapenindustrie, gebrek
aan landbouw dus voedsel. Britse vloot blokkeerde haven, ook geen import.
Von schlieffenplan / BLITZKRIEG → geheim oorlogsplan, vanaf belgië trekt het
leger over de Franse noordgrens, na 6 weken bij Parijs. Vanaf daar met de trein
naar Rusland. Geallieerden stopten ze 50 km voor Parijs → Slag bij de Marne.
Rusland mobiliseerde sneller dan verwacht waardoor Duitsland in de tweefrontenoorlog
terecht kwam die het wilde vermijden.
, 1917 → twee revoluties in Rusland, tsarenrijk stort in en de communisten komen
aan de macht. Vrede van Brest-Litovsk, einde van de tweefrontenoorlog. (geen
oorlog meer in oosten)
Onbeperkte duikbotenoorlog (VS)
Novemberrevolutie → in Duitsland willen mensen dat de oorlog stopt, mensen
gaan staken.
Ondanks dat ze al aan het verliezen waren moest de marine in 1918 toch de strijd aangaan
met de vloot van de Britten, de matrozen weigerden.
Desertie → het leger ontvluchten.
9 nov 1918 → republiek Duitsland uitgeroepen in Berlijn. → nieuwe voorlopige
regering met sociaal-democraten
11 nov 1918 → wapenstilstand gesloten (niet door keizer die was gevlucht naar
NL)
De Weimar Republiek (1919-1933)
1919→ parlementaire democratie, het was te onrustig in Berlijn door Spartakus
opstand (4 januari) dus het parlement trok naar Weimar.
Democratie was wankel vanwege grote verdeeldheid
★ Conservatieve elite → legerleiding
★ extreem links (com.) (KPD) → regering té kapitalistisch, willen zelf bepalen
★ extreem rechtsen (nationaal socialisten) → ex-militairen.
Ontstaan van leidersbeginsel (tegen democratie)
★ Verdrag van Versailles
→ herstelbetalingen
→ alle schuld opeisen (schuld clausule)
→ Du grondgebied kleiner, koloniën afstaan
Regering worden november misdadigers / november verbrecher. Dolkstootlegende.
1923 → Franse en Belgische troepen trekken Ruhrgebied binnen omdat ze zich
niet houden aan het VvV (herstelbetalingen).
Du roept op tot staken → overheid betaalt loon → drukt geld bij → hyperinflatie
1924 → Duitse regering geeft toe aan VvV, nationaal socialisten boos, veel steun
voor NSDAP, hebben eigen leger SA (bruinhemden)
Hitler wilde putsch (staatsgreep) plegen. Bierkellerputsch (8 nov münchen). Mars
naar Berlijn mislukt. Hitler werd opgepakt en schreef in gevangenis ‘mein kampf’
→ wilde nu dmv democratie aan de macht komen.
Dawesplan (1924)
