GASTCOLLEGE PSYCHODIAGNOSTIEK
Achtergrond ontwikkeling richtlijn CF
Wat vooraf ging
• EERST VRAAG NAAR: Classificerende diagnostische protocollen ‘Autisme’ en ‘Verstandelijke
beperking’
Maar nood aan:
• De Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek (AIRD)
• 7 pijlers voor kwaliteitsvolle diagnostiek
Onderzoek
• Focusgroepstudie: De implementatie van de AIRD in de integrale Jeugdzorg
o Conclusie
▪ Nood aan meer handvaten om casusgericht te werken
▪ Nood aan richtlijnen om meer participatief, diversiteitssensitief en
interdisciplinair te werken
• Onderzoeksvragen
o Hoe wordt de AIRD momenteel geïmplementeerd in de praktijk?
o Wat zijn bestaande noden om de AIRD verder te implementeren?
• Methode
o 65 professionals rond 8 tafels
o CAR, CLB, COS, DMW, GGZ, OBC, OOOC, RCA, MFC
Pathologie niet goed genoeg
Verschuiving van probleem in de persoon naar de contextuele inbedding van menselijke problemen (e.g., storend
gedrag, burn-out)
Casusformulering
Definitie casusformulering:
Het vermogen om een gedeeld begrip te bieden van de problemen die iemand presenteert door
middel van een theoretische uitleg van veronderstelde oorzaken en in stand houdende factoren,
zodat passende interventies kunnen worden ingezet.
1
, GASTCOLLEGE PSYCHODIAGNOSTIEK
Houdt in:
• Beschrijven
• Verklaren
• Voorschrijven
Casusformulering als proces en product
• Proces: Een casusformulering is dynamisch en kan steeds herzien en geherformuleerd worden op
basis van nieuwe of aanvullende informatie
• Product: Het resultaat van het proces, zoals een diagram, verslag of adviesbrief, aangepast aan het
doelpubliek. Het product is een momentopname en
dus tijdelijk.
Casusformulering focust op:
De hulpvraag bepaalt de richting van diagnostiek
2
, GASTCOLLEGE PSYCHODIAGNOSTIEK
De hulpvraag bepaalt niet altijd de richting van diagnostiek
• Wie stelt de vraag?
o Cliënt/context
o Verwijzer
• Wat is de aard van de vraag?
o Classificatie (probleem-gefocust)
o Inschaling (probleem-gefocust)
o Advies & hulpverlening (oplossings-gefocust, persoons-gefocust)
• Wat is onze opdracht?
o Verwachtingen
o Visie en werking
Idiografisch
• De term idiografisch is afkomstig van het Griekse idios: 'eigen' en graphein: 'beschrijven’
• Het in kaart brengen van informatie op het niveau van de unieke cliënt
• Bio-psycho-sociaal model
3
, GASTCOLLEGE PSYCHODIAGNOSTIEK
Presentatieklacht
• Moeilijkheden, zorgen, problemen, …
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
• Eventueel classificerende diagnose(s)
• Verschillende perspectieven binnen cliëntsysteem
Predisponerend
• Factoren op lange termijn
die een zekere kwetsbaarheid kun
vormen
• Biologisch, psychologisch,
socio-cultureel
Precipiterend
• Factoren, stressoren of triggers op korte termijn (e.g. life
events)
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
Perpetuating
• Patroonbestendigend
• Duurzame patronen die de moeilijkheden mee in stand kunnen houden
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
Positieve/protectieve
• Sterktes, ondersteunende factoren, uitzonderingssituaties, positieve ervaringen (in het verleden)
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
• Vaak over het hoofd gezien, maar kunnen essentieel zijn voor verdere verloop
Personen
• Relationeel, sociaal netwerk
• Bijvoorbeeld genogram, familiestamboom, ecogram
Plannen
• Doelen op korte, middellange en lange termijn
• Verwachtingen en doelen hulpverleningstraject
4
Achtergrond ontwikkeling richtlijn CF
Wat vooraf ging
• EERST VRAAG NAAR: Classificerende diagnostische protocollen ‘Autisme’ en ‘Verstandelijke
beperking’
Maar nood aan:
• De Algemene Intersectorale Richtlijn Diagnostiek (AIRD)
• 7 pijlers voor kwaliteitsvolle diagnostiek
Onderzoek
• Focusgroepstudie: De implementatie van de AIRD in de integrale Jeugdzorg
o Conclusie
▪ Nood aan meer handvaten om casusgericht te werken
▪ Nood aan richtlijnen om meer participatief, diversiteitssensitief en
interdisciplinair te werken
• Onderzoeksvragen
o Hoe wordt de AIRD momenteel geïmplementeerd in de praktijk?
o Wat zijn bestaande noden om de AIRD verder te implementeren?
• Methode
o 65 professionals rond 8 tafels
o CAR, CLB, COS, DMW, GGZ, OBC, OOOC, RCA, MFC
Pathologie niet goed genoeg
Verschuiving van probleem in de persoon naar de contextuele inbedding van menselijke problemen (e.g., storend
gedrag, burn-out)
Casusformulering
Definitie casusformulering:
Het vermogen om een gedeeld begrip te bieden van de problemen die iemand presenteert door
middel van een theoretische uitleg van veronderstelde oorzaken en in stand houdende factoren,
zodat passende interventies kunnen worden ingezet.
1
, GASTCOLLEGE PSYCHODIAGNOSTIEK
Houdt in:
• Beschrijven
• Verklaren
• Voorschrijven
Casusformulering als proces en product
• Proces: Een casusformulering is dynamisch en kan steeds herzien en geherformuleerd worden op
basis van nieuwe of aanvullende informatie
• Product: Het resultaat van het proces, zoals een diagram, verslag of adviesbrief, aangepast aan het
doelpubliek. Het product is een momentopname en
dus tijdelijk.
Casusformulering focust op:
De hulpvraag bepaalt de richting van diagnostiek
2
, GASTCOLLEGE PSYCHODIAGNOSTIEK
De hulpvraag bepaalt niet altijd de richting van diagnostiek
• Wie stelt de vraag?
o Cliënt/context
o Verwijzer
• Wat is de aard van de vraag?
o Classificatie (probleem-gefocust)
o Inschaling (probleem-gefocust)
o Advies & hulpverlening (oplossings-gefocust, persoons-gefocust)
• Wat is onze opdracht?
o Verwachtingen
o Visie en werking
Idiografisch
• De term idiografisch is afkomstig van het Griekse idios: 'eigen' en graphein: 'beschrijven’
• Het in kaart brengen van informatie op het niveau van de unieke cliënt
• Bio-psycho-sociaal model
3
, GASTCOLLEGE PSYCHODIAGNOSTIEK
Presentatieklacht
• Moeilijkheden, zorgen, problemen, …
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
• Eventueel classificerende diagnose(s)
• Verschillende perspectieven binnen cliëntsysteem
Predisponerend
• Factoren op lange termijn
die een zekere kwetsbaarheid kun
vormen
• Biologisch, psychologisch,
socio-cultureel
Precipiterend
• Factoren, stressoren of triggers op korte termijn (e.g. life
events)
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
Perpetuating
• Patroonbestendigend
• Duurzame patronen die de moeilijkheden mee in stand kunnen houden
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
Positieve/protectieve
• Sterktes, ondersteunende factoren, uitzonderingssituaties, positieve ervaringen (in het verleden)
• Biologisch, psychologisch, socio-cultureel
• Vaak over het hoofd gezien, maar kunnen essentieel zijn voor verdere verloop
Personen
• Relationeel, sociaal netwerk
• Bijvoorbeeld genogram, familiestamboom, ecogram
Plannen
• Doelen op korte, middellange en lange termijn
• Verwachtingen en doelen hulpverleningstraject
4
