Samenvatting/aantekeningen Goederenrecht (CIVR1-GDR)

Goederenrecht – CIVR1-GDR

College I - Eigendom
Compendium
H1 m.u.v. nrs. 4a, 7, 8 en 8a, H2 m.u.v. nrs. 19 en 23 tot en met 27a, H6nrs. 102-105, H14 m.u.v. nrs. 213-232a.

Goederenrecht geschetst
H1, H2 m.u.v. 2.6, H3 m.u.v. par. 3.6 en 3.7

Jurisprudentie
HR Blaauwboer/Berlips
HR Pos/Van den Bosch
HR Teixeira de Mattos
HR Dépex/curatoren
HR Portacabin

Vermogensrecht
Goederenrecht Verbintenissenrecht
Verhouding persoon <-> goed Verhouding persoon <-> persoon

Goederenrechtelijke rechten: Verbintenisrechtelijke rechten:
- Absoluut (hard maken tegenover iedereen) - Relatief (enkel hard maken tegenover
- Droit de suite (zaaksgevolg) contractspartij)
- Prioriteit (oudste absolute recht gaat voor op nieuw - Geen droit de suite (zaaksgevolg)
absoluut recht) - Paritas creditorum (verbintenisrechtelijke rechten
- Separatisme in faillissement zijn in beginsel onderling even sterk, geen voorrang)
- Geen separatisme in faillissement

Gesloten systeem Open systeen (contractsvrijheid)
 De 8 rechten zijn geregeld in de wet.
Goederenrechtelijke rechten buiten de wet bestaan
dus niet.
In beginsel dwingend recht In beginsel contractsvrijheid



Goederenrecht
 Het objectieve recht dat de verhouding van een persoon ten opzichte van een goed regelt.

Goederenrechtelijke rechten
Uitsluitend op zaken rustend (boek 5)
1. Eigendom
2. Erfdienstbaarheid
3. Erfpacht
4. Opstal
5. Appartementsrecht
6. Mandeligheid

Op alle goederen (zaken + vermogensrechten) rustend (boek 3)
1. Pand
2. Hypotheek
3. Vruchtgebruik

Terminologie
Goederen
Goederen zijn zaken en vermogensrechten (art. 3:1 BW)

,Goederenrecht – CIVR1-GDR

Zaken
Alle voor menselijke beheersing vatbare stoffelijke objecten (art. 3:2 BW). Omvat de hoofdzaak en
haar bestanddelen.
- Roerende zaken
- Onroerende zaken

Vermogensrechten
Art. 3:6 BW:
- Afzonderlijk of tezamen met een ander recht overdraagbaar
Of
- Strekt tot stoffelijk voordeel
Of
- Is verkregen in ruil voor stoffelijk voordeel

Registergoederen
- Onroerende zaken
- Teboekgestelde luchtvaartuigen, zee- en binnenschepen
- Beperkte rechten op registergoederen
- Aandelen in registergoederen
- Appartementsrechten

Volledige en beperkte rechten
Volledig (moederrecht)
- Eigendom (zaken)
- Toebehoren (vermogensrechten)

Beperkt (dochterrecht) (art. 3:8 BW)
- Gebruiks-/genotsrechten
• Vruchtgebruik (art. 3:201 BW)
• Erfdienstbaarheid (art. 5:70 BW)
• Erfpacht (art. 5:85 BW)
• Opstal (art. 5:101 BW)
- Zekerheidsrechten
• Pand (art. 3:236 e.v. BW)
• Hypotheek (art. 3:260 BW)

Eigendom
Het meest omvattende recht dat een person op een zaak kan hebben (art. 5:1 BW)
 Het eigendomsrecht van een zaak wordt vaak met de zaak zelf vereenzelvigd

Bestanddelen
De eigenaar van een zaak is tevens eigenaar van al haar bestanddelen (art. 5:3 BW)

Bestanddelen zijn onzelfstandige onderdelen van een zaak (art. 3:4 BW)
 Ideële/ immateriële band (verkeersopvattingen) HR Depex/Curatoren
Twee aanwijzingen van Hoge Raad of er sprake is van een bestanddeel:
o Het gebouw en apparatuur zijn in constructief opzicht op elkaar afgestemd
o Het gebouw moet zonder de apparatuur als onvoltooid worden beschouwd
 Materiële band (hechte band, kan niet los van elkaar)

, Goederenrecht – CIVR1-GDR


Individualiseringsbeginsel
Vatbaar voor eigendom zijn geïndividualiseerde zaken, en niet slechts naar de soort of hoeveelheid
bepaalde zaken
 Er is sprake van oneigenlijke vermenging. HR Teixeira de Mattos

Eigendom van grond
Omvat (art. 5:20 lid 1 BW):
- Bovengrond;
- Aardlagen hieronder;
- Grondwater, dat aan de oppervlakte komt;
- Afgepaald grondwater op de grond;
- Beplantingen;
- Duurzaam met de grond verbonden gebouwen en werken, voor zover deze geen bestanddeel
zijn van een andere onroerende zaak (sub e) (art. 3:3 BW) HR Portacabin.

Recht van een eigenaar
 Gebruiksrecht (art. 5:1 lid 2);
 Recht op afgescheiden vruchten (art. 5:1 lid 3 BW);
 Beschikkingsbevoegdheid;
 Revindicatie (art. 5:2 BW).

Tot slot
 Het absolute karakter van de rechten en het stelsel van het goederenrecht onderscheidt zich
wezenlijk van dat van het verbintenissenrecht
 Eigendom is het meest omvattende recht dat men op een zaak kan hebben, maar er zijn
beperkingen aan de uitoefening ervan.