IGRV – Inleiding goederenrecht
College I – inleiding en begrippen
H1, H2 t/m 2.5 Praktisch goederenrecht
Vermogen -> het geheel van de op geld waardeerbare rechten en plichten van een rechtssubject
Goederen (art. 3:1 BW)
Goederen zijn zaken en vermogensrechten
Zaken (art. 3:2 BW)
Voor menselijke beheersing vatbare (1) stoffelijke objecten (2)
o Onroerende zaken: (art. 3:3 BW) de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, beplantingen
gebouwen werken die duurzaam met de grond zijn verenigd hetzij door vereniging met
andere gebouwen of werken (HR Portacabin)
o Roerende zaken: (art. 3:3 lid 2 BW) alle zaken die niet onroerend zijn.
Vermogensrechten (art. 3:6 BW)
Een vermogensrecht is onstoffelijk en op geld waardeerbaar
Hoofdzaak en bestanddeel
Hoofdzaak: wordt als voltooid beschouwd, ook als het betreffende bestanddeel ontbreekt
Bestanddeel: alles wat volgens verkeersopvattingen deel uitmaakt van een (hoofd)zaak (art. 3:4 BW)/
lid 2: een zaak dat zodanig verbonden is dat het niet zonder schade afgescheiden kan worden
Registergoederen en niet-registergoederen
Registergoederen: Goederen waarbij voor de overdracht of vestiging inschrijving in een daartoe
bestemd openbaar register moet plaatsvinden (art. 3:10 BW). Pas na inschrijving is de
overdracht/vestiging geldig.
Onroerende zaken (art. 3:89 BW)
Bepaalde schepen en vliegtuigen (art. 8:199, art. 8:790, art. 8:1306 BW)
Beperkte rechten op registergoederen (art. 3:98 BW
Niet-registergoederen: alle goederen die geen registergoederen zijn.
Vermogensrechten
Geen zaken, maar rechten. Het recht kan wel op een zaak rusten. Een van de belangrijkste
kenmerken van vermogensrechten is dat zij overdraagbaar zijn (art. 3:6 BW)
Absolute rechten (goederenrecht)
- De rechten van rechtssubjecten op goederen
- Werken tegenover iedereen, absolute werking
- Men krijgt bepaalde bevoegdheden met betrekking tot het object van het recht. Bv.
erfdienstbaarheid
- Gesloten systeem: zijn er 8 + rechten op voortbrengselen van de geest (dus limitatief)
Relatieve rechten (verbintenissenrecht)
- Rechten tussen rechtssubjecten
- Ontstaan onder andere uit overeenkomsten en geven het recht op een bepaalde prestatie
- Werken tegenover één bepaalde persoon (persoonlijke rechten). Bv. huurrecht.
, IGRV – Inleiding goederenrecht
Kenmerken absolute rechten
- Absoluut: werking jegens eenieder (relatieve rechten werken ten opzichte van een bepaalde
persoon)
- Exclusief: als enige het recht hebben
- Droit de suite/zaaksgevolg: het absolute recht volgt de zaak en niet de persoon
- Priotiteit: ouder recht gaat voor jonger recht
- Bevoorrechte positie: gerechtigde neemt in faillissement een bevoorrechte positie in. Recht
uitoefenen alsof er geen faillissement is. (Art. 5:2 BW)
Eigendom (art. 5:1 BW)
- Belangrijkste recht
- Met uitsluiting van anderen
- Revindicatie
Moederrecht en beperkt recht:
Een beperkt recht is een recht dat is afgeleid uit een meer omvattend recht (het moederrecht), dat
met een beperkt recht is bezwaard (art. 3:8 BW)
- Zijn afsplitsing van volledig recht
- Gesloten stelsel
- Boek 3 en 5
Moederrecht is het eigendomsrecht (als enige), beperkt recht is het pandrecht (of een van de
andere 7)
Beperkte rechten kunnen worden onderscheiden in:
Goederenrechtelijke gebruiks- of genotsrechten (vruchtgebruik, gebruik en bewoning,
erfdienstbaarheid, erfpacht en opstal)
Goederenrechtelijke zekerheidsrechten (pand en hypotheek)
Vruchtgebruik
Definitie in art. 3:201 BW: ‘het recht om goederen die aan een ander toebehoren, te gebruiken en
daarvan de vruchten te genieten.’
Een goed van een ander gebruiken of de vruchten van een goed in eigendom te verkrijgen
Als het gaat om het genieten van vruchten wordt er onderscheid gemaakt:
• Natuurlijke vruchten: appels van de boom
• Burgerlijke vruchten: rente op een spaarrekening
Op grond van art. 3:202 BW wordt vruchtgebruik gevestigd of ontstaat het door verjaring
Duur van vruchtgebruik wordt door partijen zelf bepaald. Als de vruchtgebruiker een natuurlijk
persoon is, beperkt de wet de duur tot de duur van zijn leven (art. 3:203 BW). Dus bij overlijden
eindigt het vruchtgebruik van rechtswege. Bij rechtspersonen is de maximale duur 30 jaar.
Pand
Definitie in art. 3:227 lid 1 BW: ‘een beperkt recht, strekkende om op de daaraan onderworpen
goederen een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers te
verhalen. Het recht is een op niet-registergoed gevestigd.’
Zekerheidsrecht
Hypotheek
Definitie in art. 3:227 lid 1 BW: ‘een beperkt recht, strekkende om op de daaraan onderworpen
goederen een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers te
verhalen. Is het recht op een registergoed gevestigd, dan is het een recht van hypotheek.’
College I – inleiding en begrippen
H1, H2 t/m 2.5 Praktisch goederenrecht
Vermogen -> het geheel van de op geld waardeerbare rechten en plichten van een rechtssubject
Goederen (art. 3:1 BW)
Goederen zijn zaken en vermogensrechten
Zaken (art. 3:2 BW)
Voor menselijke beheersing vatbare (1) stoffelijke objecten (2)
o Onroerende zaken: (art. 3:3 BW) de grond, de nog niet gewonnen delfstoffen, beplantingen
gebouwen werken die duurzaam met de grond zijn verenigd hetzij door vereniging met
andere gebouwen of werken (HR Portacabin)
o Roerende zaken: (art. 3:3 lid 2 BW) alle zaken die niet onroerend zijn.
Vermogensrechten (art. 3:6 BW)
Een vermogensrecht is onstoffelijk en op geld waardeerbaar
Hoofdzaak en bestanddeel
Hoofdzaak: wordt als voltooid beschouwd, ook als het betreffende bestanddeel ontbreekt
Bestanddeel: alles wat volgens verkeersopvattingen deel uitmaakt van een (hoofd)zaak (art. 3:4 BW)/
lid 2: een zaak dat zodanig verbonden is dat het niet zonder schade afgescheiden kan worden
Registergoederen en niet-registergoederen
Registergoederen: Goederen waarbij voor de overdracht of vestiging inschrijving in een daartoe
bestemd openbaar register moet plaatsvinden (art. 3:10 BW). Pas na inschrijving is de
overdracht/vestiging geldig.
Onroerende zaken (art. 3:89 BW)
Bepaalde schepen en vliegtuigen (art. 8:199, art. 8:790, art. 8:1306 BW)
Beperkte rechten op registergoederen (art. 3:98 BW
Niet-registergoederen: alle goederen die geen registergoederen zijn.
Vermogensrechten
Geen zaken, maar rechten. Het recht kan wel op een zaak rusten. Een van de belangrijkste
kenmerken van vermogensrechten is dat zij overdraagbaar zijn (art. 3:6 BW)
Absolute rechten (goederenrecht)
- De rechten van rechtssubjecten op goederen
- Werken tegenover iedereen, absolute werking
- Men krijgt bepaalde bevoegdheden met betrekking tot het object van het recht. Bv.
erfdienstbaarheid
- Gesloten systeem: zijn er 8 + rechten op voortbrengselen van de geest (dus limitatief)
Relatieve rechten (verbintenissenrecht)
- Rechten tussen rechtssubjecten
- Ontstaan onder andere uit overeenkomsten en geven het recht op een bepaalde prestatie
- Werken tegenover één bepaalde persoon (persoonlijke rechten). Bv. huurrecht.
, IGRV – Inleiding goederenrecht
Kenmerken absolute rechten
- Absoluut: werking jegens eenieder (relatieve rechten werken ten opzichte van een bepaalde
persoon)
- Exclusief: als enige het recht hebben
- Droit de suite/zaaksgevolg: het absolute recht volgt de zaak en niet de persoon
- Priotiteit: ouder recht gaat voor jonger recht
- Bevoorrechte positie: gerechtigde neemt in faillissement een bevoorrechte positie in. Recht
uitoefenen alsof er geen faillissement is. (Art. 5:2 BW)
Eigendom (art. 5:1 BW)
- Belangrijkste recht
- Met uitsluiting van anderen
- Revindicatie
Moederrecht en beperkt recht:
Een beperkt recht is een recht dat is afgeleid uit een meer omvattend recht (het moederrecht), dat
met een beperkt recht is bezwaard (art. 3:8 BW)
- Zijn afsplitsing van volledig recht
- Gesloten stelsel
- Boek 3 en 5
Moederrecht is het eigendomsrecht (als enige), beperkt recht is het pandrecht (of een van de
andere 7)
Beperkte rechten kunnen worden onderscheiden in:
Goederenrechtelijke gebruiks- of genotsrechten (vruchtgebruik, gebruik en bewoning,
erfdienstbaarheid, erfpacht en opstal)
Goederenrechtelijke zekerheidsrechten (pand en hypotheek)
Vruchtgebruik
Definitie in art. 3:201 BW: ‘het recht om goederen die aan een ander toebehoren, te gebruiken en
daarvan de vruchten te genieten.’
Een goed van een ander gebruiken of de vruchten van een goed in eigendom te verkrijgen
Als het gaat om het genieten van vruchten wordt er onderscheid gemaakt:
• Natuurlijke vruchten: appels van de boom
• Burgerlijke vruchten: rente op een spaarrekening
Op grond van art. 3:202 BW wordt vruchtgebruik gevestigd of ontstaat het door verjaring
Duur van vruchtgebruik wordt door partijen zelf bepaald. Als de vruchtgebruiker een natuurlijk
persoon is, beperkt de wet de duur tot de duur van zijn leven (art. 3:203 BW). Dus bij overlijden
eindigt het vruchtgebruik van rechtswege. Bij rechtspersonen is de maximale duur 30 jaar.
Pand
Definitie in art. 3:227 lid 1 BW: ‘een beperkt recht, strekkende om op de daaraan onderworpen
goederen een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers te
verhalen. Het recht is een op niet-registergoed gevestigd.’
Zekerheidsrecht
Hypotheek
Definitie in art. 3:227 lid 1 BW: ‘een beperkt recht, strekkende om op de daaraan onderworpen
goederen een vordering tot voldoening van een geldsom bij voorrang boven andere schuldeisers te
verhalen. Is het recht op een registergoed gevestigd, dan is het een recht van hypotheek.’
