GESCHIEDENIS VAN HET PUBLIEK RECHT
LES 5
12.10.2020
Thema 2: Het Droit public de l’Europe en de ‘Keteloorlog’ (1784-1785)
1. Keteloorlog
6 oktober 1784
Europa in de XVIIIde eeuw
- Landen zijn herkenbaar
- Midden- en Oost-Europa – heel verschillen (oranje plekken: de Keizer –
Oostenrijk, o.m. Oostenrijkse Nederlanden)
- Rode lijn door Europa (wat binnen valt is de Keizer)
- Nederlanden:
o Noorden: Republiek der Verenigde Provinciën (afgeschuurd van
Spaanse koning en eeuwenlang bepaalde gebieden die zich niet hadden
afgeschuurd, militair bezet)
o Zuiden: Oostenrijkse Nederlanden
o Verhaal over schot: enkel een ketel is gevallen (oorlog is niet bloedig
geweest, daarvan de naam – ketel als enige slachtoffer)
- Leo Belgicus
o Nederlandse leeuw van de ancien regime
o XVIde eeuw – eigen politieke entiteit (cartografen geven het aan met
een organische entiteit)
o Luxemburg, N. Frankrijk, Nederland etc samen – heeft zich niet waar
gemaakt (een breuk tussen Noord en Zuid)
De Dolfyn, onder het gezag van de Staten-Generaal (orgaan van de confederatie
van het Republiek der Verenigde Provinciën), opent vuur op het keizerlijk schip
Le Louis in de buurt van het fort Lillo
- Episode uit een eeuwenlange Schelden kwestie, namelijk controle over handel
op de Schelden en vooral Scheldenmonding
- 3 politieke actoren:
i) Graafschap Vlaanderen
ii) Ten noorden: graafschap Zeeland
1
, iii) Ten oosten: Hertogdom Brabant
- Toen in Europa belangrijkst handels- en financiële centrum: Antwerpen
(tussen Noord- en Zuid-Europa, vroeger rol van Brugge)
o Politieke en geostrategische bezetting van het Noordelijk gedeelte van
het Graafschap Vlaanderen door Noordelijke Nederlanden, niet
annexatie, maar beheersing door Staten-Generaal (Staats-Vlaanderen)
o Militaire en economische controle van de Scheldenmonding aan
Noordelijke Nederlanden
o Grootste handelscentrum wordt afgesloten van de zee
o Noordelijke gedeelte van Hertogdom Brabant ook bezet door
Noordelijke Nederlanden (beheerser: Staten-Generaal, dus Staats-
Brabant)
o Gelreland wordt ook opgedeeld tussen Noordelijke en Zuidelijke
Nederlanden (Staats-Gelre)
Antwerpen (Brabant)
- Economische inzet van de hele Schelden kwestie is Antwerpen
o Moet goederen kunnen aanvoeren en exporteren
o Uitgegroeid tot de wereld handelsstad
o Transacties voor goederen die door Antwerpen niet passeren, nemen
plaats nog steeds in Antwerpen
- N. Nederlanden gaan de beide kanten bezetten en Antwerpen afsluiten van de
zee
- Een calvinistisch regime in Antwerpen (wordt door katholieke Spaanse koning
als opstand gezien)
o Spanje – militaire grootmacht
o Alle militaire macht van Spanje wordt ingezet om Antwerpen te
bevrijden van de ‘slechte’ protestante regime
- Belegering van Antwerpen (1584-1585)
o De bootbrug van A. Farnese op de Schelden (om toevoer te stoppen)
o Antwerpen blijft omsingeld door Spaanse troepen
o 1585 – Antwerpen geeft zich over en wordt deel van Spaanse
Nederlanden
2
LES 5
12.10.2020
Thema 2: Het Droit public de l’Europe en de ‘Keteloorlog’ (1784-1785)
1. Keteloorlog
6 oktober 1784
Europa in de XVIIIde eeuw
- Landen zijn herkenbaar
- Midden- en Oost-Europa – heel verschillen (oranje plekken: de Keizer –
Oostenrijk, o.m. Oostenrijkse Nederlanden)
- Rode lijn door Europa (wat binnen valt is de Keizer)
- Nederlanden:
o Noorden: Republiek der Verenigde Provinciën (afgeschuurd van
Spaanse koning en eeuwenlang bepaalde gebieden die zich niet hadden
afgeschuurd, militair bezet)
o Zuiden: Oostenrijkse Nederlanden
o Verhaal over schot: enkel een ketel is gevallen (oorlog is niet bloedig
geweest, daarvan de naam – ketel als enige slachtoffer)
- Leo Belgicus
o Nederlandse leeuw van de ancien regime
o XVIde eeuw – eigen politieke entiteit (cartografen geven het aan met
een organische entiteit)
o Luxemburg, N. Frankrijk, Nederland etc samen – heeft zich niet waar
gemaakt (een breuk tussen Noord en Zuid)
De Dolfyn, onder het gezag van de Staten-Generaal (orgaan van de confederatie
van het Republiek der Verenigde Provinciën), opent vuur op het keizerlijk schip
Le Louis in de buurt van het fort Lillo
- Episode uit een eeuwenlange Schelden kwestie, namelijk controle over handel
op de Schelden en vooral Scheldenmonding
- 3 politieke actoren:
i) Graafschap Vlaanderen
ii) Ten noorden: graafschap Zeeland
1
, iii) Ten oosten: Hertogdom Brabant
- Toen in Europa belangrijkst handels- en financiële centrum: Antwerpen
(tussen Noord- en Zuid-Europa, vroeger rol van Brugge)
o Politieke en geostrategische bezetting van het Noordelijk gedeelte van
het Graafschap Vlaanderen door Noordelijke Nederlanden, niet
annexatie, maar beheersing door Staten-Generaal (Staats-Vlaanderen)
o Militaire en economische controle van de Scheldenmonding aan
Noordelijke Nederlanden
o Grootste handelscentrum wordt afgesloten van de zee
o Noordelijke gedeelte van Hertogdom Brabant ook bezet door
Noordelijke Nederlanden (beheerser: Staten-Generaal, dus Staats-
Brabant)
o Gelreland wordt ook opgedeeld tussen Noordelijke en Zuidelijke
Nederlanden (Staats-Gelre)
Antwerpen (Brabant)
- Economische inzet van de hele Schelden kwestie is Antwerpen
o Moet goederen kunnen aanvoeren en exporteren
o Uitgegroeid tot de wereld handelsstad
o Transacties voor goederen die door Antwerpen niet passeren, nemen
plaats nog steeds in Antwerpen
- N. Nederlanden gaan de beide kanten bezetten en Antwerpen afsluiten van de
zee
- Een calvinistisch regime in Antwerpen (wordt door katholieke Spaanse koning
als opstand gezien)
o Spanje – militaire grootmacht
o Alle militaire macht van Spanje wordt ingezet om Antwerpen te
bevrijden van de ‘slechte’ protestante regime
- Belegering van Antwerpen (1584-1585)
o De bootbrug van A. Farnese op de Schelden (om toevoer te stoppen)
o Antwerpen blijft omsingeld door Spaanse troepen
o 1585 – Antwerpen geeft zich over en wordt deel van Spaanse
Nederlanden
2
