H3 Parlementaire democratie
Paragraaf 1 – Wat is democratie?
1. Uitleggen wat een democratie is.
Democratie is een bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect invloed uitoefent op de
politieke besluitvorming.
Kenmerken van democratie:
- Rechten van minderheden: ook als er geen meerderheid is, kunnen (grond)rechten niet
zomaar afgeschaft worden.
- Machtenscheiding: spreiding van staatsmacht over de 3 machten, zodat een kleine groep
niet te veel macht krijgt.
- De bevolking kiest wie er in het parlement komen.
- Wetten worden pas aangenomen wanneer de meerderheid van het parlement dit
besluit. (Worden gemaakt met regering)
- Individuele vrijheid: vrijheid van meningsuiting en je leven inrichten zoals je wilt.
- Politieke grondrechten:
o Vanaf 18 mag je stemmen (actief kiesrecht) en verkiesbaar stellen (passief).
o Iedereen mag een politieke partij of vereniging/organisatie oprichten.
o Iedereen mag demonstreren.
- Persvrijheid: journalisten mogen zonder toestemming van de overheid berichten
publiceren.
2. Uitleggen waar politiek over gaat.
Politiek gaat over het maken van keuzes waaraan alle burgers in een staat gebonden zijn. Ze
maken beslissingen over zaken die voor veel mensen belangrijk en nuttig zijn (algemeen
belang).
- Welvaart; genoeg banen
- Volksgezondheid; genoeg ziekenhuisbedden
- Infrastructuur: onderhoud wegen etc.
- Onderwijs, studiefinanciering
- Buitenlandse zaken; vluchtelingen
- Veiligheid; terrorisme en criminaliteit
- Landbouw en milieu; CO2-uitstoot verminderen
Om dit te regelen en te betalen heeft de overheid geld nodig en dat komt van de belastingen die
wij als burgers betalen.
Ook moeten politici aan hun kiezers uitleggen wat er wel of niet met het geld gedaan wordt.
, 3. Kunnen typeren wat een directe en indirecte vorm van democratie is.
- Direct: bevolking oefent direct invloed uit op de politieke besluitvorming (dorpsplein)
1. Voordelen: de uitkomst is de wil van het volk, minderheden worden ook
gehoord.
2. Nadelen: het duurt lang om het hele volk te raadplegen, burgers hebben niet de
deskundigheid om over belangrijke politieke situaties te beslissen.
- Indirect: de beslissingen worden genomen door met algemeen kiesrecht gekozen
vertegenwoordigers.
1. Voordelen: politici hebben de kennis over de politieke kwesties waar besluiten
over genomen worden, er kunnen sneller besluiten genomen worden omdat er
een stuk minder mensen zijn die stemmen over de kwesties.
2. Nadelen: burgers hebben een minder directe invloed op de politieke
besluitvorming.
Paragraaf 1 – Wat is democratie?
1. Uitleggen wat een democratie is.
Democratie is een bestuursvorm waarbij de bevolking direct of indirect invloed uitoefent op de
politieke besluitvorming.
Kenmerken van democratie:
- Rechten van minderheden: ook als er geen meerderheid is, kunnen (grond)rechten niet
zomaar afgeschaft worden.
- Machtenscheiding: spreiding van staatsmacht over de 3 machten, zodat een kleine groep
niet te veel macht krijgt.
- De bevolking kiest wie er in het parlement komen.
- Wetten worden pas aangenomen wanneer de meerderheid van het parlement dit
besluit. (Worden gemaakt met regering)
- Individuele vrijheid: vrijheid van meningsuiting en je leven inrichten zoals je wilt.
- Politieke grondrechten:
o Vanaf 18 mag je stemmen (actief kiesrecht) en verkiesbaar stellen (passief).
o Iedereen mag een politieke partij of vereniging/organisatie oprichten.
o Iedereen mag demonstreren.
- Persvrijheid: journalisten mogen zonder toestemming van de overheid berichten
publiceren.
2. Uitleggen waar politiek over gaat.
Politiek gaat over het maken van keuzes waaraan alle burgers in een staat gebonden zijn. Ze
maken beslissingen over zaken die voor veel mensen belangrijk en nuttig zijn (algemeen
belang).
- Welvaart; genoeg banen
- Volksgezondheid; genoeg ziekenhuisbedden
- Infrastructuur: onderhoud wegen etc.
- Onderwijs, studiefinanciering
- Buitenlandse zaken; vluchtelingen
- Veiligheid; terrorisme en criminaliteit
- Landbouw en milieu; CO2-uitstoot verminderen
Om dit te regelen en te betalen heeft de overheid geld nodig en dat komt van de belastingen die
wij als burgers betalen.
Ook moeten politici aan hun kiezers uitleggen wat er wel of niet met het geld gedaan wordt.
, 3. Kunnen typeren wat een directe en indirecte vorm van democratie is.
- Direct: bevolking oefent direct invloed uit op de politieke besluitvorming (dorpsplein)
1. Voordelen: de uitkomst is de wil van het volk, minderheden worden ook
gehoord.
2. Nadelen: het duurt lang om het hele volk te raadplegen, burgers hebben niet de
deskundigheid om over belangrijke politieke situaties te beslissen.
- Indirect: de beslissingen worden genomen door met algemeen kiesrecht gekozen
vertegenwoordigers.
1. Voordelen: politici hebben de kennis over de politieke kwesties waar besluiten
over genomen worden, er kunnen sneller besluiten genomen worden omdat er
een stuk minder mensen zijn die stemmen over de kwesties.
2. Nadelen: burgers hebben een minder directe invloed op de politieke
besluitvorming.
