Samenvatting probleem 3 blok 3.4 Opvoedingsproblemen in de complexe werkelijkheid

Probleem 3


Leerdoel 1: Met welke problematiek hebben we te maken?
Autisme Spectrum Stoornis
De diagnose ASS volgens de DSM-5 wordt gesteld als er sprake is van 2 hoofdkenmerken

1. Er moet sprake zijn van kwalitatief aanhoudende beperkingen in de sociale interactie en
communicatie en dat in meerdere situaties

3 gebieden
- Sociale emotionele wederkerigheid
- Non-verbale communicatie
- Het ontwikkelen, onderhouden en begrijpen van relaties

Verschillende uitingen
- Non verbaal: kinderen hebben een vertraagde ontwikkeling van hoofdbewegingen
Stoornissen gedeelde aandacht  stoornis oogcontact om ervaringen te delen
- Verbaal: kinderen begrijpen woorden niet of minder goed als de voorwerpen niet
aanwezig zijn
- Taal begrip: kinderen kunnen hun communicatie moelijk aanpassen aan de context.

Kortom, kinderen met ASS hebben verschillende problemen in de communicatie. Ze hebben
beperkingen in de sociale interactie, wat terug te zien is in de verbale, non-verbale en
pragmatische kant van communicatie.

3 verschillende types
- Klassiek type: dit kind lijkt onverschillig in contact en kinderen gaan erg op in hun eigen
stereotype bezigheden
- Passieve type: kinderen gaan zelden op zoek naar contact
- Actief- bizarre type: kinderen zoeken zelf contact maar doen dit op een onaangepaste
manier.

2. Er moet sprake zijn van beperkte en zich herhalende patronen van gedrag, belangstelling en
activiteiten.
Kinderen die aan dit criterium voldoen hebben een overmatige belangstelling voor
onderwerpen of objecten en houden rigide vast aan hun routines en hebben een stereotype
motoriek.
Een voorbeeld hiervan is dat kinderen altijd dezelfde route naar school lopen en dat als er
vanaf geweken wordt, dan raken ze vaak in paniek.

Comorbiditeit stoornissen
Bij verrichten van diagnostiek moeten de volgende beelden worden uitgesloten
- Verstandelijke beperking
- ADHD
- Taalstoornissen
- Zintuigelijke beperkingen
- Reactieve hechtingsstoornis
- Kinderschizofrenie
- OCD
- Tics en syndroom Gilles de la Tourette
- Angsten
- Depressie
- Slaapstoornissen
- Motoriekstoornis
- Medische aandoeningen
- Genetisch syndroom

1

, Biologie
 Genetica
 70-90% genetisch bepaald
 Vooral erfelijk bepaald
 Hersenen
 Grotere hersenvolume → Hersenen groeien sneller (Geen snelweg, maar zandweg →
Veel gebruik wordt een snelweg, breed en glad. Weinig gebruikt wordt een zandweg,
veel extra paden. Er is geen snelste weg voor informatie, want teveel wegen. Niet alle
informatie komt tegelijk aan, weinig geïntegreerd. Kan uiten in externaliserende
problemen door frustratie omdat info niet tegelijk aankomt. Kan even duren voordat
iemand antwoord geeft. Met het kind praten kan voor extra frustratie zorgen als het
kind overprikkeld is. Na frustratie tijd nemen om rustig te praten.
 Structuur: Bepaalde voorspelbaarheid voor een kind, informatie is bekend,
info hoeft niet elke keer alle paden af.
 Verandering: Te veel informatie, alles gaat door elkaar, onvoorspelbaar, wijkt
af van het patroon dat ze net hebben ontdekt.
 Afwijking in temporale lob, frontale lob, limbuistisch systeem en cerebellum
 Afwijking in de amygdalae en corpus collosum (spelen een rol bij sociale emotionele
informatie)
 Amygdala en hippocampus verdikt
 Neurochemie:
 Problemen synapsvorming, synaps plasticiteit en connecties in de hersenen (minder
goeie snelwegen)
 Overmaat glutamaat; speelt een rol prikkels remmen
 Verhoogd plasma-serotonine concentratie (1/3e van kinderen met autisme) →
Gelukshormoon, emoties, stimulerende werking, rol bij pijnprikkels en … Meer is
overprikkeling of onderprikkeling/overstimulatie of onderstimulatie → Heftige reacties
bij emoties, gevoelige plekken in mond, reageren soms niet op gebroken bot.
 VB: Breken van voet → Geen reactie. Pijn in mond → Hele sterkte reactie.
Verwerking van prikkel heeft invloed.
 VB: Bijna beter → Vandaag ben ik ziek, morgen ben ik beter
 Pre/peri/post nataal;
 Voedingsmiddelen en kwik is vaccins, pesticiden literatuur over milieu invloeden zijn
onbetrouwbaar
 Wel bewijs voor verhoogd risico door volpraat tijdens zwangerschap en prenatale
blootstelling pesticiden
Cognitie/psychologische invalshoek
 Theory of mind
 Kinderen met ASS missen de vaardigheden om het perspectief van een ander in te
nemen
 Niet alle kinderen met ASS hebben hier problemen mee
 Verklaart NIET de herhalende patronen
 Executieve functies
 Kinderen met ASS presteren lager op gedachten/gedrag doelgericht aan te
passen/reguleren aan de situatie
 Geldt niet voor alle kinderen met ASS
 Centrale coherentie
 Kinderen met ASS zijn minder in staat om informatieverwerkingsprocessen met
betrekking tot samenhang van info te integreren → meer detail gericht

Grietens (2005)
Definitie
Een autismespectrumstoornis is een neurobiologische ontwikkelingsstoornis met een kenmerkend
patroon van kwalitatieve stoornissen in sociale interactie, communicatie en verbeelding.
In de meeste gevallen is er sprake van erfelijke factoren

De term spectrum geeft aan dat, hoewel alle kinderen en jongens met een stoornis in dat spectrum de
bovenvermelde drie stoornissen hebben, de stoornis zich heel divers kan uiten  het heeft vele
gezichten. Autisme komt voor op alle begaafdheidsniveaus en het spectrum is heel ruim: van de



2