ANATOMIE & FYSIOLOGIE
HBO-V OWE 1; HET VERPLEEGKUNDIG BEROEP
2020-2021
,Inhoudsopgave
Week 1: Topografie van het menselijk lichaam………………………………………………………………………..2
Week 2: Celleer; Het coronavirus……………………………………………………………………………………………..5
Week 3: Wondgenezing/ fractuurleer……………………………………………………………………………………..22
Week 4: Fysiologische reacties bij angst………………………………………………………………………………….30
Week 5: Ademhaling (COPD)…………………………………………………………………………………………………..33
Week 6: Hart en circulatie……………………………………………………………………………………………………….37
Week 7: Algemene farmacologie………………………………………………………….…………………………………47
1
,Week 1 (WGAF) OWE 1
Donderdag 3 september 2020
08:57
Topografie van het menselijk lichaam
Anatomie: bouw van het menselijk lichaam
Fysiologie: Het meten van de functies van het levende lichaam
Functionele anatomie: behandelt de bouw van het menselijk lichaam in directe relatie
met de lichaamsfuncties
Je gaat bij een topografische beschrijving uit van de anatomische houding.
In deze houding: - staat de persoon rechtop
Houdt de persoon het hoofd rechtop
Houdt de persoon de armen gestrekt naast het lichaam
Zijn de handpalmen naar voren gericht
Zijn de voeten iets gespreid
Doorsneden en lichaamsvlakken
Frontale doorsnede: verdeeld voor en achter (evenwijdig aan lichaams as)
-> zo ontstaat het frontaal vlak
Transversale doorsnede: verdeeld boven en onder (evenwijdig aan vloeroppervlak)
-> zo ontstaat het transversaal vlak
Sagittale doorsnede: verdeeld links en rechts (loodrecht op frontaal vlak)
-> zo ontstaat het mediaanvlak (precies een midden doorsnee)
Buisvormige structuren:
Zoals bloed- en lymfevaten, urineleiders en darmen
Deze organen worden beschreven alsof ze uit het lichaam zijn omdat ze telkens ten opzichte van de
drie vlakken anders liggen.
Doorsneden buisvormige structuren:
Transversale doorsnede: Dwarsdoorsnede, er ontstaan 2 cirkelvormige uiteinden, de
holte die omsloten wordt noem je lumen (opening, gat). Je kunt dus door de buis heen
kijken zoals een wc-rol.
Longitudinale doorsnede: Lengtedoorsnede, er ontstaan twee gootjes.
Dit wordt ook op zenuwen, spieren en botten toegepast.
Lichamelijk onderzoek:
Inspectie: systematisch observeren van de buitenkant (blauwe lippen, zweten)
Palpatie: tasten met handen en vingers om iets te weten te komen van dieper gelegen
structuren (zwellingen)
Percussie: kloppen aan de buitenkant om uit de hoogte van de toon een indruk te
krijgen van de toestand van het onderliggende weefsel (lucht klinkt hol bv.)
Auscultatie: luisteren met een stethoscoop naar de geluiden.
Aanvullend onderzoek:
Laboratoriumonderzoek: Weefsels en vloeistoffen onderzoeken (Bloed, speeksel,
urine)
Röntgenstraling (x-straling): Opnamen maken van botten in het lichaam (kalkhoudende
botten absorberen geen straling -> lichten op)
2
, Computertomografie (CT): Scan middels röntgenstraling, ook zachte weefsels zichtbaar
(meeste type weefsels zichtbaar). CT-Scan maakt een dwarsdoorsnede
Magnetic Resonance Imaging (MRI): Tunnel met zeer sterke magneet, waarmee de
waterstofatoomkernen in het lichaam gemagnetiseerd worden.
Echografie: Beeldvormend onderzoek met behulp van ultrageluidstrillingen.
Doppleronderzoek: Hoogfrequentie geluidsgolven, waardoor stroomrichting- en
snelheid van het bloed in bloedvaten geregistreerd kan worden
Endoscopie: Verzamelnaam voor alle onderzoeken waar een optische sonde gebruikt
wordt. (Flexibele staaf voorzien van minicamera)
Elektrische signalen van het lichaam opgevangen en weergegeven op beeld:
Elektrocardiogram (ECG): Gegevens over hart
Elektro-Encefalo-Gram (EEG): Gegevens over hersenactiviteit
Elektromyogram (EMG): Gegevens over spieractiviteit
Plaatsaanduiding:
Ventraal (aan de buikzijde) Bij grote structuren of over grote afstand (organen ect.)
Dorsaal (aan de rugzijde)
Anterior (aan de voorkant) Bij kleinere structuren of over kleinere afstand
Posterior (aan de achterkant) (Bloedvaten, banden)
Centraal (in het midden) (Romp + Bij uitgestrekte stelsels als het zenuwstelsel of het
hoofd) circulatiestelsel.
Perifeer (aan de uiteinden) (Armen
en benen)
Craniaal (aan de kant van de Bij de wervelkolom of het centrale zenuwstelsel, meestal
schedel) over grotere afstanden
Caudaal (aan de kant van de staart)
Superior (hoger, boven) Bij kleinere structuren of over kleinere afstand
Inferior (lager, beneden)
Lateraal (aan de zijkant) Algemeen
Mediaal (naar het midden toe)
Proximaal (aan de kant van de Bij (delen van) ledematen
romp)
Distaal (ver van de romp)
Sinister (links) Bij symmetrisch geleden structuren.
Dexter (rechts) Altijd vanuit gezichtspunt afgebeelde persoon
Internus (inwendig) Bij de ligging in de diepte, vooral bij bloedvaten en zenuwen
Externus (uitwendig)
Wervels:
Van boven naar beneden;
C1 - C7: 7 cervicale wervels (halswervels)
Th1 - Th12: 12 thoracale wervels (borstwervels)
L1 - L5: 5 lumbale wervels (lendenwervels)
3
HBO-V OWE 1; HET VERPLEEGKUNDIG BEROEP
2020-2021
,Inhoudsopgave
Week 1: Topografie van het menselijk lichaam………………………………………………………………………..2
Week 2: Celleer; Het coronavirus……………………………………………………………………………………………..5
Week 3: Wondgenezing/ fractuurleer……………………………………………………………………………………..22
Week 4: Fysiologische reacties bij angst………………………………………………………………………………….30
Week 5: Ademhaling (COPD)…………………………………………………………………………………………………..33
Week 6: Hart en circulatie……………………………………………………………………………………………………….37
Week 7: Algemene farmacologie………………………………………………………….…………………………………47
1
,Week 1 (WGAF) OWE 1
Donderdag 3 september 2020
08:57
Topografie van het menselijk lichaam
Anatomie: bouw van het menselijk lichaam
Fysiologie: Het meten van de functies van het levende lichaam
Functionele anatomie: behandelt de bouw van het menselijk lichaam in directe relatie
met de lichaamsfuncties
Je gaat bij een topografische beschrijving uit van de anatomische houding.
In deze houding: - staat de persoon rechtop
Houdt de persoon het hoofd rechtop
Houdt de persoon de armen gestrekt naast het lichaam
Zijn de handpalmen naar voren gericht
Zijn de voeten iets gespreid
Doorsneden en lichaamsvlakken
Frontale doorsnede: verdeeld voor en achter (evenwijdig aan lichaams as)
-> zo ontstaat het frontaal vlak
Transversale doorsnede: verdeeld boven en onder (evenwijdig aan vloeroppervlak)
-> zo ontstaat het transversaal vlak
Sagittale doorsnede: verdeeld links en rechts (loodrecht op frontaal vlak)
-> zo ontstaat het mediaanvlak (precies een midden doorsnee)
Buisvormige structuren:
Zoals bloed- en lymfevaten, urineleiders en darmen
Deze organen worden beschreven alsof ze uit het lichaam zijn omdat ze telkens ten opzichte van de
drie vlakken anders liggen.
Doorsneden buisvormige structuren:
Transversale doorsnede: Dwarsdoorsnede, er ontstaan 2 cirkelvormige uiteinden, de
holte die omsloten wordt noem je lumen (opening, gat). Je kunt dus door de buis heen
kijken zoals een wc-rol.
Longitudinale doorsnede: Lengtedoorsnede, er ontstaan twee gootjes.
Dit wordt ook op zenuwen, spieren en botten toegepast.
Lichamelijk onderzoek:
Inspectie: systematisch observeren van de buitenkant (blauwe lippen, zweten)
Palpatie: tasten met handen en vingers om iets te weten te komen van dieper gelegen
structuren (zwellingen)
Percussie: kloppen aan de buitenkant om uit de hoogte van de toon een indruk te
krijgen van de toestand van het onderliggende weefsel (lucht klinkt hol bv.)
Auscultatie: luisteren met een stethoscoop naar de geluiden.
Aanvullend onderzoek:
Laboratoriumonderzoek: Weefsels en vloeistoffen onderzoeken (Bloed, speeksel,
urine)
Röntgenstraling (x-straling): Opnamen maken van botten in het lichaam (kalkhoudende
botten absorberen geen straling -> lichten op)
2
, Computertomografie (CT): Scan middels röntgenstraling, ook zachte weefsels zichtbaar
(meeste type weefsels zichtbaar). CT-Scan maakt een dwarsdoorsnede
Magnetic Resonance Imaging (MRI): Tunnel met zeer sterke magneet, waarmee de
waterstofatoomkernen in het lichaam gemagnetiseerd worden.
Echografie: Beeldvormend onderzoek met behulp van ultrageluidstrillingen.
Doppleronderzoek: Hoogfrequentie geluidsgolven, waardoor stroomrichting- en
snelheid van het bloed in bloedvaten geregistreerd kan worden
Endoscopie: Verzamelnaam voor alle onderzoeken waar een optische sonde gebruikt
wordt. (Flexibele staaf voorzien van minicamera)
Elektrische signalen van het lichaam opgevangen en weergegeven op beeld:
Elektrocardiogram (ECG): Gegevens over hart
Elektro-Encefalo-Gram (EEG): Gegevens over hersenactiviteit
Elektromyogram (EMG): Gegevens over spieractiviteit
Plaatsaanduiding:
Ventraal (aan de buikzijde) Bij grote structuren of over grote afstand (organen ect.)
Dorsaal (aan de rugzijde)
Anterior (aan de voorkant) Bij kleinere structuren of over kleinere afstand
Posterior (aan de achterkant) (Bloedvaten, banden)
Centraal (in het midden) (Romp + Bij uitgestrekte stelsels als het zenuwstelsel of het
hoofd) circulatiestelsel.
Perifeer (aan de uiteinden) (Armen
en benen)
Craniaal (aan de kant van de Bij de wervelkolom of het centrale zenuwstelsel, meestal
schedel) over grotere afstanden
Caudaal (aan de kant van de staart)
Superior (hoger, boven) Bij kleinere structuren of over kleinere afstand
Inferior (lager, beneden)
Lateraal (aan de zijkant) Algemeen
Mediaal (naar het midden toe)
Proximaal (aan de kant van de Bij (delen van) ledematen
romp)
Distaal (ver van de romp)
Sinister (links) Bij symmetrisch geleden structuren.
Dexter (rechts) Altijd vanuit gezichtspunt afgebeelde persoon
Internus (inwendig) Bij de ligging in de diepte, vooral bij bloedvaten en zenuwen
Externus (uitwendig)
Wervels:
Van boven naar beneden;
C1 - C7: 7 cervicale wervels (halswervels)
Th1 - Th12: 12 thoracale wervels (borstwervels)
L1 - L5: 5 lumbale wervels (lendenwervels)
3
