Burgerlijk recht
Samenvatting
,Inhoudstafel
2
,1. Wat is recht?
1.1. Kenmerken en definitie van het recht
1.1.1. Kenmerken van het recht
In onze samenleving wordt wat mag, niet mag of moet door het recht geregeld. Dit recht is
onderverdeeld in specifieke rechtstakken.
Recht bestaat uit drie fundamentele kenmerken:
- Doel: samenleving ordenen
- Opgelegd door de samenleving
- Afdwingbaar
1.1.1.1. Het recht heeft als doel de samenleving te ordenen
Als het in een samenleving niet duidelijk is wat mag en wat niet mag, dan zou er chaos zijn. Daarom
dat in welke samenleving dan ook vele regels zijn gegroeid.
1.1.1.2. Het recht wordt opgelegd door de samenleving
De oorsprong van recht ligt in de wil van de samenleving. In onze maatschappij wordt het aanpassen
van recht aan nieuwe maatschappelijke tendensen toevertrouwd aan wetgevende organen. Deze
parlementen vertegenwoordigen de wil van de burgers en zijn dus de stem van het volk.
Het maken, wijzigen of afschaffen van rechtsregels gebeurt via wettelijke procedures.
1.1.1.3. De naleving van het recht kan worden afgedwongen
In tegenstelling tot andere maatschappelijke gedragsregels (Bv. morele en religieuze regels) zijn
rechtsregels wel degelijk afdwingbaar.
Om deze naleving van rechtsregels af te dwingen bestaan er structuren en instellingen (bv. politie,
justitie ...)
1.1.2. Soorten regels
Gedragsregels
= Regels die het gedrag van leden in de samenleving ordenen
Subjectieve rechten
= De bevoegdheid om als lid van de samenleving over middelen te beschikken
Wanneer mensen zich niet aan de gedragsregels houden, dan moet het recht zorgen voor
instellingen en procedures waarmee de toepassing van gedragsregels afgedwongen kan worden.
bv. arbeidsrechtbank, gevangenissen ...
Om het mogelijk te maken dat gedragsregels, en de regels en structuren voor de toepassing ervan,
kunnen evolueren, bestaan er ook regels en structuren die deze wijzigingen, afschaffingen en
totstandkomingen moeten gebeuren.
bv. procedure totstandkoming van wetten, procedure tot grondwetswijzing ...
3
, 1.1.3. Definitie van het recht
Essentiële kenmerken recht:
- Geheel van regels
o Gedragsregels
o Regels die voorzien in toepassing en afdwingbaarheid
o Regels die wijzigingen e.d. te wijzigen
- Ordenen de maatschappij
- Afdwingbaar
- Opgelegd door de maatschappij
Recht
= Het geheel van afdwingbare regels, opgelegd door de maatschappij, die het menselijke handelen in
de samenleving ordenen.
1.1.4. Objectief recht versus subjectieve rechten
Objectief recht Subjectieve rechten
- Bevoegdheid om naar eigen
- Verschillende soorten rechtsregels
goeddunken bepaalde handelingen te
stellen
- “The law”
- “Rights”
- bv. Gedragsregels
- bv. Vrijheid van arbeidskeuze
Als objectieve rechtsregels toepassing vinden in concrete situaties en op concrete personen, spreken
we van subjectieve rechten.
Objectief recht verleent subjectieve rechten aan mensen.
1.1.5. Rechtssubject versus rechtsobject
Rechtssubject Rechtsobject
= Een persoon die subjectieve rechten en = Een voorwerp waarover rechtssubjecten hun
juridische plichten kunnen hebben rechten kunnen uitoefenen
We onderscheiden twee soorten: We onderscheiden:
- Natuurlijke personen - Dingen
Bv. jij en ik - Dieren
- Rechtspersonen - Geheel van goederen bv. bedrijf
Bv. vennootschappen - Recht bv. aandeel
1.1.6. Rechtsmisbruik
Rechtsmisbruik
= Een op het eerste zicht rechtmatige handelwijze zodanig stoort dat ze als een misbruik van recht
wordt beschouwd.
Gekwalificeerd als onrechtmatige daad
4
Samenvatting
,Inhoudstafel
2
,1. Wat is recht?
1.1. Kenmerken en definitie van het recht
1.1.1. Kenmerken van het recht
In onze samenleving wordt wat mag, niet mag of moet door het recht geregeld. Dit recht is
onderverdeeld in specifieke rechtstakken.
Recht bestaat uit drie fundamentele kenmerken:
- Doel: samenleving ordenen
- Opgelegd door de samenleving
- Afdwingbaar
1.1.1.1. Het recht heeft als doel de samenleving te ordenen
Als het in een samenleving niet duidelijk is wat mag en wat niet mag, dan zou er chaos zijn. Daarom
dat in welke samenleving dan ook vele regels zijn gegroeid.
1.1.1.2. Het recht wordt opgelegd door de samenleving
De oorsprong van recht ligt in de wil van de samenleving. In onze maatschappij wordt het aanpassen
van recht aan nieuwe maatschappelijke tendensen toevertrouwd aan wetgevende organen. Deze
parlementen vertegenwoordigen de wil van de burgers en zijn dus de stem van het volk.
Het maken, wijzigen of afschaffen van rechtsregels gebeurt via wettelijke procedures.
1.1.1.3. De naleving van het recht kan worden afgedwongen
In tegenstelling tot andere maatschappelijke gedragsregels (Bv. morele en religieuze regels) zijn
rechtsregels wel degelijk afdwingbaar.
Om deze naleving van rechtsregels af te dwingen bestaan er structuren en instellingen (bv. politie,
justitie ...)
1.1.2. Soorten regels
Gedragsregels
= Regels die het gedrag van leden in de samenleving ordenen
Subjectieve rechten
= De bevoegdheid om als lid van de samenleving over middelen te beschikken
Wanneer mensen zich niet aan de gedragsregels houden, dan moet het recht zorgen voor
instellingen en procedures waarmee de toepassing van gedragsregels afgedwongen kan worden.
bv. arbeidsrechtbank, gevangenissen ...
Om het mogelijk te maken dat gedragsregels, en de regels en structuren voor de toepassing ervan,
kunnen evolueren, bestaan er ook regels en structuren die deze wijzigingen, afschaffingen en
totstandkomingen moeten gebeuren.
bv. procedure totstandkoming van wetten, procedure tot grondwetswijzing ...
3
, 1.1.3. Definitie van het recht
Essentiële kenmerken recht:
- Geheel van regels
o Gedragsregels
o Regels die voorzien in toepassing en afdwingbaarheid
o Regels die wijzigingen e.d. te wijzigen
- Ordenen de maatschappij
- Afdwingbaar
- Opgelegd door de maatschappij
Recht
= Het geheel van afdwingbare regels, opgelegd door de maatschappij, die het menselijke handelen in
de samenleving ordenen.
1.1.4. Objectief recht versus subjectieve rechten
Objectief recht Subjectieve rechten
- Bevoegdheid om naar eigen
- Verschillende soorten rechtsregels
goeddunken bepaalde handelingen te
stellen
- “The law”
- “Rights”
- bv. Gedragsregels
- bv. Vrijheid van arbeidskeuze
Als objectieve rechtsregels toepassing vinden in concrete situaties en op concrete personen, spreken
we van subjectieve rechten.
Objectief recht verleent subjectieve rechten aan mensen.
1.1.5. Rechtssubject versus rechtsobject
Rechtssubject Rechtsobject
= Een persoon die subjectieve rechten en = Een voorwerp waarover rechtssubjecten hun
juridische plichten kunnen hebben rechten kunnen uitoefenen
We onderscheiden twee soorten: We onderscheiden:
- Natuurlijke personen - Dingen
Bv. jij en ik - Dieren
- Rechtspersonen - Geheel van goederen bv. bedrijf
Bv. vennootschappen - Recht bv. aandeel
1.1.6. Rechtsmisbruik
Rechtsmisbruik
= Een op het eerste zicht rechtmatige handelwijze zodanig stoort dat ze als een misbruik van recht
wordt beschouwd.
Gekwalificeerd als onrechtmatige daad
4
