Samenvatting Bestuursrecht II leereenheid 7

Bestuursrecht leereenheid 7: het algemeen bestuursprocesrecht I

Informatie Brightspace

Tekst 6.1: het algemene bestuursprocesrecht – een overzicht

1. Waar is het bestuursprocesrecht geregeld? De structuur v.d. hoofdstukken
6,7 en 8.

Hoofdstuk 6
- Geeft algemene bepalingen over bezwaar en beroep
- Beroep art. 1:5 lid 3 Awb: zowel het administratief beroep als het
beroep bij een bestuursrechter.
- Bestuursrechter: de rechtbank (als algemene bestuursrechter) alsook
de bijzondere bestuursrechters art. 1:4 Awb.
- Geeft dus algemene bepalingen die gelden voor de
bezwaarschriftprocedure, de procedure van administratief beroep en de
procedure bij een bestuursrechter.
- O.g.v. art. 6:24 Awb gelden deze bepalingen (m.u.v. art. 6:12 Awb)
tevens voor hoger beroep, incidenteel hoger beroep, cassatieberoep en
het incidenteel cassatieberoep.

Hoofdstuk 7
- Geeft bijzondere bepalingen over bezwaar en administratief beroep.
- In dit hoofdstuk geeft afdeling 7.2 ‘Bijzondere bepalingen over
bezwaar’, terwijl afdeling 7.3 ‘Bijzondere bepalingen over administratief
beroep’ bevat. Een en ander betekent dat u het procedurerecht voor de
bezwaarschriftprocedure aantreft in hoofdstuk 6 Awb (dat
immers algemene bepalingen bevat, die óók gelden voor bezwaar) en
in hoofdstuk 7, afdeling 7.2, Awb. Het procedurerecht voor een
procedure van administratief beroep is te vinden in hoofdstuk 6 en
hoofdstuk 7, afdeling 7.3, Awb.

Hoofdstuk 8
- Bevat bijzondere bepalingen over beroep en hoger beroep bij de
bestuursrechter.
- Art. 8:1 t/m 8:9 Awb = bevoegdheid v.d. bestuursrechter.
- De rest v.h. hoofdstuk regelt het procedurerecht inzake beroep en
hoger beroep bij een bestuursrechter.
- Het procedurerecht voor het beroep in eerste aanleg treft u dus aan in
hoofdstuk 6 Awb (dat immers algemene bepalingen bevat, die óók
gelden voor een beroep bij een bestuursrechter zoals de rechtbank) en
in hoofdstuk 8 Awb. Voor het hoger beroep geldt materieel hetzelfde, zij
het dat daarbij op grond van artikel 6:24 Awb hoofdstuk 6 Awb van
overeenkomstige toepassing is verklaard (m.u.v. art. 6:12 Awb), terwijl
hoofdstuk 8 Awb in artikel 8:108 Awb grotendeels van overeenkomstige
toepassing wordt verklaard op het hoger beroep.

Kort gezegd komt het er dus op neer dat op elke procedure bij een
bestuursrechter, of dat nu de algemene of een bijzondere
bestuursrechter is en of het nu gaat om beroep of hoger beroep,
hoofdstuk 6 en 8 Awb van toepassing zijn (let wel op de uitzonderingen
bij hoger beroep ingevolge art. 6:24 Awb en 8:108 Awb). Een en ander
betekent bijvoorbeeld dat het procesrecht voor, bijvoorbeeld, een

, beroep bij de Afdeling bestuursrechtspraak als deze op grond van
artikel 2 Bbr in eerste en enige instantie oordeelt, is te vinden in
hoofdstuk 6 Awb (dat algemene bepalingen bevat ‘over bezwaar en
beroep’, die óók gelden voor het beroep bij een bijzondere
bestuursrechter) en in hoofdstuk 8 Awb, dat ook geldt voor de
bijzondere bestuursrechters.

2. Nadere besluiten tijdens de procedure

Als tegen een besluit bezwaar is gemaakt, kan dat onder bepaalde
omstandigheden voor een bo aanleiding geven om het besluit in te trekken
of te vervangen. Dat kan onder andere het geval zijn:

a) Als het bo concludeert dat degene die bezwaren heeft
ingediend, zonder meer gelijk heeft, omdat er een duidelijke
vergissing is begaan. In dat geval dient het vo de bezwaren
gegrond te verklaren.
Er wordt dan dus een beslissing op bezwaar gegeven. Zonder de
verdere bezwarenprocedure te volgen, zal het besluit kunnen
worden ingetrokken of worden herzien op de wijze die de bezwaarde
wenselijk acht, maar alléén als geen belangen van derden in het
geding zijn.
Zijn er wel derden-belanghebbenden bij het besluit betrokken, dan
zal de behandeling v.h. bezwaar in principe de gehele
voorgeschreven procedure moeten doorlopen.
Gaat het om een besluit waarbij géén derden zijn betrokken, dan
kan zonder het horen van de bezwaarde, het besluit ongedaan
worden gemaakt of worden gewijzigd op de door de bezwaarde
verlangde wijze. Dat blijkt uit artikel 7:3, onder e, Awb. Ter illustratie
kan gewezen worden op een besluit op grond van artikel 4:48,
eerste lid, onder b, Awb waarbij een subsidie lager is vastgesteld.
Maakt de gesubsidieerde tegen deze lagere vaststelling van de
subsidie bezwaar dan mag het bestuursorgaan, als het tot de
conclusie komt dat er een vergissing is begaan, zonder de
bezwarenprocedure (i.h.b. de hoorprocedure) verder te volgen die
verlaging bij besluit op bezwaar geheel of gedeeltelijk ongedaan
maken.

b) Niet de bezwaren en het bo aanleiding geven om het in
bezwaar bestreden besluit te wijzigen of in te trekken, maar
andere feiten.
Stel dat mevrouw Schmeits een bijstandsuitkering ingevolge de
Participatiewet heeft aangevraagd. De uitkering is haar toegekend
maar zij is het niet eens met de vastgestelde hoogte omdat geen
rekening is gehouden met het feit dat zij haar drie minderjarige
kinderen verzorgt. Mevrouw Schmeits dient dan ook een
bezwaarschrift in. Stel nu, dat tijdens de bezwarenprocedure
burgemeester en wethouders tot de conclusie komen dat zij door de
aanvraagster zijn ‘opgelicht’. Zij blijkt namelijk – op een ander adres
– samen te wonen met haar nieuwe vriend die een salaris van €
7600 bruto per maand verdient. In dat geval kunnen burgemeester
en wethouders op grond van artikel 54, derde lid, Participatiewet, de
bijstandsuitkering intrekken. Zij hanteren dan een bevoegdheid die
geheel losstaat van het bezwaar. Dit mag het bestuursorgaan doen.

, De los van bezwaar of beroep (reeds) bestaande bevoegdheid tot
intrekking of wijziging mag gewoon worden gehanteerd.

c) In de fase dat beroep aanhangig is, kan het bo tot de
conclusie komen dat aan het bestreden besluit een
substantieel procedureel gebrek kleeft wat het eigenlijk wil
herstellen.
Als bijvoorbeeld in een zaak over een
arbeidsongeschiktheidsuitkering blijkt dat de medisch deskundige
die een rapport heeft uitgebracht geen advies heeft ingewonnen bij
de behandelend arts van de betrokkene kan alsnog aan die
deskundige worden gevraagd om met de behandelend arts te
overleggen. En stel dat de deskundige nadat dit overleg heeft
plaatsgevonden een nieuw advies uitbrengt waarvan de conclusie
dezelfde is als van het eerdere advies waarop het bestreden besluit
was gebaseerd dan is daarmee een zorgvuldigheids- en
motiveringsgebrek dat aan het oorspronkelijke besluit kleefde
ondervangen. Van het nieuwe advies kan gezegd worden dat het
gebaseerd is op een deugdelijk onderzoek en ook inhoudelijk beter
is gemotiveerd. De vraag is vervolgens of het bestuursorgaan dan
de volledige procedure bij de rechter (met evt. nog een hoger
beroep) moet afwachten of dat het dan zijn eerdere besluit kan
intrekken en vervangen door een nieuw besluit dat is gebaseerd op
het nieuwe advies van de medisch deskundige?

Op de onder a t/m c beschreven situaties heeft art. 6:19 lid 1 Awb betrekking.
Als een bo het besluit waartegen bezwaar of beroep is ingesteld intrekt en
vervangt door een nieuw besluit heeft het al ingestelde bezwaar of beroep o.g.v.
art. 6:19 Awb van rechtswege ook betrekking op dit nieuwe besluit (tenzij de
belanghebbende daar geen belang bij heeft).

Art. 6:19 Awb voorkomt dat een burger, nadat hij een Awb-procedure aanhangig
heeft gemaakt, telkens opnieuw bezwaar of beroep moet instellen als hij met
nieuwe ‘verbeterde’ besluiten wordt geconfronteerd.

Aan het meenemen van een nieuw besluit in een lopende procedure is echter een
aantal belangrijke voorwaarden verbonden:
1. Het moet steunen op dezelfde feiten
2. Het moet afkomstig zijn van hetzelfde bo dat het voorgaande besluit nam
3. Het moet gebaseerd zijn op dezelfde bevoegdheid.

Het is dan ook de vraag of in de onder b geschetste situatie toepassing kan
worden gegeven aan art. 6;19 Awb. Dit valt niet zonder meer te zeggen omdat de
rechtspraak nogal complex is. Zowel voor de toepassing van art. 6:19 Awb als
tegen toepassing van art. 6:19 Awb kunnen valide argumenten worden
aangedragen.

Er kan voor een bo ook een verplichting zijn om een nieuw besluit te nemen
o.g.v. een rechterlijke uitspraak, terwijl de (hoger) beroepsprocedure nog
aanhangig is. De vraag is of art. 6:19 Awb dan ook toepassing vindt.

Het instellen van hoger beroep schorst de werking v.d. uitspraak niet (art. 6:16 jo.
8:106 Awb.
Kennisclip: ex nunc beoordeling en ex tunc toetsing