Praktisch Straf(proces)-recht
4 e druk
H1, H3, H4, H5, H6, H7, H8, H11, H14
,Hoofdstuk 1 Het strafbare feit
Strafrecht en wetgeving
In het strafrecht heb je twee verschillende vormen, namelijk materieel strafrecht
en formeel strafrecht. Materieel strafrecht zijn alle wetten en regels die in het
Wetboek van Strafrecht staan. Formeel strafrecht is procesrecht. Deze
staan in het Wetboek van Strafvordering.
Dan heb je ook nog algemeen strafrecht en bijzonder strafrecht. Het algemene
strafrecht staat in het Eerste boek van het Wetboek van Strafrecht. In het
Tweede en Derde Boek staat het bijzonder strafrecht. Dit zijn de bijzondere
wetten zoals de Opiumwet en Wet wapen en munitie.
Voorwaarde van het strafbare feit
In het Nederlandse strafrecht wordt er van een strafbaar feit gesproken als het
om menselijke gedragingen gaat, die valt binnen een delictsomschrijving en die
wederrechtelijk en aan schuld te wijten is.
1. Het gaat om een menselijke gedraging: het gaat erom dat een
persoon een gedraging heeft verricht. De persoon moet een gewilde
spierkracht hebben uitgeoefend. Ook kan deze gedraging bestaan uit een
doen of nalaten, artikel 430 Sr.
2. De gedraging valt binnen een delictsomschrijving: om van een
strafbare gedraging te kunnen spreken, dient de menselijke gedraging te
vallen binnen een delictsomschrijving. In de delictsomschrijving staan
welke gedragingen strafbaar zijn.
Een delictsomschrijving moet wettelijk worden vastgelegd. “geen feit is
strafbaar dan uit kracht van een voorafgegane wettelijke bepaling”. Ook
wel het legaliteitsbeginsel genoemd.
3. Een wederrechtelijke gedraging: wederrechtelijkheid betekent in strijd
met het recht. Wanneer handelt iemand in strijd met het recht? Als
iemand succesvol beroep kan doen op rechtvaardigingsgronden
betekend het dat iemand niet wederrechtelijk heeft gehandeld. De persoon
wordt niet vervolgd.
4. Aan schuld te wijten: hiermee wordt bedoelt dat de verdachte een
verwijt moet kunnen worden gemaakt. De gedraging moet hem kunnen
worden toegerekend. Er is sprake van verwijtbaarheid als de verdachte
anders had kunnen handelen, maar dit niet heeft gedaan.
Legaliteitsbeginsel
Art.16 Gw jo. Art. 1 lid 1 Sr.
Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke bepaling.
Het legaliteitsbeginsel voorkomt dat de wetgever met terugwerkende kracht
regels kan opleggen. Een gedraging kan alleen strafbaar worden gesteld als er op
het moment van plegen een wet bestond die de gedraging strafbaar stelde.
, Het verbod van analogie is een verbod op de strafrechter, om feiten die niet
zwart op wit strafbaar zijn gesteld, toch onder een strafbaar feit te brengen.
Structuur van de strafbepaling
1. Delictsomschrijving: de delictsomschrijving is een deel van een
strafbaar feit waarin de bestanddelen staan opgesomd welke moeten zijn
vervuld, wil de verdachte kunnen worden gestraft.
2. Kwalificatieaanduiding: de vaststelling van de aard van een strafbare
handeling door de wettelijke benaming te geven en het artikel te noemen
waarin die handeling strafbaar is gesteld.
3. Strafdreiging: wat is de mogelijke straf die iemand boven het hoofd
hangt?
Elementen en bestanddelen
“een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen een
delictsomschrijving, die wedderrechtelijk is en aan schuld te wijten”. De laatste
twee voorwaarden, wederrechtelijk en schuld worden elementen genoemd. De
onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat noemen we bestanddelen.
De elementen zijn ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen. De
bestanddelen zijn onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat en moeten
door een rechter bewezen worden verklaard.
Wederrechtelijkheid
Wederrechtelijkheid betekent in strijd met het recht. De leer van remmelink
houdt in dat iets in strijd met het recht is als er geen toestemming is van de
rechthebbende (vb. opsluiting in de kast). Verschillende betekenissen kunnen
leiden tot verschillende uitkomsten.
Verschillende strafbare feiten
Een strafbaar feit is onder te verdelen in een type delict. Een eerste onderscheidt
is het verschil tussen misdrijven en overtredingen. Misdrijven vind je in boek 2
van het Wetboek van Strafrecht, de overtredingen in boek 3. Het verschil
hierin zit in de strafbedreiging. Bij een misdrijf wordt de overtreder zwaarder
gestraft, altijd d.m.v. een gevangenisstraf. Op overtredingen krijgt de dader
alleen een geldboete of hechtenis
Misdrijven en overtredingen zijn onder te verdelen in formele en materiële
delicten. Formele delicten zijn delicten die een bepaald handelen strafbaar
stellen. De activiteit wordt strafbaar gesteld, het gevolg is niet van belang.
Materiële delicten stellen het intreden van een bepaald gevolg juist
strafbaar. De manier waarop is niet van belang: het gaat om het gevolg.
Voorbeeld hiervan is doodslag: het maakt niet uit hoe iemand is gedood. De
verdachte heeft alle keus maar dat verminderd de situatie niet.
Delicten kunnen ook worden opgedeeld in handelen en nalaten. Wanneer we
spreken over delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen hebben we het
over commissiedelicten. Dit is bijvoorbeeld mishandeling, stelen, iemand
doden. Het handelen wordt strafbaar gesteld.
Naast commissiedelicten zijn er ook omissiedelicten. Dit type stelt juist
het nalaten strafbaar. Artikel 450 Sr: het nalaten om hulp te verlenen aan
4 e druk
H1, H3, H4, H5, H6, H7, H8, H11, H14
,Hoofdstuk 1 Het strafbare feit
Strafrecht en wetgeving
In het strafrecht heb je twee verschillende vormen, namelijk materieel strafrecht
en formeel strafrecht. Materieel strafrecht zijn alle wetten en regels die in het
Wetboek van Strafrecht staan. Formeel strafrecht is procesrecht. Deze
staan in het Wetboek van Strafvordering.
Dan heb je ook nog algemeen strafrecht en bijzonder strafrecht. Het algemene
strafrecht staat in het Eerste boek van het Wetboek van Strafrecht. In het
Tweede en Derde Boek staat het bijzonder strafrecht. Dit zijn de bijzondere
wetten zoals de Opiumwet en Wet wapen en munitie.
Voorwaarde van het strafbare feit
In het Nederlandse strafrecht wordt er van een strafbaar feit gesproken als het
om menselijke gedragingen gaat, die valt binnen een delictsomschrijving en die
wederrechtelijk en aan schuld te wijten is.
1. Het gaat om een menselijke gedraging: het gaat erom dat een
persoon een gedraging heeft verricht. De persoon moet een gewilde
spierkracht hebben uitgeoefend. Ook kan deze gedraging bestaan uit een
doen of nalaten, artikel 430 Sr.
2. De gedraging valt binnen een delictsomschrijving: om van een
strafbare gedraging te kunnen spreken, dient de menselijke gedraging te
vallen binnen een delictsomschrijving. In de delictsomschrijving staan
welke gedragingen strafbaar zijn.
Een delictsomschrijving moet wettelijk worden vastgelegd. “geen feit is
strafbaar dan uit kracht van een voorafgegane wettelijke bepaling”. Ook
wel het legaliteitsbeginsel genoemd.
3. Een wederrechtelijke gedraging: wederrechtelijkheid betekent in strijd
met het recht. Wanneer handelt iemand in strijd met het recht? Als
iemand succesvol beroep kan doen op rechtvaardigingsgronden
betekend het dat iemand niet wederrechtelijk heeft gehandeld. De persoon
wordt niet vervolgd.
4. Aan schuld te wijten: hiermee wordt bedoelt dat de verdachte een
verwijt moet kunnen worden gemaakt. De gedraging moet hem kunnen
worden toegerekend. Er is sprake van verwijtbaarheid als de verdachte
anders had kunnen handelen, maar dit niet heeft gedaan.
Legaliteitsbeginsel
Art.16 Gw jo. Art. 1 lid 1 Sr.
Geen feit is strafbaar dan uit kracht van een daaraan voorafgegane
wettelijke bepaling.
Het legaliteitsbeginsel voorkomt dat de wetgever met terugwerkende kracht
regels kan opleggen. Een gedraging kan alleen strafbaar worden gesteld als er op
het moment van plegen een wet bestond die de gedraging strafbaar stelde.
, Het verbod van analogie is een verbod op de strafrechter, om feiten die niet
zwart op wit strafbaar zijn gesteld, toch onder een strafbaar feit te brengen.
Structuur van de strafbepaling
1. Delictsomschrijving: de delictsomschrijving is een deel van een
strafbaar feit waarin de bestanddelen staan opgesomd welke moeten zijn
vervuld, wil de verdachte kunnen worden gestraft.
2. Kwalificatieaanduiding: de vaststelling van de aard van een strafbare
handeling door de wettelijke benaming te geven en het artikel te noemen
waarin die handeling strafbaar is gesteld.
3. Strafdreiging: wat is de mogelijke straf die iemand boven het hoofd
hangt?
Elementen en bestanddelen
“een strafbaar feit is een menselijke gedraging die valt binnen een
delictsomschrijving, die wedderrechtelijk is en aan schuld te wijten”. De laatste
twee voorwaarden, wederrechtelijk en schuld worden elementen genoemd. De
onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat noemen we bestanddelen.
De elementen zijn ongeschreven voorwaarden om iemand te kunnen straffen. De
bestanddelen zijn onderdelen waaruit een delictsomschrijving bestaat en moeten
door een rechter bewezen worden verklaard.
Wederrechtelijkheid
Wederrechtelijkheid betekent in strijd met het recht. De leer van remmelink
houdt in dat iets in strijd met het recht is als er geen toestemming is van de
rechthebbende (vb. opsluiting in de kast). Verschillende betekenissen kunnen
leiden tot verschillende uitkomsten.
Verschillende strafbare feiten
Een strafbaar feit is onder te verdelen in een type delict. Een eerste onderscheidt
is het verschil tussen misdrijven en overtredingen. Misdrijven vind je in boek 2
van het Wetboek van Strafrecht, de overtredingen in boek 3. Het verschil
hierin zit in de strafbedreiging. Bij een misdrijf wordt de overtreder zwaarder
gestraft, altijd d.m.v. een gevangenisstraf. Op overtredingen krijgt de dader
alleen een geldboete of hechtenis
Misdrijven en overtredingen zijn onder te verdelen in formele en materiële
delicten. Formele delicten zijn delicten die een bepaald handelen strafbaar
stellen. De activiteit wordt strafbaar gesteld, het gevolg is niet van belang.
Materiële delicten stellen het intreden van een bepaald gevolg juist
strafbaar. De manier waarop is niet van belang: het gaat om het gevolg.
Voorbeeld hiervan is doodslag: het maakt niet uit hoe iemand is gedood. De
verdachte heeft alle keus maar dat verminderd de situatie niet.
Delicten kunnen ook worden opgedeeld in handelen en nalaten. Wanneer we
spreken over delicten die een bepaald handelen strafbaar stellen hebben we het
over commissiedelicten. Dit is bijvoorbeeld mishandeling, stelen, iemand
doden. Het handelen wordt strafbaar gesteld.
Naast commissiedelicten zijn er ook omissiedelicten. Dit type stelt juist
het nalaten strafbaar. Artikel 450 Sr: het nalaten om hulp te verlenen aan
