Internationaal recht
Mr. M.S. Bec-Soeliman & Mr. GJ.W.M. kipping LL.M.
Al rond 2100 voor Chr. Ze legde de basis van Er ontstond een
Beschreven volkoren het natuurrecht die regelgeving voor
afspraken op een zoals het internationaal handelaren die over
rotsblok recht van toepassing grenzen trokken ->
was voor de gehele internationale contacten
wereld werden gevormd
volkoren in klassieke
Mesoporamië grieken middeleeuwen
Koning van romeinen vroegmoderne
Hitietten en tijd
Ramses III van
Egypte Hielden zich vast aan: Nieuwe verdragen en
Ruim duizend jaar later ius gentium = recht vredeaspecten werden
besefte volkoren dat voor iedereen en het gesloten
afspraken nuttig waren ius civiel = rechtsregels 30 en 80 jarige oorlog
wilde je in vrede naast van toepassing alleen werden beide beëindigt
elkaar leven op romeinen door verdragen met als
naam ‘de vrede van…’
De 1e wereldoorlog eindigde met
De wetenschappelijke ontwikkeling en het verdrag van Versailles
Het natuurrecht kwam uitvindingen verspreiden zich hierdoor ontstond de 2e
los te staan van god. De wereldwijd wereldoorlog besef dat er
zee zal van iedereen zijn afspraken gemaakt moeten
en niet van een staat = Een internationaal verdrag tegen de
worden om oorlogen te
zeerecht slavernij werd getekend door koloniale
voorkomen ontstaan Verenigde
machten
Naties
industriële de
renaissance revolutie wereldoorlogen
Het internationaal publieksrecht = het geheel van internationale rechtsregels dat de
verlichting
publiekrechtelijke rechtsbetrekkingen de franse
regelt tussen internationale rechtssubjecten
revolutie
-> alle Langzaam ontstond het besef verdragen, alle uitspraken hoge rechters, besluiten
EU dat, wilde men een einde maken Dit was de basis voor de
- van aan de oorlogen die overal ter het EHRM democratieën in tot een
wereld plaatsvonden, men met Europese staten grensverdrag
elkaar most onderhandelen om
tussen Nederland en
een evenwicht te bereiken in
Europa
1
,België
Internationaal versus nationaal
Regelgeving die staten waardevol
vinden om daadwerkelijk na te
komen, zoals verdragen en
internationale gewoonterecht
De soevereine overheid creëert
internationaal wetten en regels voor burgers op het
eigen grondgebied
nationaal
Publiek versus privaat
Internationaal privaatrecht = geschillen tussen natuurlijke personen/rechtspersonen
onderling -> een verbinding tussen 2 of meer landen
bijv. wanneer een Nederlander een product koopt in Frankrijk en er niet geleverd wordt
bijv. wanneer een getrouwd stel uit Marokko nu in Nederland woont en wil scheiden
1 Formeel recht
internationaal procesrecht
- Rechtsmacht -> welke rechter is bevoegd
- Erkenning van buitenlandse uitspraken
- Authentieke akten -> bijv. een verklaring van ongehuwd zijn (als buitenlander in NL willen trouwen)
- Internationale samenwerking tussen staten
2 Materiële recht
materiële internationale privaatrecht
De vraag welk recht van toepassing is?
Conflictregels -> Nederlandse wetten hierover te vinden in boek 10 Burgerlijk wetboek
- Nederland en tal van andere landen hebben verdragen gesloten om het
internationaal privaatrecht op elkaar af te stemmen
- Ook heeft de EU veel verordeningen gemaakt om het internationaal privaatrecht van
de EU-staten gelijk te maken.
Deze verdragen/verordening gaan inhoudelijk over het privaatrecht maar ze zijn tot stand
gekomen op grond van internationale besluitvormingsprocedures
= internationaal publieksrecht
2
,het element ‘recht’
de internationale rechtsorde kent geen centraal systeem van uitvoerende, wetgevend en
handhavende macht geen centraal orgaan die de wetten of regels maakt
nakoming van verdragen door:
- Staten komen afspraken na omdat ze dit belangrijk en waardevol vinden -> de
onderlinge relaties tussen staten zijn daarom belangrijk
- Internationale organisaties
- de Verenigde Naties -> kan naleving afdwingen
- de Europese Unie -> kan via haar instelling sancties opleggen aan haar lidstaten
Hoewel een centraal systeem ontbreekt, hebben staten toch regels vastgelegd in verdragen
en internationale organisaties de bevoegdheid gegeven om besluiten te nemen waaraan zij
gebonden zijn die behoren tot de bronnen van het recht
Belangrijkste kenmerken internationale rechtsorde
1. Decentraal
Sprake van een horizontale rechtsorde = ze zijn gelijk aan elkaar en zijn zelfstandig bevoegd
om rechtsbetrekkingen met elkaar aan te gaan staten zijn soeverein (geen hogere macht boven
de staten)
Staat
staat
Staat Staat Staat Staat
2. Vreedzame co-existentie
Staten willen soeverein zijn op hun eigen grondgebied -> ze willen dat andere staten dat
erkennen -> ze willen vreedzaam naast elkaar bestaan
= vreedzame co-existentie
het is niet de bedoeling dat staten zich met elkaars binnenlandse zaken bemoeien
3. onafhankelijkheid
hoewel staten soeverein zijn ten opzichte van elkaar, hebben ze elkaar toch nodig om
afspraken te maken
3
, bijv. grensoverschrijdende milieuproblemen of terrorisme
om deze kwesties aan te pakken, moeten staten afspraken maken
4. grote invloed politieke factoren en machtsfactoren
Wisselingen van de politieke wacht in staten kan leiden tot andere internationale
verhoudingen
- groepering die staatsgreep pleegt en de macht grijpt
- democratische machtsopvolging (bijv. Trump)
iedere machthebber zal andere internationale betrekkingen onderhouden
Staten zijn juridisch gezien formeel aan elkaar, maar de politieke, economische en militaire
macht van sommige staten zijn veel groter (bijv. VS en China)
in praktijk komen machtige staten makkelijker weg met internationaalrechtelijke
onrechtmatigheid. Terwijl dit kleine, onmachtige staten niet zal kunnen
-> niemand die machtig genoeg is om er wat van te zeggen
echter gebeurd dit niet te veel -> dan zou niemand ze meer vertrouwen en afspraken met ze
aangaan
dualistische stelsel
het internationale recht moet worden omgezet naar nationaal recht via een aparte wet
(een nationale wet)
internationaal nationaal
recht recht
Monistische stelsel
het internationale recht is automatisch deel van de nationale rechtsorde
omzetting via een speciale wet niet nodig
nationaal recht
internationaal
recht
4
Mr. M.S. Bec-Soeliman & Mr. GJ.W.M. kipping LL.M.
Al rond 2100 voor Chr. Ze legde de basis van Er ontstond een
Beschreven volkoren het natuurrecht die regelgeving voor
afspraken op een zoals het internationaal handelaren die over
rotsblok recht van toepassing grenzen trokken ->
was voor de gehele internationale contacten
wereld werden gevormd
volkoren in klassieke
Mesoporamië grieken middeleeuwen
Koning van romeinen vroegmoderne
Hitietten en tijd
Ramses III van
Egypte Hielden zich vast aan: Nieuwe verdragen en
Ruim duizend jaar later ius gentium = recht vredeaspecten werden
besefte volkoren dat voor iedereen en het gesloten
afspraken nuttig waren ius civiel = rechtsregels 30 en 80 jarige oorlog
wilde je in vrede naast van toepassing alleen werden beide beëindigt
elkaar leven op romeinen door verdragen met als
naam ‘de vrede van…’
De 1e wereldoorlog eindigde met
De wetenschappelijke ontwikkeling en het verdrag van Versailles
Het natuurrecht kwam uitvindingen verspreiden zich hierdoor ontstond de 2e
los te staan van god. De wereldwijd wereldoorlog besef dat er
zee zal van iedereen zijn afspraken gemaakt moeten
en niet van een staat = Een internationaal verdrag tegen de
worden om oorlogen te
zeerecht slavernij werd getekend door koloniale
voorkomen ontstaan Verenigde
machten
Naties
industriële de
renaissance revolutie wereldoorlogen
Het internationaal publieksrecht = het geheel van internationale rechtsregels dat de
verlichting
publiekrechtelijke rechtsbetrekkingen de franse
regelt tussen internationale rechtssubjecten
revolutie
-> alle Langzaam ontstond het besef verdragen, alle uitspraken hoge rechters, besluiten
EU dat, wilde men een einde maken Dit was de basis voor de
- van aan de oorlogen die overal ter het EHRM democratieën in tot een
wereld plaatsvonden, men met Europese staten grensverdrag
elkaar most onderhandelen om
tussen Nederland en
een evenwicht te bereiken in
Europa
1
,België
Internationaal versus nationaal
Regelgeving die staten waardevol
vinden om daadwerkelijk na te
komen, zoals verdragen en
internationale gewoonterecht
De soevereine overheid creëert
internationaal wetten en regels voor burgers op het
eigen grondgebied
nationaal
Publiek versus privaat
Internationaal privaatrecht = geschillen tussen natuurlijke personen/rechtspersonen
onderling -> een verbinding tussen 2 of meer landen
bijv. wanneer een Nederlander een product koopt in Frankrijk en er niet geleverd wordt
bijv. wanneer een getrouwd stel uit Marokko nu in Nederland woont en wil scheiden
1 Formeel recht
internationaal procesrecht
- Rechtsmacht -> welke rechter is bevoegd
- Erkenning van buitenlandse uitspraken
- Authentieke akten -> bijv. een verklaring van ongehuwd zijn (als buitenlander in NL willen trouwen)
- Internationale samenwerking tussen staten
2 Materiële recht
materiële internationale privaatrecht
De vraag welk recht van toepassing is?
Conflictregels -> Nederlandse wetten hierover te vinden in boek 10 Burgerlijk wetboek
- Nederland en tal van andere landen hebben verdragen gesloten om het
internationaal privaatrecht op elkaar af te stemmen
- Ook heeft de EU veel verordeningen gemaakt om het internationaal privaatrecht van
de EU-staten gelijk te maken.
Deze verdragen/verordening gaan inhoudelijk over het privaatrecht maar ze zijn tot stand
gekomen op grond van internationale besluitvormingsprocedures
= internationaal publieksrecht
2
,het element ‘recht’
de internationale rechtsorde kent geen centraal systeem van uitvoerende, wetgevend en
handhavende macht geen centraal orgaan die de wetten of regels maakt
nakoming van verdragen door:
- Staten komen afspraken na omdat ze dit belangrijk en waardevol vinden -> de
onderlinge relaties tussen staten zijn daarom belangrijk
- Internationale organisaties
- de Verenigde Naties -> kan naleving afdwingen
- de Europese Unie -> kan via haar instelling sancties opleggen aan haar lidstaten
Hoewel een centraal systeem ontbreekt, hebben staten toch regels vastgelegd in verdragen
en internationale organisaties de bevoegdheid gegeven om besluiten te nemen waaraan zij
gebonden zijn die behoren tot de bronnen van het recht
Belangrijkste kenmerken internationale rechtsorde
1. Decentraal
Sprake van een horizontale rechtsorde = ze zijn gelijk aan elkaar en zijn zelfstandig bevoegd
om rechtsbetrekkingen met elkaar aan te gaan staten zijn soeverein (geen hogere macht boven
de staten)
Staat
staat
Staat Staat Staat Staat
2. Vreedzame co-existentie
Staten willen soeverein zijn op hun eigen grondgebied -> ze willen dat andere staten dat
erkennen -> ze willen vreedzaam naast elkaar bestaan
= vreedzame co-existentie
het is niet de bedoeling dat staten zich met elkaars binnenlandse zaken bemoeien
3. onafhankelijkheid
hoewel staten soeverein zijn ten opzichte van elkaar, hebben ze elkaar toch nodig om
afspraken te maken
3
, bijv. grensoverschrijdende milieuproblemen of terrorisme
om deze kwesties aan te pakken, moeten staten afspraken maken
4. grote invloed politieke factoren en machtsfactoren
Wisselingen van de politieke wacht in staten kan leiden tot andere internationale
verhoudingen
- groepering die staatsgreep pleegt en de macht grijpt
- democratische machtsopvolging (bijv. Trump)
iedere machthebber zal andere internationale betrekkingen onderhouden
Staten zijn juridisch gezien formeel aan elkaar, maar de politieke, economische en militaire
macht van sommige staten zijn veel groter (bijv. VS en China)
in praktijk komen machtige staten makkelijker weg met internationaalrechtelijke
onrechtmatigheid. Terwijl dit kleine, onmachtige staten niet zal kunnen
-> niemand die machtig genoeg is om er wat van te zeggen
echter gebeurd dit niet te veel -> dan zou niemand ze meer vertrouwen en afspraken met ze
aangaan
dualistische stelsel
het internationale recht moet worden omgezet naar nationaal recht via een aparte wet
(een nationale wet)
internationaal nationaal
recht recht
Monistische stelsel
het internationale recht is automatisch deel van de nationale rechtsorde
omzetting via een speciale wet niet nodig
nationaal recht
internationaal
recht
4
