CRM CLIËNTVEILIGHEID IN DE ZORG
Een betrouwbare bloeddrukmeting
Naam student: Annemarie Hegeman
Studentnummer: 595890
HAN-mailadres:
Opleiding: HBO Verpleegkunde
Groepscode VPL-VF02
Tutor: Bernice Hoenderboom
Examinator: Gerda Bos
Datum: 02-11-2020
1
,Inhoudsopgave
H1. Inleiding ................................................................................................................................................ 3
H.2 Probleemanalyse ................................................................................................................................. 3
H.2.1 Casusbeschrijving ................................................................................................................................. 3
H.2.2. Probleemanalyse...................................................................................................................................... 4
Situatiebewustzijn ....................................................................................................................................... 4
CRM op het niveau van het individu ............................................................................................................. 5
CRM op het niveau van het team ............................................................................................................. 6
CRM op het niveau van de organisatie .......................................................................................................... 6
Klinisch redeneren ...................................................................................................................................... 7
H.3 Verantwoording ................................................................................................................................... 7
H.3.1 Aanleiding .............................................................................................................................................. 7
H.3.2 Probleemstelling.................................................................................................................................... 7
H.3.3 Doelstelling ............................................................................................................................................ 8
H.3.4 Vraagstelling .......................................................................................................................................... 8
H.4 Literatuur- en praktijkonderzoek ...................................................................................................... 8
H.4.1 Literatuuronderzoek .............................................................................................................................. 8
Deelvraag 1: Wat is een betrouwbare bloeddrukmeting? ..................................................................... 8
Deelvraag 2: Wat zijn de risico’s en het belang van een verkeerde bloeddrukmeting voor een
leerling met overgewicht of obesitas?...................................................................................................... 9
H.4.2 Praktijkonderzoek ................................................................................................................................. 9
Deelvraag 3 Wat hebben de verpleegkundigen nodig om de bloeddruk betrouwbaar te meten? 10
H.5 Verbeterplan ....................................................................................................................................... 10
H.5.1 verbeteringen toepassen in de praktijk ............................................................................................ 10
Conclusie ................................................................................................................................................... 10
Verbeteringen op microniveau (individu) ............................................................................................... 10
Verbeterplan op mesoniveau (team)...................................................................................................... 11
Verbeterplan op macroniveau (organisatie).......................................................................................... 11
H.6 Realisaties van de “GO’s” ............................................................................................................... 12
H.7 Reflectie .............................................................................................................................................. 12
Bibliografie ................................................................................................................................................ 13
Bijlage A – Casus........................................................................................................................................... 14
Bijlage B – Zoekstrategie .............................................................................................................................. 17
Bijlage C – Enquête ....................................................................................................................................... 19
Bijlage D – Protocol ...................................................................................................................................... 21
2
, H1. Inleiding
In dit Beroepsproduct staat Crew Resource Management (CRM) centraal. De Bruijne en
Bleker (2013) definiëren CRM als volgt: “Het gebruiken van alle aanwezige bronnen, zoals
informatie, apparatuur en mensen, voor het bereiken van een veilige en efficiënte vlucht.”
CRM is later toegepast in de gezondheidszorg om te zorgen voor een veilig en efficiënt
zorgproces. Het doel van CRM is het voorkomen van menselijke fouten of de gevolgen van
de deze fouten te beperken. (Bruijne de & Bleeker, 2013)
Binnen de GGD zijn ze continu bezig met de kwaliteit van de zorg. Elk onderwerp binnen de
GGD heeft een eigen aandacht functionaris . Deze aandacht functionaris houdt de actuele
informatie bij en stelt zo nodig een protocol op of bij. Daarnaast geeft deze aandacht
functionaris eens in de zoveel tijd een scholing. Hierdoor wordt de kwaliteit van zorg ten alle
tijden in de gaten gehouden, wordt hier aan gewerkt en wordt deze kwaliteit daarmee
vergroot.
Ook wordt er aandacht besteed aan de kwaliteit van zorg doormiddel van het Veilig Incident
Melden (VIM). Het doel van de VIM is inzicht krijgen in de oorzaken van (bijna)fouten.
Volgens de vggm (z.d.) “het doel van het interne VIM-onderzoek is het onderzoeken van de
vermijdbaarheid van een (bijna) incident en het komen tot goede verbetermaatregelen”.
Bij elke VIM melding staat vermeld wat de melding is, wat de oorzaak van het incident is, hoe
de ernst is, hoe groot de kans op herhaling is en wat de verbeteracties zijn en hoe deze zijn
of worden doorgevoerd. Ook de VIM heeft een eigen aandachtfunctionaris.
Vanuit de GGD werk je vooral met protocollen. Voor elk spreekuur is er een protocol waar je
je aan moet houden. Er zijn veel cijfers en regels waar je rekening mee moet houden tijdens
een spreekuur.
De patiëntveiligheid wordt gewaarborgd door de AVG wet te gebruiken. Mails worden ‘veilig
verzonden’ doormiddel van ZIVVER. Daarnaast heeft elke leerling een dossier die je alleen
mag inzien wanneer je deze leerling gaat onderzoeken. Ook mag de ouder/verzorger van de
leerling meelezen in het zogenaamde Kind dossier. Hierdoor wordt er extra aandacht
besteed aan het rapporteren van bijzonderheden en het spreekuur.
In het kader van risicomanagement is het van belang dat er volledig en duidelijk wordt
gecommuniceerd tussen artsen en verpleegkundigen. Volgens VMSzorg is communicatie
van belang binnen het zorgproces. Patiëntveilig communiceren wordt dan ook gezien als één
van de patiëntveiligheidscompetenties voor zorgprofessionals (VMS, 2013).
H.2 Probleemanalyse
In dit hoofdstuk zal een casus gepresenteerd worden waarin naar voren komt dat de
bloeddruk niet op de juiste wijze wordt gemeten. Dit probleem zal vervolgens worden
geanalyseerd volgens de thema’s die centraal staan binnen CRM: situatiebewustzijn en
CRM op niveau van het individu, het team en de organisatie.
H.2.1 Casusbeschrijving
In bijlage A staat de casus die centraal staat in dit onderzoek, hierbij staat het handelen van
één zorgmerker bij één leerling centraal voor het uitwerken van de opdracht.
De casus betreft leerling X, een meisje van tien jaar oud. Een meisje met overgewicht die op
spreekuur komt bij de GGD-jeugdgezondheidzorg voor haar lengte en gewicht. Bij leerlingen
met overgewicht en obesitas wordt de bloeddruk gemeten, dit ter preventie. De bloeddruk
wordt binnen de GGD gemeten door een richtlijn dat binnen het protocol ‘protocol signalering
over- en ondergewicht GGD Gelderland-Midden 4-18” (2020) beschreven staat. Er is geen
duidelijk eenduidig protocol voor de bloeddrukmeting.
Tijdens het spreekuur was er sprake van tijdsdruk, het spreekuur liep uit en de volgende
leerling met ouder zat al te wachten op hun beurt. Hierdoor was er niet kritisch nagedacht en
gekeken naar de bloeddrukmeting; de bloeddrukmeting van leerling X werd met een te grote
manchetband gemeten en er werd niet gehandeld volgens de afspraken die gelden bij een
3
Een betrouwbare bloeddrukmeting
Naam student: Annemarie Hegeman
Studentnummer: 595890
HAN-mailadres:
Opleiding: HBO Verpleegkunde
Groepscode VPL-VF02
Tutor: Bernice Hoenderboom
Examinator: Gerda Bos
Datum: 02-11-2020
1
,Inhoudsopgave
H1. Inleiding ................................................................................................................................................ 3
H.2 Probleemanalyse ................................................................................................................................. 3
H.2.1 Casusbeschrijving ................................................................................................................................. 3
H.2.2. Probleemanalyse...................................................................................................................................... 4
Situatiebewustzijn ....................................................................................................................................... 4
CRM op het niveau van het individu ............................................................................................................. 5
CRM op het niveau van het team ............................................................................................................. 6
CRM op het niveau van de organisatie .......................................................................................................... 6
Klinisch redeneren ...................................................................................................................................... 7
H.3 Verantwoording ................................................................................................................................... 7
H.3.1 Aanleiding .............................................................................................................................................. 7
H.3.2 Probleemstelling.................................................................................................................................... 7
H.3.3 Doelstelling ............................................................................................................................................ 8
H.3.4 Vraagstelling .......................................................................................................................................... 8
H.4 Literatuur- en praktijkonderzoek ...................................................................................................... 8
H.4.1 Literatuuronderzoek .............................................................................................................................. 8
Deelvraag 1: Wat is een betrouwbare bloeddrukmeting? ..................................................................... 8
Deelvraag 2: Wat zijn de risico’s en het belang van een verkeerde bloeddrukmeting voor een
leerling met overgewicht of obesitas?...................................................................................................... 9
H.4.2 Praktijkonderzoek ................................................................................................................................. 9
Deelvraag 3 Wat hebben de verpleegkundigen nodig om de bloeddruk betrouwbaar te meten? 10
H.5 Verbeterplan ....................................................................................................................................... 10
H.5.1 verbeteringen toepassen in de praktijk ............................................................................................ 10
Conclusie ................................................................................................................................................... 10
Verbeteringen op microniveau (individu) ............................................................................................... 10
Verbeterplan op mesoniveau (team)...................................................................................................... 11
Verbeterplan op macroniveau (organisatie).......................................................................................... 11
H.6 Realisaties van de “GO’s” ............................................................................................................... 12
H.7 Reflectie .............................................................................................................................................. 12
Bibliografie ................................................................................................................................................ 13
Bijlage A – Casus........................................................................................................................................... 14
Bijlage B – Zoekstrategie .............................................................................................................................. 17
Bijlage C – Enquête ....................................................................................................................................... 19
Bijlage D – Protocol ...................................................................................................................................... 21
2
, H1. Inleiding
In dit Beroepsproduct staat Crew Resource Management (CRM) centraal. De Bruijne en
Bleker (2013) definiëren CRM als volgt: “Het gebruiken van alle aanwezige bronnen, zoals
informatie, apparatuur en mensen, voor het bereiken van een veilige en efficiënte vlucht.”
CRM is later toegepast in de gezondheidszorg om te zorgen voor een veilig en efficiënt
zorgproces. Het doel van CRM is het voorkomen van menselijke fouten of de gevolgen van
de deze fouten te beperken. (Bruijne de & Bleeker, 2013)
Binnen de GGD zijn ze continu bezig met de kwaliteit van de zorg. Elk onderwerp binnen de
GGD heeft een eigen aandacht functionaris . Deze aandacht functionaris houdt de actuele
informatie bij en stelt zo nodig een protocol op of bij. Daarnaast geeft deze aandacht
functionaris eens in de zoveel tijd een scholing. Hierdoor wordt de kwaliteit van zorg ten alle
tijden in de gaten gehouden, wordt hier aan gewerkt en wordt deze kwaliteit daarmee
vergroot.
Ook wordt er aandacht besteed aan de kwaliteit van zorg doormiddel van het Veilig Incident
Melden (VIM). Het doel van de VIM is inzicht krijgen in de oorzaken van (bijna)fouten.
Volgens de vggm (z.d.) “het doel van het interne VIM-onderzoek is het onderzoeken van de
vermijdbaarheid van een (bijna) incident en het komen tot goede verbetermaatregelen”.
Bij elke VIM melding staat vermeld wat de melding is, wat de oorzaak van het incident is, hoe
de ernst is, hoe groot de kans op herhaling is en wat de verbeteracties zijn en hoe deze zijn
of worden doorgevoerd. Ook de VIM heeft een eigen aandachtfunctionaris.
Vanuit de GGD werk je vooral met protocollen. Voor elk spreekuur is er een protocol waar je
je aan moet houden. Er zijn veel cijfers en regels waar je rekening mee moet houden tijdens
een spreekuur.
De patiëntveiligheid wordt gewaarborgd door de AVG wet te gebruiken. Mails worden ‘veilig
verzonden’ doormiddel van ZIVVER. Daarnaast heeft elke leerling een dossier die je alleen
mag inzien wanneer je deze leerling gaat onderzoeken. Ook mag de ouder/verzorger van de
leerling meelezen in het zogenaamde Kind dossier. Hierdoor wordt er extra aandacht
besteed aan het rapporteren van bijzonderheden en het spreekuur.
In het kader van risicomanagement is het van belang dat er volledig en duidelijk wordt
gecommuniceerd tussen artsen en verpleegkundigen. Volgens VMSzorg is communicatie
van belang binnen het zorgproces. Patiëntveilig communiceren wordt dan ook gezien als één
van de patiëntveiligheidscompetenties voor zorgprofessionals (VMS, 2013).
H.2 Probleemanalyse
In dit hoofdstuk zal een casus gepresenteerd worden waarin naar voren komt dat de
bloeddruk niet op de juiste wijze wordt gemeten. Dit probleem zal vervolgens worden
geanalyseerd volgens de thema’s die centraal staan binnen CRM: situatiebewustzijn en
CRM op niveau van het individu, het team en de organisatie.
H.2.1 Casusbeschrijving
In bijlage A staat de casus die centraal staat in dit onderzoek, hierbij staat het handelen van
één zorgmerker bij één leerling centraal voor het uitwerken van de opdracht.
De casus betreft leerling X, een meisje van tien jaar oud. Een meisje met overgewicht die op
spreekuur komt bij de GGD-jeugdgezondheidzorg voor haar lengte en gewicht. Bij leerlingen
met overgewicht en obesitas wordt de bloeddruk gemeten, dit ter preventie. De bloeddruk
wordt binnen de GGD gemeten door een richtlijn dat binnen het protocol ‘protocol signalering
over- en ondergewicht GGD Gelderland-Midden 4-18” (2020) beschreven staat. Er is geen
duidelijk eenduidig protocol voor de bloeddrukmeting.
Tijdens het spreekuur was er sprake van tijdsdruk, het spreekuur liep uit en de volgende
leerling met ouder zat al te wachten op hun beurt. Hierdoor was er niet kritisch nagedacht en
gekeken naar de bloeddrukmeting; de bloeddrukmeting van leerling X werd met een te grote
manchetband gemeten en er werd niet gehandeld volgens de afspraken die gelden bij een
3
