Week 16 : Originaire wijzen van eigendomsverkrijging
______________________________________________________________________________________
Literatuur : Brahn/Reehuis, Zwaartepunten van het vermogensrecht
- 52-60
- 255-264
Jurisprudentie
- Breda/Antonius
______________________________________________________________________________________
Verkrijging en verlies van goederen
______________________________________________________________________________________
- Artikel 3:80 lid 1 BW : twee wijzen van verkrijging van goederen (onder algemene titel en onder
bijzondere titel).
Verkrijging onder algemene titel : opvolging in een vermogen
De verkrijger volgt een ander op in een geheel of deel van een vermogen.
- Actief : totaal van vermogensrechten.
- Passief : totaal van schulden.
- Artikel 3:80 lid 2 BW noemt vier gevallen van verkrijging onder algemene titel : erfopvolging-
boedelmenging - fusie - splitsing.
1. Erfopvolging
- Art. 4:182 BW
- Verwerpen indien schulden (passief) : art. 4:190 BW.
- Meerdere erfgenamen (evenredig)
2. Boedelmenging
- Komt tot stand bij het sluiten van een huwelijk of het aangaan van een geregistreerd
partnerschap.
- Art. 1:94 lid 1 BW : er bestaat van rechtswege een gemeenschap van goederen, voor
zover daarvan niet is afgeweken bij huwelijkse voorwaarden.
• Art. 1:80b BW : verklaart 1:94 BW van overeenkomstige toepassing bij geregistreerd
partnerschap.
3. Fusie : alleen v.t bij rechtspersonen.
4. Splitsing : alleen v.t bij rechtspersonen.
Verkrijging onder bijzondere titel : verwerving van één of meer bepaalde goederen
Er is geen sprake van opvolging in een geheel of evenredig deel van vermogen.
Het is de verwerving van een bepaald goed, een actief vermogensbestanddeel.
- Art. 3:80 lid 3 BW : iedere verkrijging die niet onder algemene titel plaatsvindt, is een verkrijging
onder bijzondere titel.
- Vier voorbeelden : overdacht - verjaring - onteigening.
- Overige door de wet aangegeven wijzen van verkrijging.
1. Overdracht
- Door partijhandeling gaat een bepaald goed uit het vermogen van de een in dat van een
ander over. De eigendom gaat over.
2. Verjaring
- Art. 3:99 e.v. BW
- Iemand verwerft door tijdsverloop een goed.
- Voorheen nog geen rechthebbende, maar slechts bezitter.
3. Onteigening
- Verkrijging met een publiekrechtelijk karakter : een goed gaat tegen de zin van de
rechthebbende over naar een overheidsorgaan.
- Geregeld in de Onteigeningswet.
, Gesloten stelsel van verkrijging en verlies van goederen
______________________________________________________________________________________
Verkrijging van goederen
Als geheel vormen de bepalingen die de verkrijging van goederen regelen, een gesloten systeem.
Dat wil zeggen dat er niet meer wijzen van verkrijging van goederen zijn dan zij die uit de wet
voortvloeien.
- Art. 3:80 lid 2 BW : limitatieve opsomming van verkrijgingen onder algemene titel.
- Art. 3:80 lid 3 BW : beperkt verkrijgingen onder bijzondere titel tot de overige in de wet
aangegeven wijzen van verkrijging.
Verlies van goederen
- Art. 3:80 lid 4 BW : men verliest goederen op de voor iedere soort in de wet aangegeven wijzen.
De bepaling ziet niet op ‘feitelijk’, maar op ‘juridisch verlies’. Voor dat verlies moet een wettelijke
grondslag zijn.
I) Absoluut verlies : het goed gaat teniet.
II) Relatief verlies : een ander wordt rechthebbende.
Originaire verkrijging tegenover derivatieve verkrijging
______________________________________________________________________________________
1. Derivatieve (afgeleide) verkrijging
Men verwerft een recht van een rechtsvoorganger.
Er is sprake van rechtsovergang. De verkrijger ontleent zijn recht op het goed aan een ander, zijn
rechtsvoorganger.
2. Originaire (oorspronkelijke) verkrijging
Men verwerft een nieuw recht. Er is geen sprake van rechtsovergang.
Eigendomsverkrijgingen uit Boek 5
______________________________________________________________________________________
Toe-eigening
- Art. 5:4 BW
- Res nullius : Inbezitneming van een roerende zaak die geen eigenaar heeft.
- Onroerende zaak is nooit een res nullius : Art. 5:24 BW eigendom van de staat.
Res-nullius :
Hij die een aan niemand toebehorende roerende zaak in bezit neemt, verkrijgt daarvan de
eigendom.
Hoe weet je of een zaak aan niemand toebehoort ?
Art. 5:18 BW : De eigendom van een roerende zaak wordt verloren, wanneer de eigenaar het bezit
prijsgeeft met het oogmerk om zich van de eigendom te ontdoen.
- Oogmerk : kijken naar omstandigheden van het geval en die moet je kunnen bewijzen.
______________________________________________________________________________________
Literatuur : Brahn/Reehuis, Zwaartepunten van het vermogensrecht
- 52-60
- 255-264
Jurisprudentie
- Breda/Antonius
______________________________________________________________________________________
Verkrijging en verlies van goederen
______________________________________________________________________________________
- Artikel 3:80 lid 1 BW : twee wijzen van verkrijging van goederen (onder algemene titel en onder
bijzondere titel).
Verkrijging onder algemene titel : opvolging in een vermogen
De verkrijger volgt een ander op in een geheel of deel van een vermogen.
- Actief : totaal van vermogensrechten.
- Passief : totaal van schulden.
- Artikel 3:80 lid 2 BW noemt vier gevallen van verkrijging onder algemene titel : erfopvolging-
boedelmenging - fusie - splitsing.
1. Erfopvolging
- Art. 4:182 BW
- Verwerpen indien schulden (passief) : art. 4:190 BW.
- Meerdere erfgenamen (evenredig)
2. Boedelmenging
- Komt tot stand bij het sluiten van een huwelijk of het aangaan van een geregistreerd
partnerschap.
- Art. 1:94 lid 1 BW : er bestaat van rechtswege een gemeenschap van goederen, voor
zover daarvan niet is afgeweken bij huwelijkse voorwaarden.
• Art. 1:80b BW : verklaart 1:94 BW van overeenkomstige toepassing bij geregistreerd
partnerschap.
3. Fusie : alleen v.t bij rechtspersonen.
4. Splitsing : alleen v.t bij rechtspersonen.
Verkrijging onder bijzondere titel : verwerving van één of meer bepaalde goederen
Er is geen sprake van opvolging in een geheel of evenredig deel van vermogen.
Het is de verwerving van een bepaald goed, een actief vermogensbestanddeel.
- Art. 3:80 lid 3 BW : iedere verkrijging die niet onder algemene titel plaatsvindt, is een verkrijging
onder bijzondere titel.
- Vier voorbeelden : overdacht - verjaring - onteigening.
- Overige door de wet aangegeven wijzen van verkrijging.
1. Overdracht
- Door partijhandeling gaat een bepaald goed uit het vermogen van de een in dat van een
ander over. De eigendom gaat over.
2. Verjaring
- Art. 3:99 e.v. BW
- Iemand verwerft door tijdsverloop een goed.
- Voorheen nog geen rechthebbende, maar slechts bezitter.
3. Onteigening
- Verkrijging met een publiekrechtelijk karakter : een goed gaat tegen de zin van de
rechthebbende over naar een overheidsorgaan.
- Geregeld in de Onteigeningswet.
, Gesloten stelsel van verkrijging en verlies van goederen
______________________________________________________________________________________
Verkrijging van goederen
Als geheel vormen de bepalingen die de verkrijging van goederen regelen, een gesloten systeem.
Dat wil zeggen dat er niet meer wijzen van verkrijging van goederen zijn dan zij die uit de wet
voortvloeien.
- Art. 3:80 lid 2 BW : limitatieve opsomming van verkrijgingen onder algemene titel.
- Art. 3:80 lid 3 BW : beperkt verkrijgingen onder bijzondere titel tot de overige in de wet
aangegeven wijzen van verkrijging.
Verlies van goederen
- Art. 3:80 lid 4 BW : men verliest goederen op de voor iedere soort in de wet aangegeven wijzen.
De bepaling ziet niet op ‘feitelijk’, maar op ‘juridisch verlies’. Voor dat verlies moet een wettelijke
grondslag zijn.
I) Absoluut verlies : het goed gaat teniet.
II) Relatief verlies : een ander wordt rechthebbende.
Originaire verkrijging tegenover derivatieve verkrijging
______________________________________________________________________________________
1. Derivatieve (afgeleide) verkrijging
Men verwerft een recht van een rechtsvoorganger.
Er is sprake van rechtsovergang. De verkrijger ontleent zijn recht op het goed aan een ander, zijn
rechtsvoorganger.
2. Originaire (oorspronkelijke) verkrijging
Men verwerft een nieuw recht. Er is geen sprake van rechtsovergang.
Eigendomsverkrijgingen uit Boek 5
______________________________________________________________________________________
Toe-eigening
- Art. 5:4 BW
- Res nullius : Inbezitneming van een roerende zaak die geen eigenaar heeft.
- Onroerende zaak is nooit een res nullius : Art. 5:24 BW eigendom van de staat.
Res-nullius :
Hij die een aan niemand toebehorende roerende zaak in bezit neemt, verkrijgt daarvan de
eigendom.
Hoe weet je of een zaak aan niemand toebehoort ?
Art. 5:18 BW : De eigendom van een roerende zaak wordt verloren, wanneer de eigenaar het bezit
prijsgeeft met het oogmerk om zich van de eigendom te ontdoen.
- Oogmerk : kijken naar omstandigheden van het geval en die moet je kunnen bewijzen.
