LiZ Een nieuw geluid
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.1
1. Hoe is de Beweging van de Tachtigers ontstaan en wat bindt hen samen?
Begaafde leerlingen worden op school gestimuleerd om buitenlandse literatuur te
bestuderen en zelf gedichten te schrijven. Ze bezoeken literaire avonden en mogen schrijven
in De Nederlandse Spectator. Er wordt een letterkundig genootschap opgericht. De afkeuring
van de bestaande dichtkunst bindt hen samen.
2. In welk tijdschrift publiceren de Tachtigers?
De Nieuwe Gids, geen zuiver literair blad, maar een algemeen cultureel tijdschrift.
3. Wat is volgens naturalisten de taak van de schrijvers?
Volgens Zola moet de schrijver nauwkeurig beschrijven wat er met een persoon met een
bepaalde aanleg in een bepaald milieu gebeurd. Hij mag het verhaal niet mooier maken of er
commentaar op geven. De schrijver kruipt in de huid van een hoofdpersoon en beschrijft
alles objectief. Hij moet een nauwkeurig en onbevooroordeeld verslag van de werkelijkheid
geven.
4. Wat zijn kenmerken van de impressionistische schrijfstijl?
Bij schilderijen:
- Zichtbare werkelijkheid wordt weergegeven door de stemming en sfeer op zich in te
laten werken en te vertalen in kleur.
- De werkelijkheid wordt subjectief weergegeven
Schilderen met woorden:
- Veel schilderende bijvoeglijke naamwoorden
- Nieuwe woorden (geronkel)
- Woordkoppelingen (wit-zilver-gespikkeld)
- Synesthesie, een vermenging van zintuigelijke indrukken (zwaardrukkende stilte)
- Afwijkende, ‘verbrokkelde’ zinsbouw
5. Wat is kenmerkend voor de neoromantiek?
Ze willen de droom boven de werkelijkheid stellen. Terug naar de gevoelige, romantische
kunst van de 19e eeuw.
6. Wat is het ideaal van de jongeren rond Van nu en straks?
De Vlaamse literatuur moet op een hoger niveau komen en ze streven ernaar om het niveau
van de Europese literatuur te bereiken.
7. Rond welk tijdschrift verzamelen de schrijvers tot 1940 zich?
Opwaartsche Wegen
Paragraaf 5.3
1. Hoe kun je de stijl van Couperus typeren?
Hij maakt gebruik van impressionistische taal, hij gebruikt namelijk veel schilderende
bijvoeglijke naamwoorden. Hij heeft ook een ‘deftige’ woordkeus. Hij gebruikt veel Franse
woorden. Ook hanteert Couperus een bijzondere zinsbouw: lange zinnen die in korte stukjes
worden gebroken. Hierdoor creëert hij een melancholieke en trage sfeer.
2. Hoe breng je de levensbeschouwing van Couperus onder woorden?
?
3. Wat zijn kenmerken van de naturalistische roman?
- Uitgangspunt is determinisme: karakter van een mens ligt vast en is bepaald door
erfelijkheidsfactoren en het milieu waarin hij leeft
- Hoofdpersoon heeft een nerveus karakter en reageert overgevoelig (muziek)
, - Conflict tussen fijngevoelige hoofdpersoon en de nuchtere niet -begrijpende omgeving
- Grote belangstelling voor seksualiteit
- Het verhaal van ontnuchtering. Eerst lijkt het en goede afloop, maar het loopt uiteindelijk
slecht af
- Objectief beschreven verhaal. Personaal vertelperspectief
- Dialogen zo natuurgetrouw mogelijk weergegeven. Incl. vloeken en ruwe taal
- Macht van noodlot bepalen. Mens kan er niks tegen doen.
4. Wat is de hoofdlijn van Eline Vere?
- Determinerende factoren: milieu en erfelijkheid. Eline is artistiek net zoals haar vader,
maar komt er niet toe om werk af te leveren. Ze is opgevoed in een te beschermd milieu.
Neef Vincent heeft dezelfde eigenschappen. Wil zich onttrekken aan de eisen van het
leven. Zus Betsy is net zoals haar moeder: doortastend en kordaat.
- Nerveus karakter: Eline heeft een nerveus karakter. Meisje van snikkend van vreugde of
verdriet. Na ruzie met Betsy vlucht ze weg in overspannen toestand. Overgevoelig voor
muziek.
- Conflict tussen Eline en nuchtere omgeving: relatie tussen Eline en Betsy
- Geschiedenis van ontnuchtering: Eline voelt zich gelukkiger en evenwichtiger, maar het
loopt dramatisch af.
- Objectief: geen commentaar van schrijver
- Noodlot: bepaalt Eline’s leven
5. Wat zijn de naturalistische elementen van Eline Vere?
- Determinisme
- Nerveus karakter
- Conflicten tussen nuchtere mensen en de hoofdpersoon
- Ontnuchtering
- Noodlot
6. Wat is de betekenis van Couperus’ schrijverschap?
- Situaties en romanpersonages komen door bepaalde uitbeeldingen tot leven
- Zijn werk krijgt het gestalte van het moderne levensgevoel
Paragraaf 5.5
1. Noem drie kenmerken van de neoromantiek:
- Gevoel en verbeelding krijgen aandacht i.p.v. harde en sombere werkelijkheid. De
dromen zijn belangrijker dan de werkelijkheid.
- Verlangen naar geluk en harmonie. Ontevredenheid over het heden en een verlangen
naar zwerven.
- Historische roman komt terug. Het gaat niet om exacte weergave van historische
gebeurtenissen, maar om de gevoelens van personen. Historie dient als decor.
2. Wat is kenmerkend voor het werk van Geerten Gossaert en J.C. Bloem?
- Werk gekenmerkt door thema ‘verlangen’
- Zetten zich af tegen Tachtigers, maken geen gebruik van neologismen, bijzondere
beeldspraak of vrije versvormen
- Gebruiken klassiek Nederlands, bekende beelden en traditionele versvormen
- Willen bezielde retoriek schrijven: traditionele taal opnieuw bezielen zodat er een eigen
gedicht ontstaat
3. Waarom worden deze dichters ook wel neoclassicisten genoemd?
Ze keren terug naar klassieke versvormen
4. Waarom noemt Gossaert zijn bundel Experimenten?
De titel verwijst naar de verscheidenheid van vormschema’s waar de dichter mee
experimenteert.
5. Wat is de thematiek van Gossaerts poëzie?
Hoofdstuk 5
Paragraaf 5.1
1. Hoe is de Beweging van de Tachtigers ontstaan en wat bindt hen samen?
Begaafde leerlingen worden op school gestimuleerd om buitenlandse literatuur te
bestuderen en zelf gedichten te schrijven. Ze bezoeken literaire avonden en mogen schrijven
in De Nederlandse Spectator. Er wordt een letterkundig genootschap opgericht. De afkeuring
van de bestaande dichtkunst bindt hen samen.
2. In welk tijdschrift publiceren de Tachtigers?
De Nieuwe Gids, geen zuiver literair blad, maar een algemeen cultureel tijdschrift.
3. Wat is volgens naturalisten de taak van de schrijvers?
Volgens Zola moet de schrijver nauwkeurig beschrijven wat er met een persoon met een
bepaalde aanleg in een bepaald milieu gebeurd. Hij mag het verhaal niet mooier maken of er
commentaar op geven. De schrijver kruipt in de huid van een hoofdpersoon en beschrijft
alles objectief. Hij moet een nauwkeurig en onbevooroordeeld verslag van de werkelijkheid
geven.
4. Wat zijn kenmerken van de impressionistische schrijfstijl?
Bij schilderijen:
- Zichtbare werkelijkheid wordt weergegeven door de stemming en sfeer op zich in te
laten werken en te vertalen in kleur.
- De werkelijkheid wordt subjectief weergegeven
Schilderen met woorden:
- Veel schilderende bijvoeglijke naamwoorden
- Nieuwe woorden (geronkel)
- Woordkoppelingen (wit-zilver-gespikkeld)
- Synesthesie, een vermenging van zintuigelijke indrukken (zwaardrukkende stilte)
- Afwijkende, ‘verbrokkelde’ zinsbouw
5. Wat is kenmerkend voor de neoromantiek?
Ze willen de droom boven de werkelijkheid stellen. Terug naar de gevoelige, romantische
kunst van de 19e eeuw.
6. Wat is het ideaal van de jongeren rond Van nu en straks?
De Vlaamse literatuur moet op een hoger niveau komen en ze streven ernaar om het niveau
van de Europese literatuur te bereiken.
7. Rond welk tijdschrift verzamelen de schrijvers tot 1940 zich?
Opwaartsche Wegen
Paragraaf 5.3
1. Hoe kun je de stijl van Couperus typeren?
Hij maakt gebruik van impressionistische taal, hij gebruikt namelijk veel schilderende
bijvoeglijke naamwoorden. Hij heeft ook een ‘deftige’ woordkeus. Hij gebruikt veel Franse
woorden. Ook hanteert Couperus een bijzondere zinsbouw: lange zinnen die in korte stukjes
worden gebroken. Hierdoor creëert hij een melancholieke en trage sfeer.
2. Hoe breng je de levensbeschouwing van Couperus onder woorden?
?
3. Wat zijn kenmerken van de naturalistische roman?
- Uitgangspunt is determinisme: karakter van een mens ligt vast en is bepaald door
erfelijkheidsfactoren en het milieu waarin hij leeft
- Hoofdpersoon heeft een nerveus karakter en reageert overgevoelig (muziek)
, - Conflict tussen fijngevoelige hoofdpersoon en de nuchtere niet -begrijpende omgeving
- Grote belangstelling voor seksualiteit
- Het verhaal van ontnuchtering. Eerst lijkt het en goede afloop, maar het loopt uiteindelijk
slecht af
- Objectief beschreven verhaal. Personaal vertelperspectief
- Dialogen zo natuurgetrouw mogelijk weergegeven. Incl. vloeken en ruwe taal
- Macht van noodlot bepalen. Mens kan er niks tegen doen.
4. Wat is de hoofdlijn van Eline Vere?
- Determinerende factoren: milieu en erfelijkheid. Eline is artistiek net zoals haar vader,
maar komt er niet toe om werk af te leveren. Ze is opgevoed in een te beschermd milieu.
Neef Vincent heeft dezelfde eigenschappen. Wil zich onttrekken aan de eisen van het
leven. Zus Betsy is net zoals haar moeder: doortastend en kordaat.
- Nerveus karakter: Eline heeft een nerveus karakter. Meisje van snikkend van vreugde of
verdriet. Na ruzie met Betsy vlucht ze weg in overspannen toestand. Overgevoelig voor
muziek.
- Conflict tussen Eline en nuchtere omgeving: relatie tussen Eline en Betsy
- Geschiedenis van ontnuchtering: Eline voelt zich gelukkiger en evenwichtiger, maar het
loopt dramatisch af.
- Objectief: geen commentaar van schrijver
- Noodlot: bepaalt Eline’s leven
5. Wat zijn de naturalistische elementen van Eline Vere?
- Determinisme
- Nerveus karakter
- Conflicten tussen nuchtere mensen en de hoofdpersoon
- Ontnuchtering
- Noodlot
6. Wat is de betekenis van Couperus’ schrijverschap?
- Situaties en romanpersonages komen door bepaalde uitbeeldingen tot leven
- Zijn werk krijgt het gestalte van het moderne levensgevoel
Paragraaf 5.5
1. Noem drie kenmerken van de neoromantiek:
- Gevoel en verbeelding krijgen aandacht i.p.v. harde en sombere werkelijkheid. De
dromen zijn belangrijker dan de werkelijkheid.
- Verlangen naar geluk en harmonie. Ontevredenheid over het heden en een verlangen
naar zwerven.
- Historische roman komt terug. Het gaat niet om exacte weergave van historische
gebeurtenissen, maar om de gevoelens van personen. Historie dient als decor.
2. Wat is kenmerkend voor het werk van Geerten Gossaert en J.C. Bloem?
- Werk gekenmerkt door thema ‘verlangen’
- Zetten zich af tegen Tachtigers, maken geen gebruik van neologismen, bijzondere
beeldspraak of vrije versvormen
- Gebruiken klassiek Nederlands, bekende beelden en traditionele versvormen
- Willen bezielde retoriek schrijven: traditionele taal opnieuw bezielen zodat er een eigen
gedicht ontstaat
3. Waarom worden deze dichters ook wel neoclassicisten genoemd?
Ze keren terug naar klassieke versvormen
4. Waarom noemt Gossaert zijn bundel Experimenten?
De titel verwijst naar de verscheidenheid van vormschema’s waar de dichter mee
experimenteert.
5. Wat is de thematiek van Gossaerts poëzie?
