Literatuur de Romantiek
Leerdoelen
PARAGRAAF 1
1. Over welk tijdperk gaat het en wat zijn de kenmerken?
Het gaat over de 19e eeuw en de kenmerken daarvan zijn:
- Sehnsucht: proberen het heden te ontvluchten met een verlangen naar betere tijden of
plaatsen.
- Verheerlijking van de natuur: de natuur wordt beschouwd als primitief, ongekunsteld en
aantrekkelijk, maar wel overweldigend. Het brengt ons dichter bij onze sterfelijkheid.
- Verheerlijking van het verleden: middeleeuwen is inspirerend. Want het is eenvoudig en
sprookjesachtig.
- Verheerlijking van het religieuze gevoel: men zoekt de duisternis weer op. De dichter
heeft een zesde zintuig die mystieke ervaringen interpreteert als religieuze gevoelens.
- Gebruik van humor: een uitstekend middel om de werkelijkheid te ontvluchten. Men kan
een ogenblik de problemen vergeten en de dichter maakt gebruik van humor om
problemen te bespreken en te relativeren.
- Opstand: dichters komen in opstand tegen de maatschappelijke problemen zoals de
Franse Revolutie en de koloniale uitbuiting van Nederlands-Indië.
2. Hoe is de Romantiek ontstaan en wat is de betekenis?
Met de maatschappelijke veranderingen kwamen er ook veranderingen in de literatuur. Men
wilde zich niet meer houden aan de klassieke regels en men wilde ook geen nabootsing meer
van bekende klassieken. Niet meer de strijd aangaan van wie het beste is. Romantiek
betekent ‘als in een roman’ of ‘als in een verhaaltje’.
3. Wat is de preromantiek/het sentimentalisme?
De preromantiek is de periode voor de Romantiek. In deze periode komt er meer
belangstelling voor het gevoel. Men probeert door uitgebreide beschrijvingen van gevoelens
een positieve invloed uit te oefenen op de morele gevoelens van lezers.
4. Welke kenmerken vertoont de literatuur van de Romantiek qua inhoud en vorm?
- Er komen lyrische gedichten in de vorm van ballades en liederen. Ze verdringen de
liederen die geestelijk zijn, die heldendaden vertellen en die als vermaak en lering
bedoeld zijn. De emoties van het volk worden verhaald.
- Het enjambement krijgt een belangrijke rol
- Er komen historische romans waarin men verteld over het verleden. Richt zich tot de
lezer met uitleg, vragen en commentaar op gebeurtenissen in het boek.
- Historisch dichtverhaal een nieuw genre. Vaak dramatisch, vol hartstocht en onheil.
- Er komen andere manieren van vertellen:
1. Een auctoriale, alleswetende verteller die commentaar geeft op de
gebeurtenissen of juist vragen stelt
2. Een auctoriale, alleswetende verteller die de verhalen als het ware aan elkaar
verbindt zonder commentaar te geven
3. Auteur doet net alsof hij het verhaal niet zelf verzonnen heeft: hij heeft een oud
manuscript gevonden en dat bewerkt (manuscriptfictie)
PARAGRAAF 2
1. Schets kort het ontstaan van de historische roman:
In de 18e eeuw kreeg de roman meer aanzien door Wolff en Deken. In de 19 e eeuw worden
de historische romans van (Sir) Walter Scott populair. Hoogleraar David J. van Lennep wijst
erop dat de Nederlandse schrijvers hun eigen historische romans moeten gaan schrijven. Zijn
Leerdoelen
PARAGRAAF 1
1. Over welk tijdperk gaat het en wat zijn de kenmerken?
Het gaat over de 19e eeuw en de kenmerken daarvan zijn:
- Sehnsucht: proberen het heden te ontvluchten met een verlangen naar betere tijden of
plaatsen.
- Verheerlijking van de natuur: de natuur wordt beschouwd als primitief, ongekunsteld en
aantrekkelijk, maar wel overweldigend. Het brengt ons dichter bij onze sterfelijkheid.
- Verheerlijking van het verleden: middeleeuwen is inspirerend. Want het is eenvoudig en
sprookjesachtig.
- Verheerlijking van het religieuze gevoel: men zoekt de duisternis weer op. De dichter
heeft een zesde zintuig die mystieke ervaringen interpreteert als religieuze gevoelens.
- Gebruik van humor: een uitstekend middel om de werkelijkheid te ontvluchten. Men kan
een ogenblik de problemen vergeten en de dichter maakt gebruik van humor om
problemen te bespreken en te relativeren.
- Opstand: dichters komen in opstand tegen de maatschappelijke problemen zoals de
Franse Revolutie en de koloniale uitbuiting van Nederlands-Indië.
2. Hoe is de Romantiek ontstaan en wat is de betekenis?
Met de maatschappelijke veranderingen kwamen er ook veranderingen in de literatuur. Men
wilde zich niet meer houden aan de klassieke regels en men wilde ook geen nabootsing meer
van bekende klassieken. Niet meer de strijd aangaan van wie het beste is. Romantiek
betekent ‘als in een roman’ of ‘als in een verhaaltje’.
3. Wat is de preromantiek/het sentimentalisme?
De preromantiek is de periode voor de Romantiek. In deze periode komt er meer
belangstelling voor het gevoel. Men probeert door uitgebreide beschrijvingen van gevoelens
een positieve invloed uit te oefenen op de morele gevoelens van lezers.
4. Welke kenmerken vertoont de literatuur van de Romantiek qua inhoud en vorm?
- Er komen lyrische gedichten in de vorm van ballades en liederen. Ze verdringen de
liederen die geestelijk zijn, die heldendaden vertellen en die als vermaak en lering
bedoeld zijn. De emoties van het volk worden verhaald.
- Het enjambement krijgt een belangrijke rol
- Er komen historische romans waarin men verteld over het verleden. Richt zich tot de
lezer met uitleg, vragen en commentaar op gebeurtenissen in het boek.
- Historisch dichtverhaal een nieuw genre. Vaak dramatisch, vol hartstocht en onheil.
- Er komen andere manieren van vertellen:
1. Een auctoriale, alleswetende verteller die commentaar geeft op de
gebeurtenissen of juist vragen stelt
2. Een auctoriale, alleswetende verteller die de verhalen als het ware aan elkaar
verbindt zonder commentaar te geven
3. Auteur doet net alsof hij het verhaal niet zelf verzonnen heeft: hij heeft een oud
manuscript gevonden en dat bewerkt (manuscriptfictie)
PARAGRAAF 2
1. Schets kort het ontstaan van de historische roman:
In de 18e eeuw kreeg de roman meer aanzien door Wolff en Deken. In de 19 e eeuw worden
de historische romans van (Sir) Walter Scott populair. Hoogleraar David J. van Lennep wijst
erop dat de Nederlandse schrijvers hun eigen historische romans moeten gaan schrijven. Zijn
