Begrippenlijst Digitale Staat
Week 1: Introduction to the digital state: key concepts and problems
Begrip Omschrijving
Digitale Staat Het toenemende digitale karakter van de overheid, met structurele
implicaties voor formele en informele communicatiepatronen (intern en
extern), het delen en opslaan van informatie, en de organisatie van
afdelingen en instanties.
Kenmerken van IT ondersteunt socio-technische systemen; IT beïnvloedt
de Digitale Staat organisatiestructuren; IT verandert overheidstaken; IT creëert
hervormingen in public management en/of grote beleidswijzigingen.
Weberian Model Een organisatiemodel van bureaucratie dat berust op systemen van
regels en het organiseren en produceren van informatie, primair via
papieren dossiers. Het gaat om de inherente rationaliteitsvoordelen
van bureaucratie die gecreëerd worden door de gelijktijdigheid van
goed opgeleide, onpersoonlijk geselecteerde ambtenaren en de
schriftelijke documenten en regels.
E-government Het proces van de ontwikkeling van digitale overheid, doorgaans
(Fasen) ingedeeld in fasen: billboard (bestaande info online), e-publishing
(uitgebreide info dumping), interactief(systematische interactieve
inhoud), transactioneel (directe transacties) en transformationeel
(naadloze samenwerking).
Digital Era Een nieuw gesternte van institutionele, organisatorische, conceptuele
Governance en technologische veranderingen die public management en
(DEG) overheidssystemen ingrijpend zullen transformeren.
Reintegratie Een van de drie hoofdthema's van DEG: het opnieuw samenvoegen
(DEG) en vereenvoudigen van elementen van de overheid die door New
Public Management (NPM) werden gescheiden.
Needs-based Een van de drie hoofdthema's van DEG: gericht op de cliënt (user
holism / group) en het creëren van administratieve blokken die aan de
Behoeftegebasee behoeften voldoen, gekoppeld aan het "end-to-end" herontwerp van
rd holisme (DEG) processen. Het gaat ook om het creëren van een 'agile' staat.
Digitalisatie Een van de drie hoofdthema's van DEG: IT wordt gezien als de kern
(DEG) van processen, niet als supplement.
, Surveillance Een mogelijke uitkomst van het gebruik van moderne ICT om een
Staat doordringende bewakingsstaat te construeren, vaak onder de noemer
van het optreden tegen terroristische dreigingen.
Week 2: Power (Macht)
Begrip Omschrijving
Macht "A heeft macht over B in de mate dat A B iets kan laten doen dat B anders
(Klassieke niet zou doen" (Dahl, 1957).
Definitie)
Harde Macht Dwang, vaak door de inzet of dreiging van militair of economisch geweld.
Zachte Macht Subtielere vormen van overreding en aantrekking, waarbij actoren (zoals
(Soft Power) staten) anderen laten willen wat zij willen door hun waarden te promoten.
Algoritmische Computercode fungeert als een nieuwe vorm van regulerende macht
Macht / (wetgeving), waarbij de software en hardware die de cyberspace bepalen,
Algocracy deze ook reguleren.
Digitale Het fenomeen waarbij gevestigde instellingen (zoals staten) hun
Disruptie machtspositie bedreigd zien door nieuwe, gedecentraliseerde actoren en
technologieën. Het resulteert in de empowerment van individuen en
groepen om te doen wat voorheen alleen voor staats- en private instellingen
beschikbaar was.
Netwerkmach Macht die voortkomt uit de structuur van het netwerk zelf. De macht is
t (Network gedecentraliseerd en onstabiel, en actoren behalen macht door
Power) samenwerking te coördineren en de lage barrière voor deelname te
benutten. De kernattributen van disruptieve macht zijn: vormloosheid,
instabiliteit en samenwerking.
Big Tech Grote technologiebedrijven (bv. Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft)
die digitale platforms bezitten en controleren, en aanzienlijke mondiale
invloed uitoefenen. Ze opereren als "super policy entrepreneurs" en
beïnvloeden alle streams van het beleidsproces.
Generatieve Doorbraken in AI (zoals ChatGPT) die de dominantie van Big Tech
AI (GenAI) versterken vanwege hun monopolie op talent, grote trainingsdatasets en
rekenkracht. GenAI heeft de potentie om Big Tech van content arbiters tot
content providers te maken.
Week 3: National security and resilience (Nationale veiligheid en
weerbaarheid)
Week 1: Introduction to the digital state: key concepts and problems
Begrip Omschrijving
Digitale Staat Het toenemende digitale karakter van de overheid, met structurele
implicaties voor formele en informele communicatiepatronen (intern en
extern), het delen en opslaan van informatie, en de organisatie van
afdelingen en instanties.
Kenmerken van IT ondersteunt socio-technische systemen; IT beïnvloedt
de Digitale Staat organisatiestructuren; IT verandert overheidstaken; IT creëert
hervormingen in public management en/of grote beleidswijzigingen.
Weberian Model Een organisatiemodel van bureaucratie dat berust op systemen van
regels en het organiseren en produceren van informatie, primair via
papieren dossiers. Het gaat om de inherente rationaliteitsvoordelen
van bureaucratie die gecreëerd worden door de gelijktijdigheid van
goed opgeleide, onpersoonlijk geselecteerde ambtenaren en de
schriftelijke documenten en regels.
E-government Het proces van de ontwikkeling van digitale overheid, doorgaans
(Fasen) ingedeeld in fasen: billboard (bestaande info online), e-publishing
(uitgebreide info dumping), interactief(systematische interactieve
inhoud), transactioneel (directe transacties) en transformationeel
(naadloze samenwerking).
Digital Era Een nieuw gesternte van institutionele, organisatorische, conceptuele
Governance en technologische veranderingen die public management en
(DEG) overheidssystemen ingrijpend zullen transformeren.
Reintegratie Een van de drie hoofdthema's van DEG: het opnieuw samenvoegen
(DEG) en vereenvoudigen van elementen van de overheid die door New
Public Management (NPM) werden gescheiden.
Needs-based Een van de drie hoofdthema's van DEG: gericht op de cliënt (user
holism / group) en het creëren van administratieve blokken die aan de
Behoeftegebasee behoeften voldoen, gekoppeld aan het "end-to-end" herontwerp van
rd holisme (DEG) processen. Het gaat ook om het creëren van een 'agile' staat.
Digitalisatie Een van de drie hoofdthema's van DEG: IT wordt gezien als de kern
(DEG) van processen, niet als supplement.
, Surveillance Een mogelijke uitkomst van het gebruik van moderne ICT om een
Staat doordringende bewakingsstaat te construeren, vaak onder de noemer
van het optreden tegen terroristische dreigingen.
Week 2: Power (Macht)
Begrip Omschrijving
Macht "A heeft macht over B in de mate dat A B iets kan laten doen dat B anders
(Klassieke niet zou doen" (Dahl, 1957).
Definitie)
Harde Macht Dwang, vaak door de inzet of dreiging van militair of economisch geweld.
Zachte Macht Subtielere vormen van overreding en aantrekking, waarbij actoren (zoals
(Soft Power) staten) anderen laten willen wat zij willen door hun waarden te promoten.
Algoritmische Computercode fungeert als een nieuwe vorm van regulerende macht
Macht / (wetgeving), waarbij de software en hardware die de cyberspace bepalen,
Algocracy deze ook reguleren.
Digitale Het fenomeen waarbij gevestigde instellingen (zoals staten) hun
Disruptie machtspositie bedreigd zien door nieuwe, gedecentraliseerde actoren en
technologieën. Het resulteert in de empowerment van individuen en
groepen om te doen wat voorheen alleen voor staats- en private instellingen
beschikbaar was.
Netwerkmach Macht die voortkomt uit de structuur van het netwerk zelf. De macht is
t (Network gedecentraliseerd en onstabiel, en actoren behalen macht door
Power) samenwerking te coördineren en de lage barrière voor deelname te
benutten. De kernattributen van disruptieve macht zijn: vormloosheid,
instabiliteit en samenwerking.
Big Tech Grote technologiebedrijven (bv. Alphabet, Amazon, Apple, Meta, Microsoft)
die digitale platforms bezitten en controleren, en aanzienlijke mondiale
invloed uitoefenen. Ze opereren als "super policy entrepreneurs" en
beïnvloeden alle streams van het beleidsproces.
Generatieve Doorbraken in AI (zoals ChatGPT) die de dominantie van Big Tech
AI (GenAI) versterken vanwege hun monopolie op talent, grote trainingsdatasets en
rekenkracht. GenAI heeft de potentie om Big Tech van content arbiters tot
content providers te maken.
Week 3: National security and resilience (Nationale veiligheid en
weerbaarheid)
