Toetsmatrijs complexiteit en chroniciteit uitgewerkt
Reuma:
- Incidentie: 0,3 tot 1,8/1000 per jaar
- Vrouwen 3x meer dan mannen
- Begint meestal tussen 40-60 jaar maar komt bij alle leeftijden voor
- 25-40% van pt met RA bij specialist
- Definitie reumatoïde artritis:
o Chronische, doorgaans progressieve gegeneraliseerde (bind)weefselontsteking
gerelateerd aan auto-immuniteit
o Auto-immuniteit:
Immunologische reactie, hele immuunsysteem geactiveerd dus!
Inflammatoire ontsteking
- Geringe werking van het immuunsysteem zorgt voor een lamlegging. Hierdoor niet in staat
om ziekteverwekker aan te vallen
- Teveel werking van immuunsysteem overreactie op stoffen die niet lichaamseigen zijn of zich
richt op specifiek weefsel in je lijf
- Soorten reuma:
o Bechterew
Gericht op wervelkolom
o Reumatoïde artritis:
Op de perifere gewrichten
Symptomen:
Houdings- & bewegingsapparaat
Pijn en gewrichtsstijfheid
Gewrichtsontsteking/ deformatie
Extra-articulaire verschijnselen in houdings- en bewegingsapparaat
en verschijnselen buiten houdings- en bewegingsapparaat
Lokaal:
o Pijn & functieverlies
o Bewegingsstoornissen
o Misvormingen
Systeem:
o Moeheid
o Algehele malaise
Alle dagen pijn
Pijn bij alle bewegingen
Aversie tegen bewegen(gedachten)
- Gewrichten:
o Veranderingen in de synoviale membraan en in synoviale vloeistof
o Het immuunsysteem richt zich tegen synovia producerende structuren en cellen
waardoor een veranderde kwaliteit van synovia krijgt en ontsteking van het gewricht.
o Kraakbeen wordt slechter de onderliggende botlaag wordt meer belast en er
ontstaat meer kalkvorming
- Doordat het in het immuunsysteem zit is het terug te vinden in het bloed
o Tekenen immuunrespons/ontsteking proliferatie van cellen in de synoviale
membraan (B- en T-lymfocyten met productie van cytokines)
- Het is een soort neuroinflammatie met allemaal chemische processen die na elkaar lopen
, - Gewrichtsontsteking: artritis
o Synovitis
o Blijvende veranderingen synoviale membraan
o Eerst hydrops daarna pasteuze zwelling
o Pannus
Is weefsel wat je in kan deuken en het voelt als klei
- Chronisch en destructief
- RA zit meer in de perifere gewrichten en hoe meer perifeer hoe vaker
- Diff Diagnose: artrose van de DIP gewrichten. RA is symmetrisch en deze vorm van artrose
ook.
- RA is geen OA(osteoartritis)
o OA is belasting en slijtage afhankelijk, inflammatie dus secundair. Kraakbeenmatrix
verlies is begin
o OA voornamelijk gewicht dragende gewrichten
o RA ook destructie buiten gewricht. Synovium ook in Bursa, ligamenten en
(spier)pezentendinose en bursitis.
- Bewegen bij RA is altijd beter dan niks doen
- In ontstekingsfase is belastbaarheid een stuk minder
Multiple sclerose(MS):
- 1 op de 1000 heeft MS
- Pathofysiologie:
o Demyelinisatie in het CZS en op langer termijn sclerotische plaque(littekenweefsel)
o Demyelinisatie veroorzaakt geopende bloedhersenbarriere waardoor lymfocyten en
macrofagen binnendringen
o Afbraak axonen
- Demyelinisatie ziekte:
o Witte stof CZS(axonen)
o Littekenweefsel(plaque)
o Kortsluiting
o Geleidingssnelheid gaat naar beneden
- Vormen van MS:
o Relapsing-Remitting
Iemand kan nog redelijk herstellen van de aanvallen
Naarmate de tijd verloopt wordt het herstel wel minder en beperkingen
nemen ook toe
o Progressive-Relapsing
Continu ontsteking met aanvallen
Beperkingen zijn groot en nemen snel toe in de tijd
o Secondary-progressive
Begint als relapsing-remitting maar wordt progressief
Chronische ontsteking die tot langzame beperkingen leidt
, o Primary-progressive
Gelijk vanaf begin ontstekingsproces wat steeds erger wordt
- Relapse=schub=exacerbatie
o Demyelinisatie en remyelinisatie
o >24uur, niet toe te schrijven aan een andere factor
o Aanvankelijk zo’n 2 keer per jaar
o In de loop van de ziekte nemen schubs af
o Bij invaliderende vorm behandeling met methylprednison, 3-5 dagen per infuus
o Schub versterkende/bevorderende factoren:
Hogere kerntemperatuur
Emoties
Infecties
Warmte
Overbelasting
vermoeidheid
- MS locatie laesie variabele klinische manifestaties:
- Klinische manifestatie:
o Beginsymptomen(blijven bestaan of herstellen)
Neuritis optica (oogzenuwontsteking)
Dubbelzien
Sensibiliteitsstoornissen (demyelinisatie, in het gelaat hersenstam/
hersenzenuwen)
o Mogelijke latere symptomen:
Ataxie (cerebellum)
Dysarthrie (cerebellum)
Mictiestoornissen (moeilijk plassen)
Stoornissen seksuele functies
Psychische en cognitieve verschijnselen, stemming, geheugen, fatische
problemen
vermoeidheid
- Symptomen die kunnen optreden:
o Visus
o Vermoeidheid
o Hypo-/hyper-/anesthesie/pijn
o Motorische problemen
Spasme
Parese
Ataxie
Tremor
Reflexen
, o Mentale/cognitieve problemen
o Urogenitale problemen
- Overzicht loopstoornissen:
- Diagnose stellen van MS:
o Mc Donald criteria (2010)
o Uitgaan van dissociatie van locatie en tijd
> 2 episodes(tijd)
Objectief bewijs van > 2 laesies (locatie CZS)
Objectief bewijs voor 1 laesie CZS en 1 op basis van anamnese
bij andere klinische presentaties moet je bewijs aanvullen met scans
bij primair progressieve vorm evt. aanvullen met liquor onderzoek
- MS fasering:
o Fase 1:
Functieverlies (sensorisch, motorisch, visueel)
Geen beperkingen in activiteiten
EDSS: 0-5,0
o Fase 2:
Beperkingen in activiteiten
ADL-zelfstandig
EDSS: 5,5-6,5
o Fase 3:
Activiteit sterk beperkt
Gedeeltelijk ADL afhankelijk
EDSS: 7-8
o Fase 4:
Reuma:
- Incidentie: 0,3 tot 1,8/1000 per jaar
- Vrouwen 3x meer dan mannen
- Begint meestal tussen 40-60 jaar maar komt bij alle leeftijden voor
- 25-40% van pt met RA bij specialist
- Definitie reumatoïde artritis:
o Chronische, doorgaans progressieve gegeneraliseerde (bind)weefselontsteking
gerelateerd aan auto-immuniteit
o Auto-immuniteit:
Immunologische reactie, hele immuunsysteem geactiveerd dus!
Inflammatoire ontsteking
- Geringe werking van het immuunsysteem zorgt voor een lamlegging. Hierdoor niet in staat
om ziekteverwekker aan te vallen
- Teveel werking van immuunsysteem overreactie op stoffen die niet lichaamseigen zijn of zich
richt op specifiek weefsel in je lijf
- Soorten reuma:
o Bechterew
Gericht op wervelkolom
o Reumatoïde artritis:
Op de perifere gewrichten
Symptomen:
Houdings- & bewegingsapparaat
Pijn en gewrichtsstijfheid
Gewrichtsontsteking/ deformatie
Extra-articulaire verschijnselen in houdings- en bewegingsapparaat
en verschijnselen buiten houdings- en bewegingsapparaat
Lokaal:
o Pijn & functieverlies
o Bewegingsstoornissen
o Misvormingen
Systeem:
o Moeheid
o Algehele malaise
Alle dagen pijn
Pijn bij alle bewegingen
Aversie tegen bewegen(gedachten)
- Gewrichten:
o Veranderingen in de synoviale membraan en in synoviale vloeistof
o Het immuunsysteem richt zich tegen synovia producerende structuren en cellen
waardoor een veranderde kwaliteit van synovia krijgt en ontsteking van het gewricht.
o Kraakbeen wordt slechter de onderliggende botlaag wordt meer belast en er
ontstaat meer kalkvorming
- Doordat het in het immuunsysteem zit is het terug te vinden in het bloed
o Tekenen immuunrespons/ontsteking proliferatie van cellen in de synoviale
membraan (B- en T-lymfocyten met productie van cytokines)
- Het is een soort neuroinflammatie met allemaal chemische processen die na elkaar lopen
, - Gewrichtsontsteking: artritis
o Synovitis
o Blijvende veranderingen synoviale membraan
o Eerst hydrops daarna pasteuze zwelling
o Pannus
Is weefsel wat je in kan deuken en het voelt als klei
- Chronisch en destructief
- RA zit meer in de perifere gewrichten en hoe meer perifeer hoe vaker
- Diff Diagnose: artrose van de DIP gewrichten. RA is symmetrisch en deze vorm van artrose
ook.
- RA is geen OA(osteoartritis)
o OA is belasting en slijtage afhankelijk, inflammatie dus secundair. Kraakbeenmatrix
verlies is begin
o OA voornamelijk gewicht dragende gewrichten
o RA ook destructie buiten gewricht. Synovium ook in Bursa, ligamenten en
(spier)pezentendinose en bursitis.
- Bewegen bij RA is altijd beter dan niks doen
- In ontstekingsfase is belastbaarheid een stuk minder
Multiple sclerose(MS):
- 1 op de 1000 heeft MS
- Pathofysiologie:
o Demyelinisatie in het CZS en op langer termijn sclerotische plaque(littekenweefsel)
o Demyelinisatie veroorzaakt geopende bloedhersenbarriere waardoor lymfocyten en
macrofagen binnendringen
o Afbraak axonen
- Demyelinisatie ziekte:
o Witte stof CZS(axonen)
o Littekenweefsel(plaque)
o Kortsluiting
o Geleidingssnelheid gaat naar beneden
- Vormen van MS:
o Relapsing-Remitting
Iemand kan nog redelijk herstellen van de aanvallen
Naarmate de tijd verloopt wordt het herstel wel minder en beperkingen
nemen ook toe
o Progressive-Relapsing
Continu ontsteking met aanvallen
Beperkingen zijn groot en nemen snel toe in de tijd
o Secondary-progressive
Begint als relapsing-remitting maar wordt progressief
Chronische ontsteking die tot langzame beperkingen leidt
, o Primary-progressive
Gelijk vanaf begin ontstekingsproces wat steeds erger wordt
- Relapse=schub=exacerbatie
o Demyelinisatie en remyelinisatie
o >24uur, niet toe te schrijven aan een andere factor
o Aanvankelijk zo’n 2 keer per jaar
o In de loop van de ziekte nemen schubs af
o Bij invaliderende vorm behandeling met methylprednison, 3-5 dagen per infuus
o Schub versterkende/bevorderende factoren:
Hogere kerntemperatuur
Emoties
Infecties
Warmte
Overbelasting
vermoeidheid
- MS locatie laesie variabele klinische manifestaties:
- Klinische manifestatie:
o Beginsymptomen(blijven bestaan of herstellen)
Neuritis optica (oogzenuwontsteking)
Dubbelzien
Sensibiliteitsstoornissen (demyelinisatie, in het gelaat hersenstam/
hersenzenuwen)
o Mogelijke latere symptomen:
Ataxie (cerebellum)
Dysarthrie (cerebellum)
Mictiestoornissen (moeilijk plassen)
Stoornissen seksuele functies
Psychische en cognitieve verschijnselen, stemming, geheugen, fatische
problemen
vermoeidheid
- Symptomen die kunnen optreden:
o Visus
o Vermoeidheid
o Hypo-/hyper-/anesthesie/pijn
o Motorische problemen
Spasme
Parese
Ataxie
Tremor
Reflexen
, o Mentale/cognitieve problemen
o Urogenitale problemen
- Overzicht loopstoornissen:
- Diagnose stellen van MS:
o Mc Donald criteria (2010)
o Uitgaan van dissociatie van locatie en tijd
> 2 episodes(tijd)
Objectief bewijs van > 2 laesies (locatie CZS)
Objectief bewijs voor 1 laesie CZS en 1 op basis van anamnese
bij andere klinische presentaties moet je bewijs aanvullen met scans
bij primair progressieve vorm evt. aanvullen met liquor onderzoek
- MS fasering:
o Fase 1:
Functieverlies (sensorisch, motorisch, visueel)
Geen beperkingen in activiteiten
EDSS: 0-5,0
o Fase 2:
Beperkingen in activiteiten
ADL-zelfstandig
EDSS: 5,5-6,5
o Fase 3:
Activiteit sterk beperkt
Gedeeltelijk ADL afhankelijk
EDSS: 7-8
o Fase 4: