Samenvatting Bram - Verpleegkundige zorg en communicatie 2a

Het cardiovasculair stelsel
Onderzoeken van het hart- en het vatenstelsel
3 delen:
- De anamnese
- Het klinische onderzoek
- Het technische onderzoek

1. RX-thorax
Centraal = witgrijze vlek (hart)
- Mag niet breder zijn dan de helft van de breedte van de borstkas
 Indien wel = hart vergroot => hartfalen of cardiomyopathie
- Zwartgrijze vlekken errond = longen

2. Fietsproef
Test om zuurstoftekort ter hoogte van de hartspier op te sporen
- Door bv. vernauwing kransslagaders
- Hartfrequentie, EKG en bloeddruk worden opgevolgd
 Ook evt. symptomen of klachten
- Pt moet een zo zwaar mogelijke inspanning leveren
 Start = weerstand van 50 Watt
 Elke 2 minuten verhoogd met 25 Watt
- RISICO = KLEIN MAAR BESTAAT!
 Door monitoring kunnen ze de mogelijke complicaties opvangen
 Bv ritmestoornissen
 Klachten tijdens fietsen moeten worden doorgegeven aan arts

3. Transthoracale echografie (TTE)
Brengt hart in beeld door ultrasone geluidsgolven => meest gebruikte niet-invasieve beeldvorming
van het hart
- Pt gaat op linkerzijde liggen (contact van hart met thorax = optimaal)
- Gel aangebracht => geluidsgolven beter geleiden
- Echoprobe zend ultrasone geluidsgolven uit en het hart kaatst ze terug
 Echo vangt deze op en verwerkt deze tot bewegend beeld
- Vorm, structuur, pompfunctie van beide kamers en functie van hartkleppen zijn zichtbaar
 Aangeboren als verworven hartafwijkingen kunnen opgespoord worden

4. Transoesofagale echografie (TOE of TEE)
Bij een transoesofagale echocardiografie maakt de cardioloog gebruik van een probe die via de
oesophagus tot achter het hart wordt gebracht.
- Ultrasone geluidsgolven worden uitgezonden en worden teruggekaatst
 Worden omgezet in beelden
- Voordeel: organen die dicht bij slokdarm liggen, veel beter in beeld brengen

,  Hart, aorta, kleinere hartstructuren (atria, grote bloedvaten & mitralisklep)
 Aanwezigheid van trombi en shunts
- Pt => nuchter & lokale verdoving van de keel
 Braakneigingen => door neus ademen

5. CT-scan van (de kransslagaders) van het hart
Veel sneller dan gwn CT-scan => groter volume in kortere tijd
- Dunnere snedes kunnen gescand worden
- Ioniserende stralen
- Hartbloedvaten kunnen nauwkeurig gescand worden

6. Duplex carotiden
Pijnloos, niet ingrijpend onderzoek
- Echografie -> beeld van bloedvaten en bloeddoorstroming
 Doorsnede hals, aanwezige atheroomplaten (vaatvernauwinge) en snelheid van de
bloedstroom en de stroomrichting
 Zowel echografie als Doppler onderzoek (juiste snelheid van de bloedstroom in
cm/sec)
 Aangezien bloed veel sneller stroomt op plek van vernauwing =>
vermoedelijke stenosegraad worden afgeleid

7. Angiografie
Sterk gespecialiseerde tak van de radiologie
Principes (eens lezen):
- Röntgenologisch afbeelden van bloedvaten met noodzakelijk gebruik van contrastmiddelen
 Angiografie omvat arteriografie (bv coronarografie -> bloedvaten) en flebografie
(venografie-> aders)
 Meestal wordt de contraststof na katheterisatie in een welbepaald bloedvat (of
gedeelte van circulatie) gebracht
- Samen met onderzoek kunnen ook lokale behandelingen t.h.v. de bloedvaten uitgevoerd
worden (bvb. dilataties).
- Inspuiting onder hoge druk na katheterisatie of rechtstreeks van contraststof waardoor eerst
1 bloedvat en later een geheel stroomgebied zichtbaar wordt
- Snelle beeldopnamen of videobeelden na inspuiten
- Punctie- en katheterisatietechniek. Meestal direct aanprikken van bloedvat zoals Art.
femoralis, maar tegenwoordig wordt meer en meer gebruik gemaakt van de art. radialis als
insteekplaats.
Planning: vooraf gepland OF acute gevallen (traumaptn, vaattrombose, bloedingen,…)
Voorbereiding van het onderzoek:
- Eventueel evacuerend lavement
- Liesstreken geclipt -> om kiemvrij te werken
- Pt moet nuchter zijn
 Nausea & braakneigingen => slikpneumonie is mogelijk

, Nazorg
- Compressie van punctieplaats BELANGRIJK!!
 Gedurende 20 minuten en met vingers gebeuren
 Compressief verband
- 4 uur platte rust, na 8 uur uit bed

7.1. Coronarografie & PTCA
Röntgenonderzoek waarbij de coronairen zichtbaar worden gemaakt door middel van
contrastvloeistof
- DOEL = nagaan of er eventuele vernauwingen of verstoppingen zijn in de kransslagaders
- Coronarografie = onderzoek
 Interventie => PTCA of percutane transluminale coronaire angioplastiek
 Synoniemen = dotteren of PCI ; percutane coronaire interventie
- Plaatselijke verdoving, contrastvloeistof wordt ingespoten => vernauwingen worden
zichtbaar
Na het onderzoek
- Aanprikplaats gedurende 20 – 30 minuten dichtgedrukt + drukverband
- Parameters opvolgen en kijken voor nabloeden

8. EKG -> Zie extra document; les cardioloog
9. MRI van het hart
Afbeeldingstechniek die het beste onderscheid kan maken tussen weefsels zoals bloed, myocard, vet
en vloeistoffen.
- Statisch magnetisch veld
- Atoomkernen richten zich naar de magneet
- Radiofrequente stroom brengt protonen uit evenwicht
- Onderbreken puls = protonen relaxeren
- Opvangen door spoel of antenne
- Dataverwerking door pc = doorsnelde in beeld (geschikt voor andere doeleinden)

10. Nucleaire afbeeldingstechnieken
Angina pectoris
- Voordeel: accurate functiebepaling van het hart en goede techniek om ischemie op te sporen
- Nadeel: stralingsbelasting en mindere resolutie van beeld in vergelijking met een MRI
Isotopenonderzoek
- Radioactieve stoffen -> opname door bepaalde cellen of orgaan
 In beeld door camera = isotopen scintigrafie (naam onderzoek)
 Hier ook beeld van fysiologie
 Open bron => besmetting vs bestraling
 PET-scan: poitron emissie tomografie