Literature Deception in Clinical
Settings
Clinical assessment of deception and malingers
(Rogers & Bender)
C1. An introduction to response styles
Deception komt niet alleen in therapeutische relaties voor, maar ook in intieme en
werkrelaties. Twee responsstijlen die genoemd worden, zijn: disclose (openbaren?) en
deceive (misleiden). Vaak zijn ze rationeel en multigedetermineerd. Vaak zijn het individuele
kenmerken, maar met een interpersoonlijke reden (bijvoorbeeld goede relatie behouden).
Veel mensen kiezen de responsstijl die bij hun persoonlijke doelen in de setting past. Ook
interne en externe invloeden maken uit. Intern kan bijvoorbeeld een borderline stoornis zijn,
de identiteit (ontwijkend, stigmatiserend) of intentionele doelen. Twee visies op bedrog in
klinische settings:
- Taint hypothesis: ieder bewijs voor niet-oprecht antwoorden wijst waarschijnlijk op
een groter beeld van bedrog. Hierom hebben professionals de verwantwoordelijkheid
om ieder geobserveerd bedrog te documenteren.
- Beyond-reasonable-doubt standard: alleen overtuigend bewijs op bedrog moet
worden gerapporteerd (zoals in forensische settings).
Fundamentals of response styles
1. Non-specifieke termen
a. Unreliability/Onbetrouwbaarheid: nauwkeurigheid van verzamelde gegevens
b. Nondisclosure: achterhouden van informatie, maakt geen aannames over
intentionaliteit.
c. Self-disclosure: hoeveel individuen over zichzelf onthullen. Hoge self-
disclosure als je erg open bent.
d. Deception: allesomvattende term voor iedere poging van een individu om de
zelfrapportage te verdraaien.
e. Dissimulation: algemene term om een wijde range aan opzettelijk verdraaien
van psychische symptomen te beschrijven.
2. Overstated pathology
a. Malingering: intentional productie van foute of erg overdreven fysieke of
psychologische symptomen, gemotiveerd door externe incentives. Het is
belangrijk dat er érge overdrijving is van meerdere symptomen. De omvang is
dus van belang bij deze term.
b. Factitious presentations: symptomen opzettelijk produceren of doen alsof
(veinzen) met de wens om een zieke rol aan te nemen. Vaak vanuit een meer
interne motivatie.
c. Feigning (veinzen): opzettelijk verzinnen of ernstig overdrijven van fysieke of
psychologische symptomen, waarbij motivatie onontdekt blijft.
, d. Suboptimal effort: niet voldoende inzetten. Deze term kan echter op iedere
therapeut of cliënt worden toegepast, want het is niet specifiek genoeg.
e. Overreporting: onverwacht hoog niveau van antwoorden op bepaalde items.
f. Secondary gain: vanuit psychodynamisch perspectief is dit deel van een
onbewust individueel proces om de individu te beschermen. Van een
behavioristisch medisch perspectief komt dit uit de sociale context.
*schuingedrukt is een subconcept, omdat het niet specifiek/passend genoeg is.
3. Simulated adjustment
a. Defensiveness: opposite of malingering. Deze term refereert aan ontkennen
of ernstig minimaliseren van symptomen. Vaak door ego willen beschermen
(intrapsychische processen).
b. Sociale desirability: jezelf op de sociaal meest gewenste manier presenteren,
volgens sociale normen. Dus meer negatieve kenmerken ontkennen en
positieve kenmerken wel toeschrijven.
c. Impression management: moeite doen om de perceptie van een ander op jou
te beïnvloeden, om een gewenste identiteit uit te stralen. Vaak meer
situationeel gedreven dan sociale wenselijkheid.
4. Andere responsstijlen
a. Irrelevant responding: de individu wordt niet psychologisch betrokken in het
assessment process. Responses zijn niet gerelateerd aan de klinische
setting. Dit kan intentionele desinteresse of nalatigheid laten zien.
b. Random responding: bijvoorbeeld een meerkeuze-vragenlijst in korte tijd
invullen, door willekeurige antwoorden in te vullen.
c. Acquiescent responding: instemmend reageren. Het ja-zeggen is duidelijk te
onderscheiden van sociale wenselijkheid.
d. Disacquiescent responding: oninstemmend reageren. Nee-zeggen;
e. Role assumption: rol van een ander aannemen tijdens het beantwoorden van
een vragenlijst.
f. Hybrid responding: meerdere responsstijlen in een situatie gebruiken.
Enkele misconcepties over malingering:
- Malingering is zeldzaam
- Malingering is een statische responsstijl
- Malingering is een antisociale handeling door een antisociaal persoon
- Deception is bewijs van malingering
- Malingering is gelijk aan het ijsbergfenomeen (ieder bewijs van malingering is
genoeg voor de classificatie)
- Malingering sluit oprechte stoornissen uit (maar eigenlijk kunnen ze best samen
voorkomen)
- Syndroom-specifieke veinsschalen meten syndroomspecifiek malingering
- Malingering heeft stabiele baserates
Motivational bases of response styles
- Adaptational model: malingers maken een kosten-batenanalyse.
- Pathogenisch model (psychodynamisch): een onderliggende stoornis motiveert het
malingeren. Een onderscheidend kenmerk van dit model is dat het voorspelt dat het
alleen maar slechter wordt.
, - Criminologisch model (vanuit de DSM): malingering is een antisociale handeling,
waarschijnlijk uitgevoerd door antisociale personen. In de DSM-V staan vier
indicators (forensische context, antisociale achtergrond, uncooperativenes en
discrepanties met objectieve bevindingen), maar de bruikbaarheid hiervan is in vraag
te trekken. Een fundamenteel probleem met dit model is dat het op algemene
kenmerken van malingering berust in plaats van onderscheidende. In de meeste
criminele forensische settings hebben cliënten immers een antisociale achtergrond.
In forensische settings is dit model daarom niet bruikbaar.
Er worden vier basisonderzoeksdesigns gebruikt in het bestuderen van responsstijlen.
Simulatie desings geven controle over interne validiteit, waarbij known-group comparisons
externe validiteit controleren. Deze zijn hierom complementeerbaar.
1. Simulation desings
a. Beschrijving: analoog onderzoek wijst participanten willekeurig toe aan
verschillende experimentele condities. Resultaten worden vergeleken met
relevante klinische groepen.
b. Interne validiteit: sterk
c. Externe validiteit: zwak
d. Classificatie: effectief getest.
2. Know-groups comparison
a. Beschrijving: doel is vaststellen van nauwkeurige onafhankelijke classificaties
van bekende groepen.
b. Interne validiteit: zwak
c. Externe validiteit: sterk
d. Classificatie: effectief getest.
3. Differential prevalence design
a. Beschrijving: de aanname is dat bepaalde prikkels zorgen voor een bepaalde
specifieke responsstijl in die situatie.
b. Interne validiteit: zwak
c. Externe validiteit: zwak-gemiddeld
d. Classificatie: niet te testen
4. Partial criterion design
a. Beschrijving: door multiple schalen/indicators verhogen onderzoekers de
waarschijnlijkheid van een accurate classificatie om een gemiddeld niveau
van classificatie te bereiken.
b. Interne validiteit: zwak
c. Externe validiteit: redelijk sterk
d. Classificatie: variabel, kans op false positives.
, C5. Syndromes associated with deception
Volgens de DSM-V is malingering het vals weergeven en externe motivaties. In traditionele
therapie wordt vaak aangenomen dat cliënten eerlijk zijn en daadwerkelijk willen groeien.
Toch blijkt deception vaak voor te komen. Enkele kenmerken van deception: het is een
multidimensionaal construct die zich verschillend per situatie uit, het kan verschillen in
richting en intensiteit, deceptie is vaak adaptief maar niet altijd en tot slot zijn individuen zich
niet altijd bewust van hun deception.
Deception and disorders of childhood and adolescence
- Oppositionele gedragsstoornis en conduct disorders
ODD en CD vallen onder disruptief gedrag en impuls-controle. Ze betreffen problemen met
zelfcontrole die leiden tot conflicten met anderen. Bij CD zijn meerdere kenmerken die
gelinkt zijn aan deception, zoals verminderd prosociale emoties etc. In ODD zie je deceptie
vaak terug in slechte houdingen richting autoriteitsfiguren. Bij psychopathische trekken komt
ook vaak deception voor. Het veroorzaakt moeilijkheden in het leven van adolescenten, want
jongens die door peers als deceptief werden omschreven, worden vaak als meer agressief
en minder likeable omschreven. Bij zowel ODD als CD is deceptie waarschijnlijk vrijwillig en
gerelateerd aan algemene weerstand of openlijk antisociaal gedrag.
- Sexual offending behavior
Settings
Clinical assessment of deception and malingers
(Rogers & Bender)
C1. An introduction to response styles
Deception komt niet alleen in therapeutische relaties voor, maar ook in intieme en
werkrelaties. Twee responsstijlen die genoemd worden, zijn: disclose (openbaren?) en
deceive (misleiden). Vaak zijn ze rationeel en multigedetermineerd. Vaak zijn het individuele
kenmerken, maar met een interpersoonlijke reden (bijvoorbeeld goede relatie behouden).
Veel mensen kiezen de responsstijl die bij hun persoonlijke doelen in de setting past. Ook
interne en externe invloeden maken uit. Intern kan bijvoorbeeld een borderline stoornis zijn,
de identiteit (ontwijkend, stigmatiserend) of intentionele doelen. Twee visies op bedrog in
klinische settings:
- Taint hypothesis: ieder bewijs voor niet-oprecht antwoorden wijst waarschijnlijk op
een groter beeld van bedrog. Hierom hebben professionals de verwantwoordelijkheid
om ieder geobserveerd bedrog te documenteren.
- Beyond-reasonable-doubt standard: alleen overtuigend bewijs op bedrog moet
worden gerapporteerd (zoals in forensische settings).
Fundamentals of response styles
1. Non-specifieke termen
a. Unreliability/Onbetrouwbaarheid: nauwkeurigheid van verzamelde gegevens
b. Nondisclosure: achterhouden van informatie, maakt geen aannames over
intentionaliteit.
c. Self-disclosure: hoeveel individuen over zichzelf onthullen. Hoge self-
disclosure als je erg open bent.
d. Deception: allesomvattende term voor iedere poging van een individu om de
zelfrapportage te verdraaien.
e. Dissimulation: algemene term om een wijde range aan opzettelijk verdraaien
van psychische symptomen te beschrijven.
2. Overstated pathology
a. Malingering: intentional productie van foute of erg overdreven fysieke of
psychologische symptomen, gemotiveerd door externe incentives. Het is
belangrijk dat er érge overdrijving is van meerdere symptomen. De omvang is
dus van belang bij deze term.
b. Factitious presentations: symptomen opzettelijk produceren of doen alsof
(veinzen) met de wens om een zieke rol aan te nemen. Vaak vanuit een meer
interne motivatie.
c. Feigning (veinzen): opzettelijk verzinnen of ernstig overdrijven van fysieke of
psychologische symptomen, waarbij motivatie onontdekt blijft.
, d. Suboptimal effort: niet voldoende inzetten. Deze term kan echter op iedere
therapeut of cliënt worden toegepast, want het is niet specifiek genoeg.
e. Overreporting: onverwacht hoog niveau van antwoorden op bepaalde items.
f. Secondary gain: vanuit psychodynamisch perspectief is dit deel van een
onbewust individueel proces om de individu te beschermen. Van een
behavioristisch medisch perspectief komt dit uit de sociale context.
*schuingedrukt is een subconcept, omdat het niet specifiek/passend genoeg is.
3. Simulated adjustment
a. Defensiveness: opposite of malingering. Deze term refereert aan ontkennen
of ernstig minimaliseren van symptomen. Vaak door ego willen beschermen
(intrapsychische processen).
b. Sociale desirability: jezelf op de sociaal meest gewenste manier presenteren,
volgens sociale normen. Dus meer negatieve kenmerken ontkennen en
positieve kenmerken wel toeschrijven.
c. Impression management: moeite doen om de perceptie van een ander op jou
te beïnvloeden, om een gewenste identiteit uit te stralen. Vaak meer
situationeel gedreven dan sociale wenselijkheid.
4. Andere responsstijlen
a. Irrelevant responding: de individu wordt niet psychologisch betrokken in het
assessment process. Responses zijn niet gerelateerd aan de klinische
setting. Dit kan intentionele desinteresse of nalatigheid laten zien.
b. Random responding: bijvoorbeeld een meerkeuze-vragenlijst in korte tijd
invullen, door willekeurige antwoorden in te vullen.
c. Acquiescent responding: instemmend reageren. Het ja-zeggen is duidelijk te
onderscheiden van sociale wenselijkheid.
d. Disacquiescent responding: oninstemmend reageren. Nee-zeggen;
e. Role assumption: rol van een ander aannemen tijdens het beantwoorden van
een vragenlijst.
f. Hybrid responding: meerdere responsstijlen in een situatie gebruiken.
Enkele misconcepties over malingering:
- Malingering is zeldzaam
- Malingering is een statische responsstijl
- Malingering is een antisociale handeling door een antisociaal persoon
- Deception is bewijs van malingering
- Malingering is gelijk aan het ijsbergfenomeen (ieder bewijs van malingering is
genoeg voor de classificatie)
- Malingering sluit oprechte stoornissen uit (maar eigenlijk kunnen ze best samen
voorkomen)
- Syndroom-specifieke veinsschalen meten syndroomspecifiek malingering
- Malingering heeft stabiele baserates
Motivational bases of response styles
- Adaptational model: malingers maken een kosten-batenanalyse.
- Pathogenisch model (psychodynamisch): een onderliggende stoornis motiveert het
malingeren. Een onderscheidend kenmerk van dit model is dat het voorspelt dat het
alleen maar slechter wordt.
, - Criminologisch model (vanuit de DSM): malingering is een antisociale handeling,
waarschijnlijk uitgevoerd door antisociale personen. In de DSM-V staan vier
indicators (forensische context, antisociale achtergrond, uncooperativenes en
discrepanties met objectieve bevindingen), maar de bruikbaarheid hiervan is in vraag
te trekken. Een fundamenteel probleem met dit model is dat het op algemene
kenmerken van malingering berust in plaats van onderscheidende. In de meeste
criminele forensische settings hebben cliënten immers een antisociale achtergrond.
In forensische settings is dit model daarom niet bruikbaar.
Er worden vier basisonderzoeksdesigns gebruikt in het bestuderen van responsstijlen.
Simulatie desings geven controle over interne validiteit, waarbij known-group comparisons
externe validiteit controleren. Deze zijn hierom complementeerbaar.
1. Simulation desings
a. Beschrijving: analoog onderzoek wijst participanten willekeurig toe aan
verschillende experimentele condities. Resultaten worden vergeleken met
relevante klinische groepen.
b. Interne validiteit: sterk
c. Externe validiteit: zwak
d. Classificatie: effectief getest.
2. Know-groups comparison
a. Beschrijving: doel is vaststellen van nauwkeurige onafhankelijke classificaties
van bekende groepen.
b. Interne validiteit: zwak
c. Externe validiteit: sterk
d. Classificatie: effectief getest.
3. Differential prevalence design
a. Beschrijving: de aanname is dat bepaalde prikkels zorgen voor een bepaalde
specifieke responsstijl in die situatie.
b. Interne validiteit: zwak
c. Externe validiteit: zwak-gemiddeld
d. Classificatie: niet te testen
4. Partial criterion design
a. Beschrijving: door multiple schalen/indicators verhogen onderzoekers de
waarschijnlijkheid van een accurate classificatie om een gemiddeld niveau
van classificatie te bereiken.
b. Interne validiteit: zwak
c. Externe validiteit: redelijk sterk
d. Classificatie: variabel, kans op false positives.
, C5. Syndromes associated with deception
Volgens de DSM-V is malingering het vals weergeven en externe motivaties. In traditionele
therapie wordt vaak aangenomen dat cliënten eerlijk zijn en daadwerkelijk willen groeien.
Toch blijkt deception vaak voor te komen. Enkele kenmerken van deception: het is een
multidimensionaal construct die zich verschillend per situatie uit, het kan verschillen in
richting en intensiteit, deceptie is vaak adaptief maar niet altijd en tot slot zijn individuen zich
niet altijd bewust van hun deception.
Deception and disorders of childhood and adolescence
- Oppositionele gedragsstoornis en conduct disorders
ODD en CD vallen onder disruptief gedrag en impuls-controle. Ze betreffen problemen met
zelfcontrole die leiden tot conflicten met anderen. Bij CD zijn meerdere kenmerken die
gelinkt zijn aan deception, zoals verminderd prosociale emoties etc. In ODD zie je deceptie
vaak terug in slechte houdingen richting autoriteitsfiguren. Bij psychopathische trekken komt
ook vaak deception voor. Het veroorzaakt moeilijkheden in het leven van adolescenten, want
jongens die door peers als deceptief werden omschreven, worden vaak als meer agressief
en minder likeable omschreven. Bij zowel ODD als CD is deceptie waarschijnlijk vrijwillig en
gerelateerd aan algemene weerstand of openlijk antisociaal gedrag.
- Sexual offending behavior
