Studie van het sociale werk
Twee blikvelden
1. Externe geschiedschrijving
Door historici, kijken van buitenaf naar SW in SL.
Functionele geschiedenis, bekijken de functie
o Sociale orde handhaven
o Arbeidskwalificatie
o Herverdelen
o integreren
2. Interne geschiedschrijving
Door sociale werkers, idealiserend (goed over praten), motivatie, drijfveren, …
Sociaal werk in Oudheid
• Sociaal werk : basis DNA, object = het sociale
– Privaat – publiek slinger
• Steden : eerste plekken (overal ter wereld, niet alleen in het westen – ook in India, China,
Midden-Oosten, …) waar een publieke sfeer ontstaat – ontstaan eerste staatachtige organisaties
– Stedelijkheid = relaties met vreemden ( meer dan familie, clan)
• In steden : belangrijkste functie : sociale orde handhaven
– Wie is inwoner – wie is vreemdeling
– Sociale differentiatie binnen de inwoners
• Elite ( heeft macht, zit in bestuur, is rijk …) : werken niet
• De rest van de bevolking : bescherming tegen vreemden / geen of nauwelijks
rechten ( bescherming en basisnoden) : werken + slavernij
• Vrouwen : geen rechten ( bezit van mannen)
– Sociale orde handhaven = gemeenschapsvorming ???
• Pure repressie
• Religie
• Weldoenerij
Laat Romeinse Samenleving
• Sociale orde en ordening :
– Patriciërs en plebejers = vrije mensen
– Slaven ( arbeid !), vreemden, vrouwen = geen rechten
• Preprofessionele praktijken
– Do ut des : patronage … rechten & plichten in de actieve welvaarsstaat
– Brood en spelen
– Volksdiensten ( Liturgieën)
– Weldoenerij – caritas – filantropie – neofilantropie
, Klassieke en politieke visie op het sociale
• Het sociale heeft drie dimensies : de klassieke visie
– Sociale politiek : discussie over terrein en doelen op sociaal vlak
– Sociaal beleid : doelen uitvoerbaar maken door
creëren van wetten en voorzieningen
– Sociaal werk : uitvoeren van beleid
• Sociaal werk als middengebied
– Ook beïnvloeden van beleid en/of politiek
– Sociaal werk tussen het private en het publieke : alle drie de
voorgaande : discussie over het terrein, de doelen, het uitvoerbaar maken en het
uitvoeren = terrein van sociaal werk => politieke en beleids- en praktijkrol SW.
Ideologische fundamenten van verzorgingsstaat worden
• Internationale en later mondiale definitie :
– Mensenrechten en sociale Rechtvaardigheid
– Respect voor diversiteiten – collectieve verantwoordelijkheid
– Sociaal werk als sleutelberoep in een mensenrechtenbenadering
• Menselijke waardigheid :
– spanningsveld vrijheid – gelijkheid
– Broederlijkheid
• Rol overheid cruciaal als garantie voor rechtsaanspraken in sociaal werk :
– Groeiend inzicht in structurele uitsluiting
– Maatschappelijke veranderingen : langere levensduur, nieuwe behoeften, nieuwe risico’s
…
– Grotere diversiteit van behoeften : van materiële naar ruime invulling
– Stem aan cliënten / participatie
• MAAR : Rol overheid komt door mondialisering onder druk
Paradigmatische achtergronden van Payne
Paradigma = een model bestaande uit specifieke uitgangspunten om naar de sociale werkelijkheid te
kijken.
De hoofdindeling noemt Payne theorieën. Binnen deze indeling plaatst hij sociaal werk
perspectieven. Er zijn heel veel verschillende perspectieven die gebruikt worden in de praktijken van
het sociaal werk. Deze drie theorieën geven telkens specifiek betekenis aan wat in het sociaal werk
gebeurt of zou moeten gebeuren. Deze theorieën zijn gebaseerd op verschillende politieke
opvattingen omtrent hoe welzijn moet voorzien worden of anders gezegd wat welzijn is.
Perspectieven drukken volgens Payne waarden uit en duiden aan vanuit welke brillen naar sociaal
werk praktijken kan gekeken worden. Een sociaal werk praktijk kunnen we niet zomaar is één
theoretische benadering plaatsen laat staan perspectief. De verschillende theorieën en
perspectieven zijn geen tegenstellingen en sluiten elkaar niet uit. Volgens Payne is het heersende
paradigma in het sociaal werk dan ook net de discussie, dialoog of spanning tussen de drie
aangeduide theorieën dat sociaal werk maakt wat het is.
Belangrijk is dat we sociaal werkpraktijken of casussen toetsen aan het brede werk van sociaal werk
theorieën willen we weer aansluiten bij een brede generalistische basis van het sociaal werk. De
Twee blikvelden
1. Externe geschiedschrijving
Door historici, kijken van buitenaf naar SW in SL.
Functionele geschiedenis, bekijken de functie
o Sociale orde handhaven
o Arbeidskwalificatie
o Herverdelen
o integreren
2. Interne geschiedschrijving
Door sociale werkers, idealiserend (goed over praten), motivatie, drijfveren, …
Sociaal werk in Oudheid
• Sociaal werk : basis DNA, object = het sociale
– Privaat – publiek slinger
• Steden : eerste plekken (overal ter wereld, niet alleen in het westen – ook in India, China,
Midden-Oosten, …) waar een publieke sfeer ontstaat – ontstaan eerste staatachtige organisaties
– Stedelijkheid = relaties met vreemden ( meer dan familie, clan)
• In steden : belangrijkste functie : sociale orde handhaven
– Wie is inwoner – wie is vreemdeling
– Sociale differentiatie binnen de inwoners
• Elite ( heeft macht, zit in bestuur, is rijk …) : werken niet
• De rest van de bevolking : bescherming tegen vreemden / geen of nauwelijks
rechten ( bescherming en basisnoden) : werken + slavernij
• Vrouwen : geen rechten ( bezit van mannen)
– Sociale orde handhaven = gemeenschapsvorming ???
• Pure repressie
• Religie
• Weldoenerij
Laat Romeinse Samenleving
• Sociale orde en ordening :
– Patriciërs en plebejers = vrije mensen
– Slaven ( arbeid !), vreemden, vrouwen = geen rechten
• Preprofessionele praktijken
– Do ut des : patronage … rechten & plichten in de actieve welvaarsstaat
– Brood en spelen
– Volksdiensten ( Liturgieën)
– Weldoenerij – caritas – filantropie – neofilantropie
, Klassieke en politieke visie op het sociale
• Het sociale heeft drie dimensies : de klassieke visie
– Sociale politiek : discussie over terrein en doelen op sociaal vlak
– Sociaal beleid : doelen uitvoerbaar maken door
creëren van wetten en voorzieningen
– Sociaal werk : uitvoeren van beleid
• Sociaal werk als middengebied
– Ook beïnvloeden van beleid en/of politiek
– Sociaal werk tussen het private en het publieke : alle drie de
voorgaande : discussie over het terrein, de doelen, het uitvoerbaar maken en het
uitvoeren = terrein van sociaal werk => politieke en beleids- en praktijkrol SW.
Ideologische fundamenten van verzorgingsstaat worden
• Internationale en later mondiale definitie :
– Mensenrechten en sociale Rechtvaardigheid
– Respect voor diversiteiten – collectieve verantwoordelijkheid
– Sociaal werk als sleutelberoep in een mensenrechtenbenadering
• Menselijke waardigheid :
– spanningsveld vrijheid – gelijkheid
– Broederlijkheid
• Rol overheid cruciaal als garantie voor rechtsaanspraken in sociaal werk :
– Groeiend inzicht in structurele uitsluiting
– Maatschappelijke veranderingen : langere levensduur, nieuwe behoeften, nieuwe risico’s
…
– Grotere diversiteit van behoeften : van materiële naar ruime invulling
– Stem aan cliënten / participatie
• MAAR : Rol overheid komt door mondialisering onder druk
Paradigmatische achtergronden van Payne
Paradigma = een model bestaande uit specifieke uitgangspunten om naar de sociale werkelijkheid te
kijken.
De hoofdindeling noemt Payne theorieën. Binnen deze indeling plaatst hij sociaal werk
perspectieven. Er zijn heel veel verschillende perspectieven die gebruikt worden in de praktijken van
het sociaal werk. Deze drie theorieën geven telkens specifiek betekenis aan wat in het sociaal werk
gebeurt of zou moeten gebeuren. Deze theorieën zijn gebaseerd op verschillende politieke
opvattingen omtrent hoe welzijn moet voorzien worden of anders gezegd wat welzijn is.
Perspectieven drukken volgens Payne waarden uit en duiden aan vanuit welke brillen naar sociaal
werk praktijken kan gekeken worden. Een sociaal werk praktijk kunnen we niet zomaar is één
theoretische benadering plaatsen laat staan perspectief. De verschillende theorieën en
perspectieven zijn geen tegenstellingen en sluiten elkaar niet uit. Volgens Payne is het heersende
paradigma in het sociaal werk dan ook net de discussie, dialoog of spanning tussen de drie
aangeduide theorieën dat sociaal werk maakt wat het is.
Belangrijk is dat we sociaal werkpraktijken of casussen toetsen aan het brede werk van sociaal werk
theorieën willen we weer aansluiten bij een brede generalistische basis van het sociaal werk. De
