Bijeenkomst 10 (Fundamentele rechten en internationale cao’s) | Anne
Hoogendoorn
Europees en internationaal collectief onderhandelen (Even)
Sociale partners spelen een belangrijke rol in de EU en zijn onder andere
verantwoordelijk voor grensoverschrijdende collectieve onderhandelingen
(sociale dialoog). De partners maken hierbij gebruik van rechten die zijn
vastgelegd in het VWEU. Ook buiten het raamwerk van de sociale dialoog zijn de
sociale partners steeds meer actief geworden.
De Europese sociale dialoog
Dit is een verzamelterm voor diverse manieren waarop sociale partners kunnen
participeren aan ontwikkelingen met een sociale dimensie binnen de EU. Er zijn
verschillende invullingen van de sociale dialoog. Onderscheid wordt in ieder
geval gemaakt tussen de bipartiete (wg+wn) en tripartiete (ook Europese
instellingen) sociale dialoog. Het kan ook sectoraal of interprofessioneel (alle
sectoren) zijn. In dit stuk is vooral ingegaan op de Europese sociale dialoog in
het verband van het VWEU.
Geschiedenis in een notendop
De sociale partners speelden geen rol in de beginjaren van de EG. In 1985
werden voor het eerst drie grote interprofessionele sociale partners uitgenodigd
voor een bespreking. Onderwerp van deze bespreking was hoe sociale partners
meer invloed konden krijgen in Europa. Een van de maatregelen was dat (eerst
in een andere akte en toen) in het Handvest werd opgenomen dat sociale
partners overeenkomsten mochten afsluiten, art. 12.
- Op 31-10-1991 sloten de drie genoemde grote sociale partners een
belangrijke overeenkomst: de Europese overeenkomst over het sociaal
beleid. Ze deden hierbij een voorstel tot wijziging van een aantal artikelen
van het EEG-verdrag.
o Kort gezegd kwam het erop neer dat na aanpassing (i) de sociale
partners het recht zouden krijgen om richtlijnen te kunnen
uitvoeren in lidstaten, (ii) de Commissie de verplichting opgelegd
zou krijgen om de dialoog tussen de sociale partners te bevorderen,
onder meer door de introductie van een verplichte
raadplegingsprocedure, en (iii) de sociale partners in staat zouden
worden gesteld overeenkomsten te sluiten, die onder meer door
middel van een beslissing van de Raad zouden kunnen worden
geïmplementeerd.
- In 1992 vond de Europese top in Maastricht plaats. Op de agenda stond
het aanpassen van het EEG-verdrag.
o Onderwerp van discussie in dat verband was onder meer wijziging
van dit Verdrag om zodoende in geval van bepaalde sociale
aangelegenheden bij versterkte meerderheid van stemmen in plaats
van unanimiteit te kunnen beslissen, en het bewerkstelligen van
een versterking van de positie van de Europese sociale partners.
GB en Noord-Ierland weigerden medewerking, maar stonden wel
toe dat de andere lidstaten dit deden.
Deze staten namen een Protocol aan, waarvan de tekst sterk
lijkt op dat van het huidige art. 154 en 155 VWEU.
- In 1997 vond de Europese top in Amsterdam plaats en kwamen G-B en
Noord-Ierland terug op hun opt out.
- Bij Besluit van de Commissie 20-05-1998 is de sectorale sociale dialoog
verder ontwikkeld.
o Kort gezegd maakt dit besluit mogelijk dat op sectorniveau comités
worden opgericht, waarin de sociale partners (die aan de in
Pagina 1 van 10
Hoogendoorn
Europees en internationaal collectief onderhandelen (Even)
Sociale partners spelen een belangrijke rol in de EU en zijn onder andere
verantwoordelijk voor grensoverschrijdende collectieve onderhandelingen
(sociale dialoog). De partners maken hierbij gebruik van rechten die zijn
vastgelegd in het VWEU. Ook buiten het raamwerk van de sociale dialoog zijn de
sociale partners steeds meer actief geworden.
De Europese sociale dialoog
Dit is een verzamelterm voor diverse manieren waarop sociale partners kunnen
participeren aan ontwikkelingen met een sociale dimensie binnen de EU. Er zijn
verschillende invullingen van de sociale dialoog. Onderscheid wordt in ieder
geval gemaakt tussen de bipartiete (wg+wn) en tripartiete (ook Europese
instellingen) sociale dialoog. Het kan ook sectoraal of interprofessioneel (alle
sectoren) zijn. In dit stuk is vooral ingegaan op de Europese sociale dialoog in
het verband van het VWEU.
Geschiedenis in een notendop
De sociale partners speelden geen rol in de beginjaren van de EG. In 1985
werden voor het eerst drie grote interprofessionele sociale partners uitgenodigd
voor een bespreking. Onderwerp van deze bespreking was hoe sociale partners
meer invloed konden krijgen in Europa. Een van de maatregelen was dat (eerst
in een andere akte en toen) in het Handvest werd opgenomen dat sociale
partners overeenkomsten mochten afsluiten, art. 12.
- Op 31-10-1991 sloten de drie genoemde grote sociale partners een
belangrijke overeenkomst: de Europese overeenkomst over het sociaal
beleid. Ze deden hierbij een voorstel tot wijziging van een aantal artikelen
van het EEG-verdrag.
o Kort gezegd kwam het erop neer dat na aanpassing (i) de sociale
partners het recht zouden krijgen om richtlijnen te kunnen
uitvoeren in lidstaten, (ii) de Commissie de verplichting opgelegd
zou krijgen om de dialoog tussen de sociale partners te bevorderen,
onder meer door de introductie van een verplichte
raadplegingsprocedure, en (iii) de sociale partners in staat zouden
worden gesteld overeenkomsten te sluiten, die onder meer door
middel van een beslissing van de Raad zouden kunnen worden
geïmplementeerd.
- In 1992 vond de Europese top in Maastricht plaats. Op de agenda stond
het aanpassen van het EEG-verdrag.
o Onderwerp van discussie in dat verband was onder meer wijziging
van dit Verdrag om zodoende in geval van bepaalde sociale
aangelegenheden bij versterkte meerderheid van stemmen in plaats
van unanimiteit te kunnen beslissen, en het bewerkstelligen van
een versterking van de positie van de Europese sociale partners.
GB en Noord-Ierland weigerden medewerking, maar stonden wel
toe dat de andere lidstaten dit deden.
Deze staten namen een Protocol aan, waarvan de tekst sterk
lijkt op dat van het huidige art. 154 en 155 VWEU.
- In 1997 vond de Europese top in Amsterdam plaats en kwamen G-B en
Noord-Ierland terug op hun opt out.
- Bij Besluit van de Commissie 20-05-1998 is de sectorale sociale dialoog
verder ontwikkeld.
o Kort gezegd maakt dit besluit mogelijk dat op sectorniveau comités
worden opgericht, waarin de sociale partners (die aan de in
Pagina 1 van 10
