Fysiologie van de zwangerschap 1 semester

INTRODUCTIE – DEFINITIES EN
BEGRIPPEN – MENSTRUELE CYCLUS
1. GEZONDHEIDSPROMOTIE & ROL VAN DE VROEDVROUW
 Gezondheidspromotie = mensen in staat stellen controle te krijgen over hun gezondheid

 Empowerment = vrouwen en hun partner begeleiden in het nemen van regie over hun
bevalling en dagelijks leven

1.1 THE POWER OF MIDWIFERY (THE LANCET, 2014)
 Midwifery = meer dan alleen bevallingsassistentie

 Zorg voor vrouwen, pasgeborenen en gezinnen in de hele perinatale periode

Doelen:

 Optimaliseren van natuurlijke processen

 Minimaliseren van interventies

 Verbeteren van communicatie, informatie en keuzevrijheid

1.2 EPIDEMIOLOGIE & RICHTLIJNEN (DOMUS MEDICA, 2015)
 Doel: wetenschappelijk onderbouwde begeleiding van zwangerschap

 Doelgroep: eerstelijnszorg (huisartsen, vroedvrouwen)

 Doelpopulatie: vrouwen met laag verloskundig risico (37–42 weken)

2 DEFINITIES EN BEGRIPPEN

Term Definitie
Eerstelijnsgezondheidszo Eerste opvang en continue begeleiding door zorgverstrekkers
rg
Laagrisico zwangerschap Geen identificeerbare risicofactoren
Normale geboorte (WGO) Spontaan begin, laag risico, eenling tussen 37–42 weken, moeder en
kind in goede conditie
Geboorte ≥ 500g, ≥ 22 weken, of ≥ 25 cm lengte
Vroeggeboorte Bevalling vóór 37 weken
Laag geboortegewicht < 2500 gram
Tienerzwangerschap Leeftijd < 20 jaar

3. MENSTRUELE CYCLUS
3.1 BETROKKEN ORGANEN
 Centraal: cortex cerebri, hypothalamus, hypofyse

 Doelorgaan: ovaria

 Eindorgaan: uterus, cervix, vagina

3.2 BETROKKEN HORMONEN
 FSH, LH, oestradiol, progesteron

, 3.3 VERLOOP VAN DE CYCLUS (28 DAGEN)
1. Start: FSH stimuleert follikelrijping → oestradiolproductie

2. Feedback: oestradiol remt FSH → slechts 1 dominante follikel

3. Ovulatie: LH-piek → eicel komt vrij

4. Na ovulatie: corpus luteum produceert progesteron

o Endometrium rijpt verder

o Lichaamstemperatuur stijgt met ± 0,5°C

5. Geen bevruchting: daling progesteron → nieuwe cyclus

6. Wel bevruchting: HCG redt corpus luteum → progesteronproductie blijft → innesteling
mogelijk


PRECONCEPTIEZORG
1. WAT IS PRECONCEPTIEZORG?

Preconceptiezorg Alle zorg vóór de zwangerschap, binnen gewone
consultaties
Preconceptionele consultatie Specifiek consult bij zwangerschapswens
Interconceptionele zorg Zorg na een eerdere zwangerschap, gericht op
toekomstige zwangerschappen
Doelgroep: Iedereen met zwangerschapswens, vooral bij medische voorgeschiedenis (bv. diabetes,
epilepsie, miskramen)

1.1 BELANG VAN PRECONCEPTIEZORG
 Organogenese start vóór eerste prenatale consult (meestal 6–10 weken)

 Zenuwstelsel gevoelig voor tekorten (bv. foliumzuur), infecties (rubella, varicella), toxines
(alcohol, drugs)

 Preventie van:

 Neuraalbuisdefecten (spina bifida, anencefalie)

 Cardiovasculaire afwijkingen

 Complicaties bij diabetes

2. VRUCHTBAARHEID
2.1 BASISVOORWAARDEN
 Regelmatige cyclus

 Regelmatige seksuele betrekkingen

 Gezonde levensstijl

2.2 BEÏNVLOEDENDE FACTOREN
 Leeftijd, BMI, stress, cafeïne, temperatuur, werkomstandigheden

 Alcohol, roken, drugs