Kritieke zorgen
KRITIEKE ZORG
Spoedgevallenzorg _____________________________________________________________ 4
Spoedafdeling, spoedgevallenzorg of kortweg ‘de spoed’ _____________________________ 4
De Dringende Geneeskundige Hulpverlening (DGH) ___________________________________ 4
Structuur van de DGH in Europa _______________________________________________________________4
De wetgeving van de DGH in Belgie ____________________________________________________________4
De basis van de dringende geneeskundige hulpverlening ______________________________ 5
De mobiele urgentiegroep ____________________________________________________________________5
Het paramedisch interventie team_____________________________________________________________5
De ambulance en de hulpverlener ambulancier_________________________________________________6
Het spoedteam ______________________________________________________________________ 6
Het spoedtraject door de ogen van de patiënt _________________________________________ 7
Onthaal/inschrijving__________________________________________________________________________7
Triage _______________________________________________________________________________________7
De behandelkamers van een spoedafdeling __________________________________________________ 10
De urgentiearts ____________________________________________________________________________ 10
De spoedverpleegkundige __________________________________________________________________ 11
Ontslag, observatie of opname ______________________________________________________________ 11
Herkennen van de vitaal bedreigde patiënt __________________________________________ 12
Opvang van vitaal bedreigde patiënt met ABCDE-methode ____________________________________ 12
Beoordeling van de vitaal bedreigde patiënt __________________________________________________ 13
Re-assessment ____________________________________________________________________________ 26
Geavanceerde reanimatie voor volwassenen ________________________________________ 28
ALS-algoritme _____________________________________________________________________________ 28
Schokbaar ritmes (VT/pVT) __________________________________________________________________ 30
Niet schokbaar ritmes (PEA en Asystolie) _____________________________________________________ 33
Tijdens CPR _______________________________________________________________________________ 33
Opvang en nazorg voor familie en naasten ___________________________________________ 34
Acute pediatrie ________________________________________________________________ 35
Kinderen zijn geen kleine volwassenen ______________________________________________ 35
Lengte en gewicht __________________________________________________________________________ 35
Airway/luchtweg ___________________________________________________________________________ 35
Breathing/ademhaling ______________________________________________________________________ 36
Circulation ________________________________________________________________________________ 37
Lichaamsoppervlak ________________________________________________________________________ 37
Systematische benadering en herkennen van een acuut ziek kind ____________________ 38
Snelle inschatting van de ernst bij een potentieel acuut kritiek ziek kind _________________________ 38
Primary survey: evaluatie van ABCD _________________________________________________________ 39
Resuscitatie tijdens primary survey __________________________________________________________ 46
1
,Kritieke zorgen
Secondary survey en spoedeisende behandeling _____________________________________________ 50
Intensieve zorg ________________________________________________________________ 53
Inleiding____________________________________________________________________________ 53
Cardiale monitoring ________________________________________________________________ 53
Wat is cardiale monitoring __________________________________________________________________ 53
Hoe gaan we cardiaal monitoren ____________________________________________________________ 54
Aandachtspunten bij cardiale monitoring ____________________________________________________ 54
Extra: aflezen monitor ______________________________________________________________________ 54
Pulse oximetrie _____________________________________________________________________ 55
Wat is pulse oximetrie ______________________________________________________________________ 55
Hoe werkt pulse oximetrie __________________________________________________________________ 55
Aandachtspunten bij pulse oximetrie ________________________________________________________ 55
Niet invasieve bloeddrukmeting _____________________________________________________ 56
Hoe wordt er niet invasief gemeten __________________________________________________________ 56
Aandachtspunten bij NIBD __________________________________________________________________ 56
Invasieve bloeddrukmeting _________________________________________________________ 56
De principes _______________________________________________________________________________ 56
De delen van het systeem __________________________________________________________________ 56
Calibreren van het systeem _________________________________________________________________ 57
De arteriële curve __________________________________________________________________________ 57
Wat is een correcte meting _________________________________________________________________ 58
Aandachtspunten bij de invasieve bloeddrukmeting___________________________________________ 58
De centraal veneuze bloeddrukmeting ______________________________________________ 59
Wat is cvd _________________________________________________________________________________ 59
De meting: technieken _____________________________________________________________________ 59
De aandachtspunten _______________________________________________________________________ 59
Lactaatbepaling ____________________________________________________________________ 60
De Swan Ganz katheter _____________________________________________________________ 60
Wat is een Swan ganz katheter ______________________________________________________________ 60
Hoe wordt een Swan ganz katheter geplaatst _________________________________________________ 60
Welke metingen kunnen we doen met een Swan ganz katheter _________________________________ 62
Aandachtspunten __________________________________________________________________________ 63
Complicaties ______________________________________________________________________________ 63
Intubatie ___________________________________________________________________________ 64
Wat is intubatie ____________________________________________________________________________ 64
De gevolgen van intubatie __________________________________________________________________ 64
Het mond- en keeltoilet ____________________________________________________________________ 65
Endotracheaal aspireren ___________________________________________________________________ 66
De verzorging van een geïntubeerde patiënt __________________________________________________ 66
Beademing _________________________________________________________________________ 66
De normale beademing _____________________________________________________________________ 66
Waarom beademen ________________________________________________________________________ 67
Wat is beademen __________________________________________________________________________ 67
De gevolgen van beademing voor de patiënt __________________________________________________ 67
2
,Kritieke zorgen
De types beademing _______________________________________________________________________ 68
ARDS _____________________________________________________________________________________ 70
Aandachtspunten bij beademing ____________________________________________________________ 71
Nasal High Flow Oxygen Therapy ____________________________________________________________ 71
Prone ventilation ___________________________________________________________________________ 72
Hemodynamiek ____________________________________________________________________ 74
De bloeddruk ______________________________________________________________________________ 74
weefseloxygenatie _________________________________________________________________________ 75
Shock ______________________________________________________________________________ 76
Definitie ___________________________________________________________________________________ 76
Indeling naar oorzaak ______________________________________________________________________ 76
bloedgassen _______________________________________________________________________ 80
Operatiezorg __________________________________________________________________ 82
Operatiecomplex ___________________________________________________________________ 82
Wetgeving _________________________________________________________________________________ 82
Infrastructuur _____________________________________________________________________________ 82
Hygiëne en veiligheid _______________________________________________________________________ 83
Kledijvoorschriften _________________________________________________________________ 84
Algemene kledij ____________________________________________________________________________ 84
Kledij chirurgisch team _____________________________________________________________________ 84
Overige ___________________________________________________________________________________ 84
Materiaal ___________________________________________________________________________ 85
Apparatuur ________________________________________________________________________________ 85
Aanvulkarren ______________________________________________________________________________ 88
Woven/non-woven _________________________________________________________________________ 89
Instrumentarium ___________________________________________________________________________ 89
Operatieteam ______________________________________________________________________ 94
operatie-verpleegkundige___________________________________________________________________ 94
Standaard vs. urgent ________________________________________________________________ 97
Locoregionale anesthesie ___________________________________________________________ 98
ASA-score _________________________________________________________________________ 100
Positioneren ______________________________________________________________________ 100
Houdingen _______________________________________________________________________________ 101
Ethische aspecten in de operatiezorg _______________________________________________ 104
Informed consent _________________________________________________________________________ 104
A.I en A.R __________________________________________________________________________ 105
Soorten A.I._______________________________________________________________________________ 105
Voorwaarden _____________________________________________________________________________ 106
Voor- en nadelen _________________________________________________________________________ 106
Toekomst A.I. in zorgsector ________________________________________________________________ 107
A.R. in medische sector ___________________________________________________________________ 107
3
, Kritieke zorgen
SPOEDGEVALLENZORG
SPOEDAFDELING, SPOEDGEVALLENZORG OF KORTWEG ‘DE SPOED’
• ‘De spoed’
o Het verlenen van zorg aan patiënten met een dringend medisch probleem
o Twee elementen
§ Behandeling van ‘klachten en symptomen die acuut ontstaan’
§ Onmiddellijke behoefte aan ‘gespecialiseerde zorg’
• Twee types spoeddiensten volgens Belgische wetgeving
o Gespecialiseerde spoedgevallenzorg (dienst)
§ Vitale functies vrijwaren, stabiliseren en herstellen
§ Belast met opvang van elkeen die zich aanmeldt
§ Permanente bemanning
• Arts, verpleegkundige, IZS
o Eerste opvang van spoedgevallen
§ Acute ziekenhuizen zonder gespecialiseerde spoedgevallenzorg
§ Eerste zorg verstrekken en behandelen
§ Verpleegkundige zonder bijzondere titel
§ Arts van wacht
DE DRINGENDE GENEESKUNDIGE HULPVERLENING (DGH)
STRUCTUUR VAN DE DGH IN EUROPA
• Elk Europees land à Dringende Geneeskundige Hulpverlening (DGH) of Emergency Medical
Service System (EMS)
o Doel = initiële opvang en behandeling uitvoeren voor elke burger met een dringende
medische hulpvraag
o Therapievrije interval zo kort mogelijk houden voor echte urgenties
• Prehospitaal interventies
o Herkenning van de urgentie
o Initieel geboden hulp
o Tijdig verwittigen van de adequate hulp
DE WETGEVING VAN DE DGH IN BELGIE
• DGH
o De door de federale overheid opgericht en gecontroleerde organisatie die aan alle
personen op het Belgische grondgebied met een dringend medisch probleem permanent
een snelle en kwaliteit hoogstaande geneeskundige verzorging garandeert.
• De verplichting van elke burger om hulp te bieden aan een persoon in nood
o Artikel 422bis en 422ter van het Belgische strafrecht
o Elke burger verplicht om hulp te bieden aan een persoon in gevaar als de burger zelf
buiten gevaar is en als hij zelf dat gevaar heeft vastgesteld of als het hem door een derde
persoon werd meegedeeld
• De wetgeving op de dringende geneeskundige hulpverlening
4
KRITIEKE ZORG
Spoedgevallenzorg _____________________________________________________________ 4
Spoedafdeling, spoedgevallenzorg of kortweg ‘de spoed’ _____________________________ 4
De Dringende Geneeskundige Hulpverlening (DGH) ___________________________________ 4
Structuur van de DGH in Europa _______________________________________________________________4
De wetgeving van de DGH in Belgie ____________________________________________________________4
De basis van de dringende geneeskundige hulpverlening ______________________________ 5
De mobiele urgentiegroep ____________________________________________________________________5
Het paramedisch interventie team_____________________________________________________________5
De ambulance en de hulpverlener ambulancier_________________________________________________6
Het spoedteam ______________________________________________________________________ 6
Het spoedtraject door de ogen van de patiënt _________________________________________ 7
Onthaal/inschrijving__________________________________________________________________________7
Triage _______________________________________________________________________________________7
De behandelkamers van een spoedafdeling __________________________________________________ 10
De urgentiearts ____________________________________________________________________________ 10
De spoedverpleegkundige __________________________________________________________________ 11
Ontslag, observatie of opname ______________________________________________________________ 11
Herkennen van de vitaal bedreigde patiënt __________________________________________ 12
Opvang van vitaal bedreigde patiënt met ABCDE-methode ____________________________________ 12
Beoordeling van de vitaal bedreigde patiënt __________________________________________________ 13
Re-assessment ____________________________________________________________________________ 26
Geavanceerde reanimatie voor volwassenen ________________________________________ 28
ALS-algoritme _____________________________________________________________________________ 28
Schokbaar ritmes (VT/pVT) __________________________________________________________________ 30
Niet schokbaar ritmes (PEA en Asystolie) _____________________________________________________ 33
Tijdens CPR _______________________________________________________________________________ 33
Opvang en nazorg voor familie en naasten ___________________________________________ 34
Acute pediatrie ________________________________________________________________ 35
Kinderen zijn geen kleine volwassenen ______________________________________________ 35
Lengte en gewicht __________________________________________________________________________ 35
Airway/luchtweg ___________________________________________________________________________ 35
Breathing/ademhaling ______________________________________________________________________ 36
Circulation ________________________________________________________________________________ 37
Lichaamsoppervlak ________________________________________________________________________ 37
Systematische benadering en herkennen van een acuut ziek kind ____________________ 38
Snelle inschatting van de ernst bij een potentieel acuut kritiek ziek kind _________________________ 38
Primary survey: evaluatie van ABCD _________________________________________________________ 39
Resuscitatie tijdens primary survey __________________________________________________________ 46
1
,Kritieke zorgen
Secondary survey en spoedeisende behandeling _____________________________________________ 50
Intensieve zorg ________________________________________________________________ 53
Inleiding____________________________________________________________________________ 53
Cardiale monitoring ________________________________________________________________ 53
Wat is cardiale monitoring __________________________________________________________________ 53
Hoe gaan we cardiaal monitoren ____________________________________________________________ 54
Aandachtspunten bij cardiale monitoring ____________________________________________________ 54
Extra: aflezen monitor ______________________________________________________________________ 54
Pulse oximetrie _____________________________________________________________________ 55
Wat is pulse oximetrie ______________________________________________________________________ 55
Hoe werkt pulse oximetrie __________________________________________________________________ 55
Aandachtspunten bij pulse oximetrie ________________________________________________________ 55
Niet invasieve bloeddrukmeting _____________________________________________________ 56
Hoe wordt er niet invasief gemeten __________________________________________________________ 56
Aandachtspunten bij NIBD __________________________________________________________________ 56
Invasieve bloeddrukmeting _________________________________________________________ 56
De principes _______________________________________________________________________________ 56
De delen van het systeem __________________________________________________________________ 56
Calibreren van het systeem _________________________________________________________________ 57
De arteriële curve __________________________________________________________________________ 57
Wat is een correcte meting _________________________________________________________________ 58
Aandachtspunten bij de invasieve bloeddrukmeting___________________________________________ 58
De centraal veneuze bloeddrukmeting ______________________________________________ 59
Wat is cvd _________________________________________________________________________________ 59
De meting: technieken _____________________________________________________________________ 59
De aandachtspunten _______________________________________________________________________ 59
Lactaatbepaling ____________________________________________________________________ 60
De Swan Ganz katheter _____________________________________________________________ 60
Wat is een Swan ganz katheter ______________________________________________________________ 60
Hoe wordt een Swan ganz katheter geplaatst _________________________________________________ 60
Welke metingen kunnen we doen met een Swan ganz katheter _________________________________ 62
Aandachtspunten __________________________________________________________________________ 63
Complicaties ______________________________________________________________________________ 63
Intubatie ___________________________________________________________________________ 64
Wat is intubatie ____________________________________________________________________________ 64
De gevolgen van intubatie __________________________________________________________________ 64
Het mond- en keeltoilet ____________________________________________________________________ 65
Endotracheaal aspireren ___________________________________________________________________ 66
De verzorging van een geïntubeerde patiënt __________________________________________________ 66
Beademing _________________________________________________________________________ 66
De normale beademing _____________________________________________________________________ 66
Waarom beademen ________________________________________________________________________ 67
Wat is beademen __________________________________________________________________________ 67
De gevolgen van beademing voor de patiënt __________________________________________________ 67
2
,Kritieke zorgen
De types beademing _______________________________________________________________________ 68
ARDS _____________________________________________________________________________________ 70
Aandachtspunten bij beademing ____________________________________________________________ 71
Nasal High Flow Oxygen Therapy ____________________________________________________________ 71
Prone ventilation ___________________________________________________________________________ 72
Hemodynamiek ____________________________________________________________________ 74
De bloeddruk ______________________________________________________________________________ 74
weefseloxygenatie _________________________________________________________________________ 75
Shock ______________________________________________________________________________ 76
Definitie ___________________________________________________________________________________ 76
Indeling naar oorzaak ______________________________________________________________________ 76
bloedgassen _______________________________________________________________________ 80
Operatiezorg __________________________________________________________________ 82
Operatiecomplex ___________________________________________________________________ 82
Wetgeving _________________________________________________________________________________ 82
Infrastructuur _____________________________________________________________________________ 82
Hygiëne en veiligheid _______________________________________________________________________ 83
Kledijvoorschriften _________________________________________________________________ 84
Algemene kledij ____________________________________________________________________________ 84
Kledij chirurgisch team _____________________________________________________________________ 84
Overige ___________________________________________________________________________________ 84
Materiaal ___________________________________________________________________________ 85
Apparatuur ________________________________________________________________________________ 85
Aanvulkarren ______________________________________________________________________________ 88
Woven/non-woven _________________________________________________________________________ 89
Instrumentarium ___________________________________________________________________________ 89
Operatieteam ______________________________________________________________________ 94
operatie-verpleegkundige___________________________________________________________________ 94
Standaard vs. urgent ________________________________________________________________ 97
Locoregionale anesthesie ___________________________________________________________ 98
ASA-score _________________________________________________________________________ 100
Positioneren ______________________________________________________________________ 100
Houdingen _______________________________________________________________________________ 101
Ethische aspecten in de operatiezorg _______________________________________________ 104
Informed consent _________________________________________________________________________ 104
A.I en A.R __________________________________________________________________________ 105
Soorten A.I._______________________________________________________________________________ 105
Voorwaarden _____________________________________________________________________________ 106
Voor- en nadelen _________________________________________________________________________ 106
Toekomst A.I. in zorgsector ________________________________________________________________ 107
A.R. in medische sector ___________________________________________________________________ 107
3
, Kritieke zorgen
SPOEDGEVALLENZORG
SPOEDAFDELING, SPOEDGEVALLENZORG OF KORTWEG ‘DE SPOED’
• ‘De spoed’
o Het verlenen van zorg aan patiënten met een dringend medisch probleem
o Twee elementen
§ Behandeling van ‘klachten en symptomen die acuut ontstaan’
§ Onmiddellijke behoefte aan ‘gespecialiseerde zorg’
• Twee types spoeddiensten volgens Belgische wetgeving
o Gespecialiseerde spoedgevallenzorg (dienst)
§ Vitale functies vrijwaren, stabiliseren en herstellen
§ Belast met opvang van elkeen die zich aanmeldt
§ Permanente bemanning
• Arts, verpleegkundige, IZS
o Eerste opvang van spoedgevallen
§ Acute ziekenhuizen zonder gespecialiseerde spoedgevallenzorg
§ Eerste zorg verstrekken en behandelen
§ Verpleegkundige zonder bijzondere titel
§ Arts van wacht
DE DRINGENDE GENEESKUNDIGE HULPVERLENING (DGH)
STRUCTUUR VAN DE DGH IN EUROPA
• Elk Europees land à Dringende Geneeskundige Hulpverlening (DGH) of Emergency Medical
Service System (EMS)
o Doel = initiële opvang en behandeling uitvoeren voor elke burger met een dringende
medische hulpvraag
o Therapievrije interval zo kort mogelijk houden voor echte urgenties
• Prehospitaal interventies
o Herkenning van de urgentie
o Initieel geboden hulp
o Tijdig verwittigen van de adequate hulp
DE WETGEVING VAN DE DGH IN BELGIE
• DGH
o De door de federale overheid opgericht en gecontroleerde organisatie die aan alle
personen op het Belgische grondgebied met een dringend medisch probleem permanent
een snelle en kwaliteit hoogstaande geneeskundige verzorging garandeert.
• De verplichting van elke burger om hulp te bieden aan een persoon in nood
o Artikel 422bis en 422ter van het Belgische strafrecht
o Elke burger verplicht om hulp te bieden aan een persoon in gevaar als de burger zelf
buiten gevaar is en als hij zelf dat gevaar heeft vastgesteld of als het hem door een derde
persoon werd meegedeeld
• De wetgeving op de dringende geneeskundige hulpverlening
4
