Samenvatting Goederenrecht
BA-III
Week 1
Literatuur
Deel I – hoofdstuk 1 t/m 6
Deel III – hoofdstuk 16 t/m 19
Hoofdstuk 1
Geen aantekeningen.
Hoofdstuk 2
Het goederenrecht geldt voor natuurlijke personen en rechtspersonen gelijk, tenzij er aanwijzingen
van het tegendeel zijn (art. 2:5 BW). Het goederenrecht gaat over absolute rechten (verhouding
tussen persoon en goed).
Het vermogen van een persoon bestaat uit het geheel van goederen en schulden dat aan deze
persoon toebehoort. Dit staat niet concreet in de wet, maar vloeit wel uit het stelsel van de wet
voort. Het verband tussen de twee: de goederen (art. 3:1 BW) vormen het verhaalsvermogen voor
de schulden (art. 3:276 BW).
Kort over het begrip goed: dit is onder te verdelen in zaken en vermogensrechten (art. 3:1 BW). Wat
een zaak is, staat in art. 3:2 BW. Wat een vermogensrecht is, is veel ingewikkelder (art. 3:6 BW – dit
zijn alternatieven, geen cumulatieve vereisten). Verder: zie hoofdstuk 3.
Eigendom bestaat alleen voor zaken. Voor vermogensrechten is er niet echt een woord; ‘toebehoren
aan’ of ‘rechthebbende zijn van’ is vaak een goed alternatief. Eigendom kan in beginsel altijd vrij
worden overgedragen. Vermogensrechten kunnen alleen worden overgedragen als hiervoor een
specifieke wettelijke regeling is.
Uit het ‘hoofdrecht’ van een gerechtigde kunnen beperkte rechten voortkomen: genotsrechten
(zoals vruchtgebruik, erfdienstbaarheid, erfpacht, opstalrecht) en zekerheidsrechten (pand en
hypotheek). Andere beperkte rechten dan die in de wet bestaan niet (numerus clausus); maken
partijen toch andere afspraken, dan zijn dit slechts verbintenisrechtelijke rechtsverhoudingen.
Crediteuren kunnen elk goed uit het vermogen van een debiteur gebruiken voor schulden. Bij
verdeling van het vermogen van een debiteur moet een crediteur zich melden. Elke crediteur is in
beginsel gelijk, maar de wet geeft aan bepaalde crediteuren voorrang.
,Hoofdstuk 3
Het begrip ‘goed’ wordt vaak op één van twee manieren onderverdeeld.
De eerste manier is hiervoor al genoemd: in zaken en vermogensrechten. Zaken (art. 3:2 BW) zijn
onder te verdelen in roerende en onroerende zaken (art. 3:3 BW). Onroerend zijn de grond en alles
wat daarmee verbonden is; roerend is alles wat niet onroerend is (lid 1). Vermogensrechten (art. 3:6
BW) kunnen onder andere in absolute en relatieve vermogensrechten worden onderverdeeld; ook
beperkte rechten vallen hieronder.
De tweede manier is tussen registergoederen en niet-registergoederen. Registergoederen (art. 3:10
BW) worden overgedragen of gevestigd door inschrijving van een notariële akte bij de daartoe
bestemde openbare registers. Dit zijn alle percelen grond, te boek gestelde zee- en
binnenvaartschepen en te boek gestelde vliegtuigen.
Een zaak is een voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object (art. 3:2 BW). Het
eenheidsbeginsel (art. 5:3 BW) vraagt dat we een zaak als een geheel zien, en niet als een
verzameling van bestanddelen. Als een zaak opgaat in een andere zaak, de hoofdzaak, wordt het dus
die hoofdzaak, en niet een los bestanddeel (art. 5:14 BW). Art. 3:4 BW geeft twee criteria om te
bepalen wat tot een zaak behoort: verkeersopvattingen, en de onmogelijkheid om het van de
hoofdzaak te verwijderen zonder schade toe te brengen.
Onroerende goederen liggen niet alleen boven, maar ook onder de grond (denk aan delfstoffen,
planten, water). Onroerende zaken zijn altijd registergoederen. Uit het Portacabin-arrest blijkt dat bij
een bouwwerk het bestemmingscriterium van belang is: als een bouwwerk bestemd is om duurzaam
op de grond te blijven, is het duurzaam met die grond verenigd, ongeacht of het makkelijk kan
worden verplaatst of niet. Ook is dit een belangrijke regel voor natrekking (eigenaar grond is
eigenaar van alles wat duurzaam met deze grond is verenigd). Natrekking kan worden doorbroken
door horizontale natrekking (gebouw of werk is bestanddeel van eens anders onroerende zaak) of
door horizontale scheiding (doorbreking door bijv. opstal).
De hoofdregel is dat de eigenaar van een goed ook eigenaar wordt van de vruchten van dit goed. Dit
is behoudens bepaalde rechten van anderen, zoals een vruchtgebruiker.
Hoofdstuk 4
Bezit en houderschap zijn vooral van belang bij zaken. Het kan ook voorkomen bij
vermogensrechten, maar in de praktijk speelt dat een minder grote rol. Bezit is belangrijk, omdat
degene die macht uitoefent over een zaak wordt vermoed bezitter (art. 3:109 BW) en zelfs ook
eigenaar (art. 3:119 lid 1 BW) te zijn.
Een bezitter houdt (oefent macht uit) voor zichzelf, een houder houdt (oefent macht uit) voor
iemand anders. Art. 3:108 BW geeft een criterium voor wanneer er sprake is van bezit of
houderschap: het wordt naar verkeersopvatting beoordeeld. Daarbij van belang zijn art. 3:109 e.v.
BW.
Art. 3:112 BW geeft drie manieren om bezit te verkrijgen: inbezitneming, bezitsoverdracht en
opvolging onder algemene titel. Dat laatste ziet men bijvoorbeeld bij erfopvolging. De erfgenaam
volgt letterlijk op zoals zijn voorganger het had; dit is dus inclusief kwade of goede trouw. Bij
inbezitneming is er een zelfstandige handeling van iemand om zich de feitelijke macht te
verschaffen, zoals bij diefstal. Bezitsoverdracht is het mogelijk maken voor een ander om de macht
over een zaak uit te oefenen die de bezitter zelf had (art. 3:114 BW). Bij bezitsoverdracht zijn nog de
,vormen c.p., brevi manu en longa manu te onderscheiden, waarbij een tweezijdige vormvrije
verklaring genoeg is.
Hoofdstuk 5
Het Nederlandse registerstelsel is gematigd negatief. Niet alle registermogelijkheden staan in art.
3:17 BW, maar wel de belangrijkste. Art. 3:17 BW onderscheidt drie categorieën:
1. Rechtshandelingen waarbij inschrijving constitutief is om een rechtsgevolg te doen intreden;
2. Rechtshandelingen die anderszins een verandering in de rechtstoestand brengen of in enig ander
opzicht voor die rechtstoestand van belang zijn;
3. Overige rechtsfeiten, genoemd in sub b t/m k.
Het inschrijven van feiten zorgt ervoor dat deze feiten kunnen worden tegengeworpen aan derden;
daartegenover staat natuurlijk dat als iemand tekortschiet en een feit niet inschrijft, een derde
eerder als te goeder trouw kan worden aangemerkt (art. 3:23/24 BW). Hierop zijn natuurlijk wel
uitzonderingen (art. 3:24 leden 2 en 3 BW).
Art. 3:25/26 BW geven bescherming tegen onjuistheden in de registers. Dit kan liggen aan een fout
in de akte of aan een fout feit. Daarnaast is er art. 3:36 BW.
Hoofdstuk 6
Eigendom is het breedste recht dat men met betrekking tot een goed kan hebben, maar het is niet
grenzeloos. Het wordt begrensd door rechten van anderen; het recht van eigendom mag hier geen
inbreuk op maken. Ook moet men respect hebben voor derden (zie de richting van art. 6:162 BW).
Een tweede begrenzing is de plicht om rekening te houden met de samenleving als geheel. Ten
derde is de meer subtiele vorm van herverdeling een begrenzing van eigendom, die door de
overheid wordt gehandhaafd door bijvoorbeeld belasting te heffen.
Hoofdstuk 16
Hoewel goederenrecht en verbintenissenrecht twee verschillende gebieden zijn, lopen ze ook op
elkaar over en vullen ze elkaar aan. Zo kan iemand die door originaire verkrijging zijn eigendom
verliest, sommige legale acties instellen om deze eigendom terug te krijgen. Ook kan het
verbintenissenrecht grenzen leggen aan het goederenrecht (arrest Grensoverschrijdende garage).
P. 350 -> uitzondering Blaauboer/Berlips!
Als een prestant zowel verbintenisrechtelijke als goederenrechtelijke gronden voor terugvordering
kan inroepen, mag hij tussen beide kiezen.
Hoofdstuk 17
Het prior tempore-beginsel is belangrijk wanneer er twee dezelfde rechten bestaan op hetzelfde
goed. Het oudste recht gaat voor het jongere recht, behalve als wet, de aard van de rechten, of de
eisen van r&b anders voortvloeit.
, Net als bij andere rechtsgebieden moet het goederenrecht worden uitgelegd. Hierbij zijn de
Haviltex-norm en de cao-norm belangrijk. Ook de belangen van derden komen hierbij kijken.
Bij levering zijn er drie aspecten die op drie manieren moeten worden uitgelegd: 1) aspecten die
zien op de levering, uitgelegd via de objectieve methode; 2) aspecten die ertoe strekken de
rechtspositie van derden te bepalen, zoals kettingbedingen, uitgelegd via de geobjectiveerde
Haviltex-maatstaf; en 3) aspecten die zuiver obligatoir van aard zijn en alleen tussen deze partijen
spelen, uitgelegd via de Haviltex-maatstaf.
Bij leveringshandelingen waarbij een akte komt kijken, zijn er twee ‘regels’ die moeilijk van elkaar los
te zien zijn. Aan de ene kant kan de akte goed zijn, maar waren de bedoelingen van de partijen niet
zuiver; dan is er geen titel voor de leveringshandeling. Aan de andere kant kunnen de bedoelingen
zuiver zijn, maar is de akte niet goed; dan is de leveringshandeling ongeldig.
Kwalitatieve rechten (art. 6:251 BW) zijn rechten op goederen die voortvloeien uit overeenkomsten,
overgaan bij opvolgers onder bijzondere titel, en eigenlijk alleen van belang zijn zolang het goed aan
de schuldenaar toebehoort. Ditzelfde artikel geeft ook uitzonderingen wanneer er geen overgang
plaats zal vinden. Bij overgang gaan zowel rechten als plichten over.
Kwalitatieve verplichtingen (art. 6:252 BW) zijn verplichtingen om iets te dulden of na te laten ten
aanzien van een registergoed. Ze vloeien uit overeenkomsten voort en kunnen overdraagbaar zijn
mits dat is afgesproken en is ingeschreven in de openbare registers.
Een belangrijke uitzondering op de regel ‘alleen contractspartijen zijn gebonden’ is het
derdenbeding (art. 6:252 BW). Het is een beding dat derden bindt aan afspraken die tussen twee
andere partijen zijn gemaakt. Het is wel de zwakste schakel van een contract.
Hoofdstuk 18
Verkrijging of vervreemding + bezwaring kan persoonlijk, maar ook door middel van een
tussenpersoon (machtiging). Er is onmiddellijke vertegenwoordiging met volmacht, of middellijke
vertegenwoordiging waarbij de tussenpersoon op eigen naam contracteert, maar wel voor de ander.
Faillissement van een tussenpersoon betekent niet meteen een einde aan de machtiging.
Hoorcollege
Goederenrecht ziet op de vraag of een persoon een aanspraak heeft op een goed. Er zijn veel
overeenkomsten tussen het verbintenissenrecht en het goederenrecht. Zo zien beiden bijvoorbeeld
op de titel van verkrijging; deze is vaak gelegen in een verbintenisrechtelijke relatie tussen de
personen, en leidt tot de goederenrechtelijke overdracht.
Van registergoederen spreken we wanneer zaken niet kunnen worden vervreemd of verkregen
zonder dat de overdracht wordt ingeschreven in de registers; deze inschrijving is dus verplicht.
Onroerende zaken zijn altijd registergoed; roerende zaken zijn alleen registergoed als het gaat om
vliegtuigen of grote schepen. Dit vanwege de economische achtergrond.
Het vestigen van een beperkt recht is het afstaan van de hoofdgerechtigde van een stukje van zijn
alomvattende eigendomsrecht. Toch kan het eigendomsrecht ook worden gerelativeerd: diefstal
van een brood in magere tijden kan niet worden toegerekend, en art. 3:13 BW gaat over de
mogelijke onredelijkheid van het uitoefenen van het eigendomsrecht.
BA-III
Week 1
Literatuur
Deel I – hoofdstuk 1 t/m 6
Deel III – hoofdstuk 16 t/m 19
Hoofdstuk 1
Geen aantekeningen.
Hoofdstuk 2
Het goederenrecht geldt voor natuurlijke personen en rechtspersonen gelijk, tenzij er aanwijzingen
van het tegendeel zijn (art. 2:5 BW). Het goederenrecht gaat over absolute rechten (verhouding
tussen persoon en goed).
Het vermogen van een persoon bestaat uit het geheel van goederen en schulden dat aan deze
persoon toebehoort. Dit staat niet concreet in de wet, maar vloeit wel uit het stelsel van de wet
voort. Het verband tussen de twee: de goederen (art. 3:1 BW) vormen het verhaalsvermogen voor
de schulden (art. 3:276 BW).
Kort over het begrip goed: dit is onder te verdelen in zaken en vermogensrechten (art. 3:1 BW). Wat
een zaak is, staat in art. 3:2 BW. Wat een vermogensrecht is, is veel ingewikkelder (art. 3:6 BW – dit
zijn alternatieven, geen cumulatieve vereisten). Verder: zie hoofdstuk 3.
Eigendom bestaat alleen voor zaken. Voor vermogensrechten is er niet echt een woord; ‘toebehoren
aan’ of ‘rechthebbende zijn van’ is vaak een goed alternatief. Eigendom kan in beginsel altijd vrij
worden overgedragen. Vermogensrechten kunnen alleen worden overgedragen als hiervoor een
specifieke wettelijke regeling is.
Uit het ‘hoofdrecht’ van een gerechtigde kunnen beperkte rechten voortkomen: genotsrechten
(zoals vruchtgebruik, erfdienstbaarheid, erfpacht, opstalrecht) en zekerheidsrechten (pand en
hypotheek). Andere beperkte rechten dan die in de wet bestaan niet (numerus clausus); maken
partijen toch andere afspraken, dan zijn dit slechts verbintenisrechtelijke rechtsverhoudingen.
Crediteuren kunnen elk goed uit het vermogen van een debiteur gebruiken voor schulden. Bij
verdeling van het vermogen van een debiteur moet een crediteur zich melden. Elke crediteur is in
beginsel gelijk, maar de wet geeft aan bepaalde crediteuren voorrang.
,Hoofdstuk 3
Het begrip ‘goed’ wordt vaak op één van twee manieren onderverdeeld.
De eerste manier is hiervoor al genoemd: in zaken en vermogensrechten. Zaken (art. 3:2 BW) zijn
onder te verdelen in roerende en onroerende zaken (art. 3:3 BW). Onroerend zijn de grond en alles
wat daarmee verbonden is; roerend is alles wat niet onroerend is (lid 1). Vermogensrechten (art. 3:6
BW) kunnen onder andere in absolute en relatieve vermogensrechten worden onderverdeeld; ook
beperkte rechten vallen hieronder.
De tweede manier is tussen registergoederen en niet-registergoederen. Registergoederen (art. 3:10
BW) worden overgedragen of gevestigd door inschrijving van een notariële akte bij de daartoe
bestemde openbare registers. Dit zijn alle percelen grond, te boek gestelde zee- en
binnenvaartschepen en te boek gestelde vliegtuigen.
Een zaak is een voor menselijke beheersing vatbaar stoffelijk object (art. 3:2 BW). Het
eenheidsbeginsel (art. 5:3 BW) vraagt dat we een zaak als een geheel zien, en niet als een
verzameling van bestanddelen. Als een zaak opgaat in een andere zaak, de hoofdzaak, wordt het dus
die hoofdzaak, en niet een los bestanddeel (art. 5:14 BW). Art. 3:4 BW geeft twee criteria om te
bepalen wat tot een zaak behoort: verkeersopvattingen, en de onmogelijkheid om het van de
hoofdzaak te verwijderen zonder schade toe te brengen.
Onroerende goederen liggen niet alleen boven, maar ook onder de grond (denk aan delfstoffen,
planten, water). Onroerende zaken zijn altijd registergoederen. Uit het Portacabin-arrest blijkt dat bij
een bouwwerk het bestemmingscriterium van belang is: als een bouwwerk bestemd is om duurzaam
op de grond te blijven, is het duurzaam met die grond verenigd, ongeacht of het makkelijk kan
worden verplaatst of niet. Ook is dit een belangrijke regel voor natrekking (eigenaar grond is
eigenaar van alles wat duurzaam met deze grond is verenigd). Natrekking kan worden doorbroken
door horizontale natrekking (gebouw of werk is bestanddeel van eens anders onroerende zaak) of
door horizontale scheiding (doorbreking door bijv. opstal).
De hoofdregel is dat de eigenaar van een goed ook eigenaar wordt van de vruchten van dit goed. Dit
is behoudens bepaalde rechten van anderen, zoals een vruchtgebruiker.
Hoofdstuk 4
Bezit en houderschap zijn vooral van belang bij zaken. Het kan ook voorkomen bij
vermogensrechten, maar in de praktijk speelt dat een minder grote rol. Bezit is belangrijk, omdat
degene die macht uitoefent over een zaak wordt vermoed bezitter (art. 3:109 BW) en zelfs ook
eigenaar (art. 3:119 lid 1 BW) te zijn.
Een bezitter houdt (oefent macht uit) voor zichzelf, een houder houdt (oefent macht uit) voor
iemand anders. Art. 3:108 BW geeft een criterium voor wanneer er sprake is van bezit of
houderschap: het wordt naar verkeersopvatting beoordeeld. Daarbij van belang zijn art. 3:109 e.v.
BW.
Art. 3:112 BW geeft drie manieren om bezit te verkrijgen: inbezitneming, bezitsoverdracht en
opvolging onder algemene titel. Dat laatste ziet men bijvoorbeeld bij erfopvolging. De erfgenaam
volgt letterlijk op zoals zijn voorganger het had; dit is dus inclusief kwade of goede trouw. Bij
inbezitneming is er een zelfstandige handeling van iemand om zich de feitelijke macht te
verschaffen, zoals bij diefstal. Bezitsoverdracht is het mogelijk maken voor een ander om de macht
over een zaak uit te oefenen die de bezitter zelf had (art. 3:114 BW). Bij bezitsoverdracht zijn nog de
,vormen c.p., brevi manu en longa manu te onderscheiden, waarbij een tweezijdige vormvrije
verklaring genoeg is.
Hoofdstuk 5
Het Nederlandse registerstelsel is gematigd negatief. Niet alle registermogelijkheden staan in art.
3:17 BW, maar wel de belangrijkste. Art. 3:17 BW onderscheidt drie categorieën:
1. Rechtshandelingen waarbij inschrijving constitutief is om een rechtsgevolg te doen intreden;
2. Rechtshandelingen die anderszins een verandering in de rechtstoestand brengen of in enig ander
opzicht voor die rechtstoestand van belang zijn;
3. Overige rechtsfeiten, genoemd in sub b t/m k.
Het inschrijven van feiten zorgt ervoor dat deze feiten kunnen worden tegengeworpen aan derden;
daartegenover staat natuurlijk dat als iemand tekortschiet en een feit niet inschrijft, een derde
eerder als te goeder trouw kan worden aangemerkt (art. 3:23/24 BW). Hierop zijn natuurlijk wel
uitzonderingen (art. 3:24 leden 2 en 3 BW).
Art. 3:25/26 BW geven bescherming tegen onjuistheden in de registers. Dit kan liggen aan een fout
in de akte of aan een fout feit. Daarnaast is er art. 3:36 BW.
Hoofdstuk 6
Eigendom is het breedste recht dat men met betrekking tot een goed kan hebben, maar het is niet
grenzeloos. Het wordt begrensd door rechten van anderen; het recht van eigendom mag hier geen
inbreuk op maken. Ook moet men respect hebben voor derden (zie de richting van art. 6:162 BW).
Een tweede begrenzing is de plicht om rekening te houden met de samenleving als geheel. Ten
derde is de meer subtiele vorm van herverdeling een begrenzing van eigendom, die door de
overheid wordt gehandhaafd door bijvoorbeeld belasting te heffen.
Hoofdstuk 16
Hoewel goederenrecht en verbintenissenrecht twee verschillende gebieden zijn, lopen ze ook op
elkaar over en vullen ze elkaar aan. Zo kan iemand die door originaire verkrijging zijn eigendom
verliest, sommige legale acties instellen om deze eigendom terug te krijgen. Ook kan het
verbintenissenrecht grenzen leggen aan het goederenrecht (arrest Grensoverschrijdende garage).
P. 350 -> uitzondering Blaauboer/Berlips!
Als een prestant zowel verbintenisrechtelijke als goederenrechtelijke gronden voor terugvordering
kan inroepen, mag hij tussen beide kiezen.
Hoofdstuk 17
Het prior tempore-beginsel is belangrijk wanneer er twee dezelfde rechten bestaan op hetzelfde
goed. Het oudste recht gaat voor het jongere recht, behalve als wet, de aard van de rechten, of de
eisen van r&b anders voortvloeit.
, Net als bij andere rechtsgebieden moet het goederenrecht worden uitgelegd. Hierbij zijn de
Haviltex-norm en de cao-norm belangrijk. Ook de belangen van derden komen hierbij kijken.
Bij levering zijn er drie aspecten die op drie manieren moeten worden uitgelegd: 1) aspecten die
zien op de levering, uitgelegd via de objectieve methode; 2) aspecten die ertoe strekken de
rechtspositie van derden te bepalen, zoals kettingbedingen, uitgelegd via de geobjectiveerde
Haviltex-maatstaf; en 3) aspecten die zuiver obligatoir van aard zijn en alleen tussen deze partijen
spelen, uitgelegd via de Haviltex-maatstaf.
Bij leveringshandelingen waarbij een akte komt kijken, zijn er twee ‘regels’ die moeilijk van elkaar los
te zien zijn. Aan de ene kant kan de akte goed zijn, maar waren de bedoelingen van de partijen niet
zuiver; dan is er geen titel voor de leveringshandeling. Aan de andere kant kunnen de bedoelingen
zuiver zijn, maar is de akte niet goed; dan is de leveringshandeling ongeldig.
Kwalitatieve rechten (art. 6:251 BW) zijn rechten op goederen die voortvloeien uit overeenkomsten,
overgaan bij opvolgers onder bijzondere titel, en eigenlijk alleen van belang zijn zolang het goed aan
de schuldenaar toebehoort. Ditzelfde artikel geeft ook uitzonderingen wanneer er geen overgang
plaats zal vinden. Bij overgang gaan zowel rechten als plichten over.
Kwalitatieve verplichtingen (art. 6:252 BW) zijn verplichtingen om iets te dulden of na te laten ten
aanzien van een registergoed. Ze vloeien uit overeenkomsten voort en kunnen overdraagbaar zijn
mits dat is afgesproken en is ingeschreven in de openbare registers.
Een belangrijke uitzondering op de regel ‘alleen contractspartijen zijn gebonden’ is het
derdenbeding (art. 6:252 BW). Het is een beding dat derden bindt aan afspraken die tussen twee
andere partijen zijn gemaakt. Het is wel de zwakste schakel van een contract.
Hoofdstuk 18
Verkrijging of vervreemding + bezwaring kan persoonlijk, maar ook door middel van een
tussenpersoon (machtiging). Er is onmiddellijke vertegenwoordiging met volmacht, of middellijke
vertegenwoordiging waarbij de tussenpersoon op eigen naam contracteert, maar wel voor de ander.
Faillissement van een tussenpersoon betekent niet meteen een einde aan de machtiging.
Hoorcollege
Goederenrecht ziet op de vraag of een persoon een aanspraak heeft op een goed. Er zijn veel
overeenkomsten tussen het verbintenissenrecht en het goederenrecht. Zo zien beiden bijvoorbeeld
op de titel van verkrijging; deze is vaak gelegen in een verbintenisrechtelijke relatie tussen de
personen, en leidt tot de goederenrechtelijke overdracht.
Van registergoederen spreken we wanneer zaken niet kunnen worden vervreemd of verkregen
zonder dat de overdracht wordt ingeschreven in de registers; deze inschrijving is dus verplicht.
Onroerende zaken zijn altijd registergoed; roerende zaken zijn alleen registergoed als het gaat om
vliegtuigen of grote schepen. Dit vanwege de economische achtergrond.
Het vestigen van een beperkt recht is het afstaan van de hoofdgerechtigde van een stukje van zijn
alomvattende eigendomsrecht. Toch kan het eigendomsrecht ook worden gerelativeerd: diefstal
van een brood in magere tijden kan niet worden toegerekend, en art. 3:13 BW gaat over de
mogelijke onredelijkheid van het uitoefenen van het eigendomsrecht.
