Methoden en Technieken van de
Rechtswetenschap
Paperopdracht: 3
Werkgroepdocent:
Achternaam student:
Voornaam student:
Studentnummer:
Werkgroepnummer:
Aantal woorden: 994
(Het aantal woorden is exclusief voetnoten, literatuurlijst en dit voorblad)
Checklist voor het inleveren:
o De opdracht voldoet aan het woordaantal (voor opdracht 1:
500 woorden, opdracht 2: 800 woorden en opdracht 3:
1000 woorden). Er is geen marge. o Er is verkort verwezen in de
opdracht conform de Leidraad voor juridische auteurs (2019). o De
opdracht bevat (voldoende) verwijzingen naar de voorgeschreven
literatuur.
o De opdracht bevat een probleemstelling. o Dit voorblad is
volledig ingevuld.
Papers die niet voldoen aan deze eisen worden niet nagekeken!
Begin je paper op de volgende pagina.
, Liever voorkomen dan genezen
Toeslagenaffaire
De Toeslagenaffaire is moeilijk te missen. Sinds een onderzoek van de Nationale ombudsman in
2017 is er veel aandacht voor dit probleem, zowel in de media als bij de politiek. Na een
eindverslag van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag is ook de
rechtsprekende macht hierbij betrokken. Namens de Afdeling Bestuursrechtsspraak Raad van
State (hierna: ABRvS) heeft voorzitter Prof. Mr. Van Ettekoven gereageerd in het Nederlands
Juristenblad.
Hier heeft hij een oproep tot reflectie gedaan. Had het beter gekund? En zo ja, hoe?
Volgens de ABRvS-voorzitter was er een gebrek aan ruimte; de rechter kon geen rekening houden
met individuele gevallen. Hij pleit in zijn conclusie dan ook voor meer vrijheid voor de
rechtspraak.1 Maar hoeveel speling kunnen rechters krijgen zonder de macht van de wetgever in
te perken? En hoe fijn vindt de burger het als een rechter de wet steeds meer zelf mag
interpreteren? De rechtsvraag van deze paper is: Hoe kunnen situaties als de Toeslagenaffaire
worden voorkomen, zonder de rechtszekerheid en de trias politica aan te tasten?
Verschuiving
Volgens Gerard Wiarda volgen rechters al langer niet exact de letter van de wet en de wil van de
wetgever, maar kijken ze juist meer naar het individuele geval en naar de samenleving. De
rechtspraak verschuift, van heteronoom naar autonoom.
In Drie typen van rechtsvinding zet Wiarda dit proces uiteen in zes stappen. 2 De laatste
stap, de vrijwel volledig autonome rechtspraak, “vindt men in de gevallen waarin aan de rechter
een duidelijk discretionaire bevoegdheid wordt toegekend”. 3 Wiarda noemt als voorbeeld het
woord ‘kan’ in de wet.4 “Het is een figuur die eerder bij de functie van de bestuurder dan bij die
van de rechter past,” schrijft hij.5
Uitbreiding
Van Ettekoven is op zoek naar iets dat een herhaling van de Kindertoeslagenaffaire kan
voorkomen. Iets waar de rechter naar kan grijpen als een wet onrechtvaardig of onevenredig
1
Van Ettekoven, NJB 2021/101.
2
Wiarda 1988, p. 21-31.
3
Wiarda 1988, p. 30.
4
Wiarda 1988, p. 30-31.
5
Wiarda, p. 30.
Rechtswetenschap
Paperopdracht: 3
Werkgroepdocent:
Achternaam student:
Voornaam student:
Studentnummer:
Werkgroepnummer:
Aantal woorden: 994
(Het aantal woorden is exclusief voetnoten, literatuurlijst en dit voorblad)
Checklist voor het inleveren:
o De opdracht voldoet aan het woordaantal (voor opdracht 1:
500 woorden, opdracht 2: 800 woorden en opdracht 3:
1000 woorden). Er is geen marge. o Er is verkort verwezen in de
opdracht conform de Leidraad voor juridische auteurs (2019). o De
opdracht bevat (voldoende) verwijzingen naar de voorgeschreven
literatuur.
o De opdracht bevat een probleemstelling. o Dit voorblad is
volledig ingevuld.
Papers die niet voldoen aan deze eisen worden niet nagekeken!
Begin je paper op de volgende pagina.
, Liever voorkomen dan genezen
Toeslagenaffaire
De Toeslagenaffaire is moeilijk te missen. Sinds een onderzoek van de Nationale ombudsman in
2017 is er veel aandacht voor dit probleem, zowel in de media als bij de politiek. Na een
eindverslag van de Parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag is ook de
rechtsprekende macht hierbij betrokken. Namens de Afdeling Bestuursrechtsspraak Raad van
State (hierna: ABRvS) heeft voorzitter Prof. Mr. Van Ettekoven gereageerd in het Nederlands
Juristenblad.
Hier heeft hij een oproep tot reflectie gedaan. Had het beter gekund? En zo ja, hoe?
Volgens de ABRvS-voorzitter was er een gebrek aan ruimte; de rechter kon geen rekening houden
met individuele gevallen. Hij pleit in zijn conclusie dan ook voor meer vrijheid voor de
rechtspraak.1 Maar hoeveel speling kunnen rechters krijgen zonder de macht van de wetgever in
te perken? En hoe fijn vindt de burger het als een rechter de wet steeds meer zelf mag
interpreteren? De rechtsvraag van deze paper is: Hoe kunnen situaties als de Toeslagenaffaire
worden voorkomen, zonder de rechtszekerheid en de trias politica aan te tasten?
Verschuiving
Volgens Gerard Wiarda volgen rechters al langer niet exact de letter van de wet en de wil van de
wetgever, maar kijken ze juist meer naar het individuele geval en naar de samenleving. De
rechtspraak verschuift, van heteronoom naar autonoom.
In Drie typen van rechtsvinding zet Wiarda dit proces uiteen in zes stappen. 2 De laatste
stap, de vrijwel volledig autonome rechtspraak, “vindt men in de gevallen waarin aan de rechter
een duidelijk discretionaire bevoegdheid wordt toegekend”. 3 Wiarda noemt als voorbeeld het
woord ‘kan’ in de wet.4 “Het is een figuur die eerder bij de functie van de bestuurder dan bij die
van de rechter past,” schrijft hij.5
Uitbreiding
Van Ettekoven is op zoek naar iets dat een herhaling van de Kindertoeslagenaffaire kan
voorkomen. Iets waar de rechter naar kan grijpen als een wet onrechtvaardig of onevenredig
1
Van Ettekoven, NJB 2021/101.
2
Wiarda 1988, p. 21-31.
3
Wiarda 1988, p. 30.
4
Wiarda 1988, p. 30-31.
5
Wiarda, p. 30.
