WSET 3
Samenvatting hele boek
Wine & Spirit Education Trust
1
Esther Louise Groeneveld
, Hey!
Mijn naam is Esther Groeneveld en ik ben in 2023 begonnen aan de studie
WSET3. Na de eerste keer zakken voor het theorie gedeelte ben ik
begonnen aan de onmogelijke taak om het theorieboek, wat al redelijk
samengevat is, te gaan samenvatten.
Het is nog steeds heel erg veel, en niet echt een samenvatting te noemen,
maar ik hoop dat het, door gebruik te maken van kleur, opsommingen en
duidelijke titels, net iets makkelijker leest.
Nog een paar ‘leertips’ waar ik zelf veel aan heb gehad:
De podcast van WSET 3 op spotify, Wijn Advanced – WSET Level 3.
Deze podcast is ingesproken door Jeroen Bronkhorst en het is een fijne methode om
alles nog een keer te horen.
Voor het topografie gedeelte heb ik de volgende site gebruikt:
www.leerwoordjes.nl/topografie.
Flashcards
De app Brainscape heeft dit op een digitale wijze zodat je dit overal kan doen. Er is door
Heleen van de Vossenberg een WSET 3 Nederlands ‘deck’ online met ongeveer 1600
‘cards’.
Voor niet-online zijn dit fijne flashcards van de HEMA om zelf flashcards te
maken:
flashcards A7 in box - 100 stuks - HEMA
Heel veel succes met leren en ik hoop dat je hier wat aan hebt!
Liefs,
Esther
2
,Hoofdstukken
Hoofdstuk 1............................................................................................................. 5
Hoofdstuk 2........................................................................................................... 10
Hoofdstuk 3........................................................................................................... 11
Hoofdstuk 4........................................................................................................... 13
Hoofdstuk 5........................................................................................................... 16
Hoofdstuk 6........................................................................................................... 21
Hoofdstuk 7........................................................................................................... 28
Hoofdstuk 8........................................................................................................... 35
Hoofdstuk 9........................................................................................................... 41
Hoofdstuk 10 ......................................................................................................... 47
Hoofdstuk 11 ......................................................................................................... 49
Hoofdstuk 12 ......................................................................................................... 50
Hoofdstuk 13 ......................................................................................................... 51
Hoofdstuk 14 ......................................................................................................... 56
Hoofdstuk 15 ......................................................................................................... 57
Hoofdstuk 16 ......................................................................................................... 60
Hoofdstuk 17 ......................................................................................................... 62
Hoofdstuk 18 ......................................................................................................... 65
Hoofdstuk 19 ......................................................................................................... 68
Hoofdstuk 20 ......................................................................................................... 70
Hoofdstuk 21 ......................................................................................................... 73
Hoofdstuk 22 ......................................................................................................... 76
Hoofdstuk 23 ......................................................................................................... 81
Hoofdstuk 24 ......................................................................................................... 84
Hoofdstuk 25 ......................................................................................................... 86
Hoofdstuk 26 ......................................................................................................... 87
Hoofdstuk 27 ......................................................................................................... 88
Hoofdstuk 28 ......................................................................................................... 93
Hoofdstuk 29 ......................................................................................................... 96
Hoofdstuk 30 ......................................................................................................... 98
Hoofdstuk 31 ........................................................................................................106
3
,Hoofdstuk 32 ........................................................................................................109
Hoofdstuk 33 ........................................................................................................110
Hoofdstuk 34 ........................................................................................................115
Hoofdstuk 35 ........................................................................................................117
Hoofdstuk 36 ........................................................................................................118
Hoofdstuk 37 ........................................................................................................121
Hoofdstuk 38 ........................................................................................................123
Hoofdstuk 39 ........................................................................................................126
Hoofdstuk 40 ........................................................................................................131
Hoofdstuk 41 ........................................................................................................134
Hoofdstuk 42 ........................................................................................................138
Hoofdstuk 43 ........................................................................................................141
Hoofdstuk 44 ........................................................................................................146
Hoofdstuk 45 ........................................................................................................150
4
,Hoofdstuk 1 – De systematische proefmethode voor wijn
Het doel van de spm
• Het vermogen een wijn correct te omschrijven
• Daar zinnige conclusies uit trekken
Het format spm
Uiterlijk
• Helderheid helder / troebel
• Kleur robijnrood etc.
• Intensiteit licht / gemiddeld / diep
Geur
• Conditie zuiver / onzuiver
• Intensiteit zwak / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / sterk
• Aroma’s primair / secundair / tertiair
• Ontwikkeling jong / in ontwikkeling / ontwikkeld
Smaak
• Zoetheid vaak droog
• Zuurgehalte laag / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / hoog
• Tannine laag / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / hoog
• Alcohol laag / gemiddeld / hoog
• Body licht / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / sterk
• Smaakintensiteit licht / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / sterk
• Aroma’s zelfde aroma’s als bij het aroma opgeschreven bij de geur
• Afdronk kort / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / lang
Conclusie
• Kwaliteit fout / redelijk / goed / heel goed / voortreffelijk
• Bewaarpotentieel te jong / op dronk, kan nog rijpen / nu drinken / te oud
5
,Soorten wijnfouten
TCA (trichlooranisol) “kurk”
Deze besmetting geeft de wijn aroma’s die doen denken aan nat karton. Een van de
belangrijkste oorzaken is vaak een besmette kurk.
Reductie
Dit geeft de wijn een stinkend karakter. De geur kan lijken op rotte eieren, gekookte uien
of een verstopte afvoer. Een heel laag gehalte kan de wijn meer karakter en complexiteit
geven.
Zwaveldioxide SO²
Dit wordt aan bijna alle wijnen toegevoegd, het hoogste gehalte zit in zoete witte wijn.
Bij een te hoog gehalte kan de wijn een scherpe geur krijgen die doet denken aan net
aangestoken lucifers.
Bij lagere gehaltes kan het de fruitigheid van de wijn maskeren.
Bij te weinig kan het tot oxidatie lijden.
Oxidatie
Dit is het tegenovergestelde van reductie. Dit wordt vaak door een slechte afsluiting
veroorzaakt. Hierdoor kan zuurstof een ongewenste reactie aangaan met de wijn.
Sommige wijnen worden expres zo gemaakt, dit zorgt namelijk ook voor toffee, honing
en karamel aroma’s.
Slechte conditie
Deze wijnen zijn hun levendigheid en frisheid kwijt en kunnen muf en oud smaken. Dit
komt doordat ze of te oud zijn of in verkeerde omstandigheden bewaard zijn.
Vluchtig zuur
Een te hoog gehalte kan de wijn aroma’s geven van azijn of nagellakremover.
Brettanomyces ‘brett’
Dit is een gistsoort die plastic of dierlijke aroma’s kan geven. Een laag gehalte kan
gewenst zijn en wordt door wijndrinkers niet gezien als fout.
6
,Het Aromawiel
Primaire aroma’s
Deze aroma’s zitten meteen na de vergisting in de wijn.
Sommige komen van de druiven, andere ontstaan tijdens het vergistingsproces.
Secundaire aroma’s
Deze aroma’s worden gecreëerd tijdens de vinificatie na de vergisting.
Tertiaire aroma’s
Deze aroma’s vinden hun oorsprong in rijpingsprocessen.
7
,Ontwikkeling
Een jonge wijn
Als de wijn gedomineerd wordt door primaire of secundaire aroma’s.
Een wijn in ontwikkeling
Als de meeste aroma’s in de wijn primair of secundair zijn, maar je al enkele tertiaire
aroma’s kunt ontdekken.
Een volledig ontwikkelde wijn
Als de overheersende aroma’s tertiair zijn.
Een vermoeide wijn
Wanneer de aantrekkelijke aroma’s gaan vervagen en onaangename aroma’s zich
beginnen te vormen.
Een droge wijn
Dit is een wijn die geen suikers bevat, of een zo laag suikergehalte heeft dat de tong dit
niet kan waarnemen.
Een iets zoete wijn
Als de wijn een minieme hoeveelheid waarneembare suiker heeft.
Een halfdroge/halfzoete wijn
Wijnen met een duidelijke aanwezigheid van suiker, maar over het algemeen zijn ze niet
zoet genoeg om bij de meeste desserts te kunnen schenken.
Een zoete wijn
Wijnen waarin de aanwezigheid van suiker een prominent kenmerk is.
Een volzoete wijn
Het suikergehalte in deze wijnen is zo hoog, dat de wijn merkbaar stroperiger is en in de
mond en op de lippen een plakkerig, zoet gevoel achterlaat na het doorslikken of
uitspugen.
Zuurgehalte
Laag zuurgehalte
Wijnen met een laag zuurgehalte voelen breed, rond en zacht aan.
Hoog zuurgehalte
Wijnen die gemaakt zijn van druiven die rijpen in koele omstandigheden en dit kan ervoor
zorgen dat deze wijnen je het water echt in de mond doen laten lopen.
8
,Alcohol
Alcoholgehalte wijn
• Laag = minder dan 11%
• Gemiddeld = tussen 11 en 13,9%
• Hoog = 14% en meer
Alcoholgehalte versterkte wijn
• Laag = 15 tot 16,4%
• Gemiddeld = 16,5 tot 18,4%
• Hoog = 18,5 % en meer
De Body of Mondgevoel in de wijn =
Dit is de gewaarwording van textuur die een wijn creëert. Het is geen enkelvoudig
element, maar een totaalimpressie die gevormd wordt door alle structurele elementen
samen.
In de meeste wijnen is alcohol de voornaamste factor die de body bepaalt.
Een romige, mousserende wijn
Als de bubbel / mousse voldoende levendige belletjes oplevert zonder dat dit te
hard/schuimig wordt.
Een harde, mousserende wijn
Als de bubbel in een klap verdwijnt.
Belletjes die zacht en elegant zijn worden omschreven als verfijnd.
Intensiteit
Een wijn met zwakke, waterige kenmerken is zelden van hoge kwaliteit. Hier wordt de
term ‘concentratie’ voor gebruikt.
Lengte
Dit staat voor de duur van de afdronk van de wijn. Een afdronk van meer dan een minuut
wordt gezien als een lange afdronk.
Complexiteit
In de wijn zijn complexe smaken en aroma’s aantrekkelijke kenmerken.
9
, Hoofdstuk 2 – Wijn combineren met eten
Elementen in voedsel die wijnen ‘harder’ doen lijken =
Zoet en umami in voedsel =
• Versterkt de waarneming van bitterheid, drogendheid, zuurte en het brandende
effect van de alcohol in de wijn.
• Verzwakt de waarneming van body, zoetheid en fruitigheid in de wijn.
Elementen in voedsel die de wijn ‘zachter’ doen lijken =
Zuur en zout in voedsel =
• Versterkt de waarneming van body, zoetigheid en fruitigheid in de wijn.
• Verzwakt de waarneming van zuurte in de wijn.
Bitterheid in voedsel =
• Versterkt de waarneming van bitterheid in de wijn.
Chilipeper in voedsel =
• Versterkt de waarneming van bitterheid, drogendheid, zuurte en het brandende
effect van de alcohol in de wijn.
• Verzwakt de waarneming van body, volheid, zoetheid en fruitigheid in de wijn.
10
Samenvatting hele boek
Wine & Spirit Education Trust
1
Esther Louise Groeneveld
, Hey!
Mijn naam is Esther Groeneveld en ik ben in 2023 begonnen aan de studie
WSET3. Na de eerste keer zakken voor het theorie gedeelte ben ik
begonnen aan de onmogelijke taak om het theorieboek, wat al redelijk
samengevat is, te gaan samenvatten.
Het is nog steeds heel erg veel, en niet echt een samenvatting te noemen,
maar ik hoop dat het, door gebruik te maken van kleur, opsommingen en
duidelijke titels, net iets makkelijker leest.
Nog een paar ‘leertips’ waar ik zelf veel aan heb gehad:
De podcast van WSET 3 op spotify, Wijn Advanced – WSET Level 3.
Deze podcast is ingesproken door Jeroen Bronkhorst en het is een fijne methode om
alles nog een keer te horen.
Voor het topografie gedeelte heb ik de volgende site gebruikt:
www.leerwoordjes.nl/topografie.
Flashcards
De app Brainscape heeft dit op een digitale wijze zodat je dit overal kan doen. Er is door
Heleen van de Vossenberg een WSET 3 Nederlands ‘deck’ online met ongeveer 1600
‘cards’.
Voor niet-online zijn dit fijne flashcards van de HEMA om zelf flashcards te
maken:
flashcards A7 in box - 100 stuks - HEMA
Heel veel succes met leren en ik hoop dat je hier wat aan hebt!
Liefs,
Esther
2
,Hoofdstukken
Hoofdstuk 1............................................................................................................. 5
Hoofdstuk 2........................................................................................................... 10
Hoofdstuk 3........................................................................................................... 11
Hoofdstuk 4........................................................................................................... 13
Hoofdstuk 5........................................................................................................... 16
Hoofdstuk 6........................................................................................................... 21
Hoofdstuk 7........................................................................................................... 28
Hoofdstuk 8........................................................................................................... 35
Hoofdstuk 9........................................................................................................... 41
Hoofdstuk 10 ......................................................................................................... 47
Hoofdstuk 11 ......................................................................................................... 49
Hoofdstuk 12 ......................................................................................................... 50
Hoofdstuk 13 ......................................................................................................... 51
Hoofdstuk 14 ......................................................................................................... 56
Hoofdstuk 15 ......................................................................................................... 57
Hoofdstuk 16 ......................................................................................................... 60
Hoofdstuk 17 ......................................................................................................... 62
Hoofdstuk 18 ......................................................................................................... 65
Hoofdstuk 19 ......................................................................................................... 68
Hoofdstuk 20 ......................................................................................................... 70
Hoofdstuk 21 ......................................................................................................... 73
Hoofdstuk 22 ......................................................................................................... 76
Hoofdstuk 23 ......................................................................................................... 81
Hoofdstuk 24 ......................................................................................................... 84
Hoofdstuk 25 ......................................................................................................... 86
Hoofdstuk 26 ......................................................................................................... 87
Hoofdstuk 27 ......................................................................................................... 88
Hoofdstuk 28 ......................................................................................................... 93
Hoofdstuk 29 ......................................................................................................... 96
Hoofdstuk 30 ......................................................................................................... 98
Hoofdstuk 31 ........................................................................................................106
3
,Hoofdstuk 32 ........................................................................................................109
Hoofdstuk 33 ........................................................................................................110
Hoofdstuk 34 ........................................................................................................115
Hoofdstuk 35 ........................................................................................................117
Hoofdstuk 36 ........................................................................................................118
Hoofdstuk 37 ........................................................................................................121
Hoofdstuk 38 ........................................................................................................123
Hoofdstuk 39 ........................................................................................................126
Hoofdstuk 40 ........................................................................................................131
Hoofdstuk 41 ........................................................................................................134
Hoofdstuk 42 ........................................................................................................138
Hoofdstuk 43 ........................................................................................................141
Hoofdstuk 44 ........................................................................................................146
Hoofdstuk 45 ........................................................................................................150
4
,Hoofdstuk 1 – De systematische proefmethode voor wijn
Het doel van de spm
• Het vermogen een wijn correct te omschrijven
• Daar zinnige conclusies uit trekken
Het format spm
Uiterlijk
• Helderheid helder / troebel
• Kleur robijnrood etc.
• Intensiteit licht / gemiddeld / diep
Geur
• Conditie zuiver / onzuiver
• Intensiteit zwak / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / sterk
• Aroma’s primair / secundair / tertiair
• Ontwikkeling jong / in ontwikkeling / ontwikkeld
Smaak
• Zoetheid vaak droog
• Zuurgehalte laag / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / hoog
• Tannine laag / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / hoog
• Alcohol laag / gemiddeld / hoog
• Body licht / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / sterk
• Smaakintensiteit licht / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / sterk
• Aroma’s zelfde aroma’s als bij het aroma opgeschreven bij de geur
• Afdronk kort / gemiddeld - / gemiddeld / gemiddeld + / lang
Conclusie
• Kwaliteit fout / redelijk / goed / heel goed / voortreffelijk
• Bewaarpotentieel te jong / op dronk, kan nog rijpen / nu drinken / te oud
5
,Soorten wijnfouten
TCA (trichlooranisol) “kurk”
Deze besmetting geeft de wijn aroma’s die doen denken aan nat karton. Een van de
belangrijkste oorzaken is vaak een besmette kurk.
Reductie
Dit geeft de wijn een stinkend karakter. De geur kan lijken op rotte eieren, gekookte uien
of een verstopte afvoer. Een heel laag gehalte kan de wijn meer karakter en complexiteit
geven.
Zwaveldioxide SO²
Dit wordt aan bijna alle wijnen toegevoegd, het hoogste gehalte zit in zoete witte wijn.
Bij een te hoog gehalte kan de wijn een scherpe geur krijgen die doet denken aan net
aangestoken lucifers.
Bij lagere gehaltes kan het de fruitigheid van de wijn maskeren.
Bij te weinig kan het tot oxidatie lijden.
Oxidatie
Dit is het tegenovergestelde van reductie. Dit wordt vaak door een slechte afsluiting
veroorzaakt. Hierdoor kan zuurstof een ongewenste reactie aangaan met de wijn.
Sommige wijnen worden expres zo gemaakt, dit zorgt namelijk ook voor toffee, honing
en karamel aroma’s.
Slechte conditie
Deze wijnen zijn hun levendigheid en frisheid kwijt en kunnen muf en oud smaken. Dit
komt doordat ze of te oud zijn of in verkeerde omstandigheden bewaard zijn.
Vluchtig zuur
Een te hoog gehalte kan de wijn aroma’s geven van azijn of nagellakremover.
Brettanomyces ‘brett’
Dit is een gistsoort die plastic of dierlijke aroma’s kan geven. Een laag gehalte kan
gewenst zijn en wordt door wijndrinkers niet gezien als fout.
6
,Het Aromawiel
Primaire aroma’s
Deze aroma’s zitten meteen na de vergisting in de wijn.
Sommige komen van de druiven, andere ontstaan tijdens het vergistingsproces.
Secundaire aroma’s
Deze aroma’s worden gecreëerd tijdens de vinificatie na de vergisting.
Tertiaire aroma’s
Deze aroma’s vinden hun oorsprong in rijpingsprocessen.
7
,Ontwikkeling
Een jonge wijn
Als de wijn gedomineerd wordt door primaire of secundaire aroma’s.
Een wijn in ontwikkeling
Als de meeste aroma’s in de wijn primair of secundair zijn, maar je al enkele tertiaire
aroma’s kunt ontdekken.
Een volledig ontwikkelde wijn
Als de overheersende aroma’s tertiair zijn.
Een vermoeide wijn
Wanneer de aantrekkelijke aroma’s gaan vervagen en onaangename aroma’s zich
beginnen te vormen.
Een droge wijn
Dit is een wijn die geen suikers bevat, of een zo laag suikergehalte heeft dat de tong dit
niet kan waarnemen.
Een iets zoete wijn
Als de wijn een minieme hoeveelheid waarneembare suiker heeft.
Een halfdroge/halfzoete wijn
Wijnen met een duidelijke aanwezigheid van suiker, maar over het algemeen zijn ze niet
zoet genoeg om bij de meeste desserts te kunnen schenken.
Een zoete wijn
Wijnen waarin de aanwezigheid van suiker een prominent kenmerk is.
Een volzoete wijn
Het suikergehalte in deze wijnen is zo hoog, dat de wijn merkbaar stroperiger is en in de
mond en op de lippen een plakkerig, zoet gevoel achterlaat na het doorslikken of
uitspugen.
Zuurgehalte
Laag zuurgehalte
Wijnen met een laag zuurgehalte voelen breed, rond en zacht aan.
Hoog zuurgehalte
Wijnen die gemaakt zijn van druiven die rijpen in koele omstandigheden en dit kan ervoor
zorgen dat deze wijnen je het water echt in de mond doen laten lopen.
8
,Alcohol
Alcoholgehalte wijn
• Laag = minder dan 11%
• Gemiddeld = tussen 11 en 13,9%
• Hoog = 14% en meer
Alcoholgehalte versterkte wijn
• Laag = 15 tot 16,4%
• Gemiddeld = 16,5 tot 18,4%
• Hoog = 18,5 % en meer
De Body of Mondgevoel in de wijn =
Dit is de gewaarwording van textuur die een wijn creëert. Het is geen enkelvoudig
element, maar een totaalimpressie die gevormd wordt door alle structurele elementen
samen.
In de meeste wijnen is alcohol de voornaamste factor die de body bepaalt.
Een romige, mousserende wijn
Als de bubbel / mousse voldoende levendige belletjes oplevert zonder dat dit te
hard/schuimig wordt.
Een harde, mousserende wijn
Als de bubbel in een klap verdwijnt.
Belletjes die zacht en elegant zijn worden omschreven als verfijnd.
Intensiteit
Een wijn met zwakke, waterige kenmerken is zelden van hoge kwaliteit. Hier wordt de
term ‘concentratie’ voor gebruikt.
Lengte
Dit staat voor de duur van de afdronk van de wijn. Een afdronk van meer dan een minuut
wordt gezien als een lange afdronk.
Complexiteit
In de wijn zijn complexe smaken en aroma’s aantrekkelijke kenmerken.
9
, Hoofdstuk 2 – Wijn combineren met eten
Elementen in voedsel die wijnen ‘harder’ doen lijken =
Zoet en umami in voedsel =
• Versterkt de waarneming van bitterheid, drogendheid, zuurte en het brandende
effect van de alcohol in de wijn.
• Verzwakt de waarneming van body, zoetheid en fruitigheid in de wijn.
Elementen in voedsel die de wijn ‘zachter’ doen lijken =
Zuur en zout in voedsel =
• Versterkt de waarneming van body, zoetigheid en fruitigheid in de wijn.
• Verzwakt de waarneming van zuurte in de wijn.
Bitterheid in voedsel =
• Versterkt de waarneming van bitterheid in de wijn.
Chilipeper in voedsel =
• Versterkt de waarneming van bitterheid, drogendheid, zuurte en het brandende
effect van de alcohol in de wijn.
• Verzwakt de waarneming van body, volheid, zoetheid en fruitigheid in de wijn.
10
