ECONOMISCH RECHT
DEEL 1: FUNDAMENTELE ELEMENTEN V/H ECONOMISCHE RECHT
INLEIDING
Wat is economisch recht?
= Rechtsregels na te leven in het economische leven
- Gelden B2B – B2C
HOOFDSTUK 2: DE ONDERNEMINGSRECHTBANK
SAMENSTELLING
9 ondernemingsrechtbanken:
- Eén per HvB (Gent, Antwerpen, Mons, Liège)
- Antwerpen, Brussel-Nederlandstalig, Brussel-Franstalig, Leuven, Nivelles, Eupen, Gent, Luik,
Henegouwen
- Somminge hebben lokale afdeleningen; bv. Antwerpen heeft afdelingen in Turnhout, Mechelen,
Tongeren, Hasselt en Antwerpen zelf.
- De afdeling v/e O.RB bestaat uit één of meerdere kamers. (afhankelijk van de grootte van de
afdeling)
- Elke kamer bestaat uit:
o Een voorzitter (= altijd beroepsmagistraat)
o 2 lekenrechters = rechters in ondernemingszaken (RIO)
Komen uit bedrijfsleven, niet noodzakelijk juristen = geen juridische opleiding
Deze worden benoemd door Koning voor een hernieuwbare periode van vijf jaar
Voordeel RIO: ze hebben meer voeling met de gangbare ondernemingspraktijken
Rechtsbank wordt bijgestaan door:
- Griffier
- Soms Procureur des Konings (vb. bij faillissementen)
BEVOEGDHEDEN
- Ondernemingsrechtbank bevoegd voor geschillen tussen ondernemingen onderling
- Een niet-onderneming die een vordering instelt tegen een onderneming kunnen dit ook voor de
ondernemingsrechtbank, omgekeerd kan dit niet.
o Wil een onderneming een procedure starten tegen een niet-onderneming, dan moet de zaak
boor de vrederechter of RB eerste aanleg gebracht worden
- O.RB ook bevoegd voor aantal specifieke geschillen
o Geschillen tussen vennoten handelsvennootschap
o Geschillen m.b.t. wissels / orderbriefjes
o Geschillen i.v.m. faillissement
PROCEDURES
Gewone procedures
o Dagvaarding: eiser die de verweerder voor de rechtbank brengt
o Openbare terechtzitting(en): partijen die hun zaak bepleiten
o Vonnis: waarin de rechter zijn oordeel velt over het geschil
1
Economisch recht
,Bijzondere procedures
o Kort geding (spoedeisende zaken): bv een procedure waarin een leverancier wordt verplicht
alvast een levering te doen die hij inhoudt. Zaak die wordt gestart door de voorzitter.
o Zoals in kortgeding: zaken die door de wet worden toegewezen aan de voorzitter, niet
noodzakelijk hoogdringend maar de wet zegt dat die voor de voorzitter komt zoals in
kortgeding. Bv; iemand die inbreukenbegaat tegen bv marktpraktijken, iemand die
misleidende reclame maakt
HOOFDSTUK 3: HET BEWIJS IN ONDERNEMINGSZAKEN
ALGEMENE REGELS
Basisregels
- Diegene die het bestaan van een verbintenis inroept, moet daarvan het bewijs leveren
- Diegene die beweert bevrijd te zijn van verbintenis moet dit bewijzen
- ! Nieuw bewijsrecht in nieuw BW
BIJZONDERE BEWIJSMIDDELEN
2.1 De boekhouding
ALGEMEEN
Art. III.82 WER
Elke onderneming voert boekhouding die past bij aard en omvang bedrijf
Art. III.83
Al hun verrichtingen, bezittingen en rechter van welke aard dan ook, en hun vorderingen, schulden en
verplichtingen van welke aard ook
Het is een onmisbaar beleidsinstrument bij het uitbouwen van een ondernming
Bijzonder bewijsmiddel want
- Bevat tal van bedrijfsgeheimen zoals identiteit van handelspartners, klanten en leveranciers… het
heeft eenvertrouwelijk karakter
- Elke onderneming stelt zelf haar boekhouding eenzijdig op d.w.z. zonder de rechtstreekse
medewerkingvan de tegenpartij
BEWIJSKRACHT BOEKHOUDING
Een onregelmatige gevoerde boekhouding zal dus als bewijs kunnen dienen tussen ondernemingen of tegen
ondernemingen. Het is de rechter die zal beslissen of hij de boekhouding aanvaardt als bewijs.
Geschillen tussen ondernemers onderling
1 Wettelijke bewijswaarde bij overeenstemming
2 Andere gevallen oordeelt de rechter: vrij over de bewijswaarde van de boekhouding
3 Bij aanvaarding kunnen de geregistreerde gegevens zowel in voordeel als nadeel van de
onderneming worden gebruikt
Geschillen van een niet-ondernemer tegen een ondernemer
1. Boekhouding geldt enkel als bewijs tegen ondernemer (art. 8.11 BW)
2
Economisch recht
, 2 Onsplitsbaarheid respecteren: diegene die zich op de boekhouding beroept, moet dit in haar
geheel nemen
o De inhoud van de volledige boekhouding wordt als geheel beschouwd, men kan er dus
geen onderdeel uitnemen en dat los bekijken.
3 Geen bewijskracht bij geschil tegen niet-ondernemer
PROCEDUREEL GEBRUIK BOEKHOUDING
De RB kan, op verzoek van een partij of ambtshalve, in de loop van een procedure de overlegging bevelen van
het geheel of van een gedeelte van de boekhouding van de onderneming.
Boekhouding mag niet ten nadele van de onderneming worden gesplitst betreffende het te
onderzoeken geschil
Voorbeeld
Als de rechtbank in een procedure een gerechtsdeskundige aanstelt zou ze meteen kunnen bepalen dat de
partij die haar boekhouding dient voor te leggen die enkel aan de gerechtsdeskundige dient over te maken en
niet aan de tegenpartij in de procedure.
2.2 De factuur
Papier of elektronische factuur
ALGEMEEN
Art. 1, § 13 WBTW (pg. 3190): ‘de factuur’ = elke document of elke bericht op papier of in elektronisch formaat
dat voldoet aan de voorwaarden vastgesteld in het WB.
De factuur = de bevestiging van een schuldvordering in geld wegens de levering van goederen of diensten.
Wordt opgesteld door de leverancier en aan de klant bezorgd. Ook de prijs die de klant is verschuldigd
aan leverancier wordt er vermeld.
Materiële vorm van factuur heeft op zich geen belang ze zijn allebei onderworpen aan zelfde regels; dat
betekent dat voor beide vormen dat authenticiteit van de herkomst, de integriteit van de inhoud en de
leesbaarheid moet gewaarborgd worden.
- Authenticiteit van de herkomst = de identiteit van de leverancier of diegene die de factuur heeft
uitgereikt moet gewaarborgd zijn.
- Integriteit van de inhoud = inhoud heeft geen wijzigingen ondergaan & leesbaarheid moeten worden
gewaarborgd.
Dit allemaal van het moment dat de factuur wordt opgesteld en bezorgd tot en met wettelijke
bewaringstermijn van 7 jaar.
Bij elektronische facturen moet er een voorafgaande aanvaarding van het principe en de wijze van
elektronische verzending en ontvangst of wijze van ter beschikking stellen door de afnemer zijn.
Hoewel de factuur een veelvuldig gebruikt document is, worden de vormvereisten en het gebruikt ervan door
het ondernemingsrecht nauwelijks of niet geregeld.
Er is wel een gereglementeerde btw-wetgeving. Geeft aan welke vermeldingen er op een
factuur moeten voorkomen.
Sinds 2013 nieuwe wettelijk regels inzake de factuur en de btw, gevolg van de omzetting van de Europese
factureringsrichtlijn.
- Bedoeling van de richtlijn en wet: het gebruik van e-factuur te bevorderen.
- Basisregels: btw-plichtige moeten een factuur uitreiken voor de door hen verrichte leveringen van
goederen en diensten
INHOUD VAN DE FACTUUR
- Het woord ‘factuur’
- Datum uitreiking
- BTW-identificatienummer
- Naam en adres belastingsplichtige
3
Economisch recht
, - Hoeveelheid en aard van de geleverde goederen
- Datum waarop de levering van goederen of het verrichten van diensten heeft plaatsgevonden
- Het te betalen BTW-bedrag (…)
- Algemene voorwaarden (niet verplicht, maar mag)
BEWIJSKRACHT VAN DE FACTUUR
De factuur kan als bijzonder bewijsmiddel worden gebruikt. Zo bepaalt art.8.11 BW dat een door de
onderneming aanvaarde factuur bewijst oplevert tegen deze onderneming.
Klant gebruikt factuur als bewijs tegen leverancier
1. Klant-onderneming kan factuur tegen leverancier inroepen
2. Klant-consument kan factuur tegen leverancier inroepen
3. Factuur = bewijs overeenkomst en voorwaarden
Leverancier wil factuur als bewijs tegen onderneming
1 Factuur = bewijs overeenkomst mits aanvaarding van de factuur v/d klant (uitdrukkelijk of
stilzwijgend)
2 Geen bewijs tegen niet-ondernemer (tenzij omstandig stilzwijgen)
Een aanvaarding van een factuur kan zijn dat een betaling doet van de factuur; als je het niet wil dan moet je
protesteren
Hoe een factuur protesteren? (art. 8.11&4 BW)
Een factuur kan best geprotesteerd worden door een aangetekend schrijven te sturen naar de leverancier;
reden vermelden waarom je de factuur niet aanvaardt. Het protest moet binnen een korte termijn gebeuren.
Het is dus niet voldoende om de niet-correcte factuur gewoon terug te sturen naar de leverencier; je moet
aangetekend schrijven sturen
Boekhouding bewijsmiddel tegen klant: bv klant betaald niet en je toont aan kijk staat wel in de boekhouding
Protesteer altijd uw facturen als onderneming; als een onderneming de factuur niet protesteerd dan wordt die
geacht aanvaard te hebben & dan kan je niet hierop terugkeren
o Factuur bewijs van overeenkomst
o Ga je niet akkoord met factuur dan ga je protesteren
Vb.: reageer je als klant niet op meerdere aanmaningen, dan wordt dit gezien als feitelijk vermoeden van
stilzwijgende aanvaarding van de factuur
4
Economisch recht
DEEL 1: FUNDAMENTELE ELEMENTEN V/H ECONOMISCHE RECHT
INLEIDING
Wat is economisch recht?
= Rechtsregels na te leven in het economische leven
- Gelden B2B – B2C
HOOFDSTUK 2: DE ONDERNEMINGSRECHTBANK
SAMENSTELLING
9 ondernemingsrechtbanken:
- Eén per HvB (Gent, Antwerpen, Mons, Liège)
- Antwerpen, Brussel-Nederlandstalig, Brussel-Franstalig, Leuven, Nivelles, Eupen, Gent, Luik,
Henegouwen
- Somminge hebben lokale afdeleningen; bv. Antwerpen heeft afdelingen in Turnhout, Mechelen,
Tongeren, Hasselt en Antwerpen zelf.
- De afdeling v/e O.RB bestaat uit één of meerdere kamers. (afhankelijk van de grootte van de
afdeling)
- Elke kamer bestaat uit:
o Een voorzitter (= altijd beroepsmagistraat)
o 2 lekenrechters = rechters in ondernemingszaken (RIO)
Komen uit bedrijfsleven, niet noodzakelijk juristen = geen juridische opleiding
Deze worden benoemd door Koning voor een hernieuwbare periode van vijf jaar
Voordeel RIO: ze hebben meer voeling met de gangbare ondernemingspraktijken
Rechtsbank wordt bijgestaan door:
- Griffier
- Soms Procureur des Konings (vb. bij faillissementen)
BEVOEGDHEDEN
- Ondernemingsrechtbank bevoegd voor geschillen tussen ondernemingen onderling
- Een niet-onderneming die een vordering instelt tegen een onderneming kunnen dit ook voor de
ondernemingsrechtbank, omgekeerd kan dit niet.
o Wil een onderneming een procedure starten tegen een niet-onderneming, dan moet de zaak
boor de vrederechter of RB eerste aanleg gebracht worden
- O.RB ook bevoegd voor aantal specifieke geschillen
o Geschillen tussen vennoten handelsvennootschap
o Geschillen m.b.t. wissels / orderbriefjes
o Geschillen i.v.m. faillissement
PROCEDURES
Gewone procedures
o Dagvaarding: eiser die de verweerder voor de rechtbank brengt
o Openbare terechtzitting(en): partijen die hun zaak bepleiten
o Vonnis: waarin de rechter zijn oordeel velt over het geschil
1
Economisch recht
,Bijzondere procedures
o Kort geding (spoedeisende zaken): bv een procedure waarin een leverancier wordt verplicht
alvast een levering te doen die hij inhoudt. Zaak die wordt gestart door de voorzitter.
o Zoals in kortgeding: zaken die door de wet worden toegewezen aan de voorzitter, niet
noodzakelijk hoogdringend maar de wet zegt dat die voor de voorzitter komt zoals in
kortgeding. Bv; iemand die inbreukenbegaat tegen bv marktpraktijken, iemand die
misleidende reclame maakt
HOOFDSTUK 3: HET BEWIJS IN ONDERNEMINGSZAKEN
ALGEMENE REGELS
Basisregels
- Diegene die het bestaan van een verbintenis inroept, moet daarvan het bewijs leveren
- Diegene die beweert bevrijd te zijn van verbintenis moet dit bewijzen
- ! Nieuw bewijsrecht in nieuw BW
BIJZONDERE BEWIJSMIDDELEN
2.1 De boekhouding
ALGEMEEN
Art. III.82 WER
Elke onderneming voert boekhouding die past bij aard en omvang bedrijf
Art. III.83
Al hun verrichtingen, bezittingen en rechter van welke aard dan ook, en hun vorderingen, schulden en
verplichtingen van welke aard ook
Het is een onmisbaar beleidsinstrument bij het uitbouwen van een ondernming
Bijzonder bewijsmiddel want
- Bevat tal van bedrijfsgeheimen zoals identiteit van handelspartners, klanten en leveranciers… het
heeft eenvertrouwelijk karakter
- Elke onderneming stelt zelf haar boekhouding eenzijdig op d.w.z. zonder de rechtstreekse
medewerkingvan de tegenpartij
BEWIJSKRACHT BOEKHOUDING
Een onregelmatige gevoerde boekhouding zal dus als bewijs kunnen dienen tussen ondernemingen of tegen
ondernemingen. Het is de rechter die zal beslissen of hij de boekhouding aanvaardt als bewijs.
Geschillen tussen ondernemers onderling
1 Wettelijke bewijswaarde bij overeenstemming
2 Andere gevallen oordeelt de rechter: vrij over de bewijswaarde van de boekhouding
3 Bij aanvaarding kunnen de geregistreerde gegevens zowel in voordeel als nadeel van de
onderneming worden gebruikt
Geschillen van een niet-ondernemer tegen een ondernemer
1. Boekhouding geldt enkel als bewijs tegen ondernemer (art. 8.11 BW)
2
Economisch recht
, 2 Onsplitsbaarheid respecteren: diegene die zich op de boekhouding beroept, moet dit in haar
geheel nemen
o De inhoud van de volledige boekhouding wordt als geheel beschouwd, men kan er dus
geen onderdeel uitnemen en dat los bekijken.
3 Geen bewijskracht bij geschil tegen niet-ondernemer
PROCEDUREEL GEBRUIK BOEKHOUDING
De RB kan, op verzoek van een partij of ambtshalve, in de loop van een procedure de overlegging bevelen van
het geheel of van een gedeelte van de boekhouding van de onderneming.
Boekhouding mag niet ten nadele van de onderneming worden gesplitst betreffende het te
onderzoeken geschil
Voorbeeld
Als de rechtbank in een procedure een gerechtsdeskundige aanstelt zou ze meteen kunnen bepalen dat de
partij die haar boekhouding dient voor te leggen die enkel aan de gerechtsdeskundige dient over te maken en
niet aan de tegenpartij in de procedure.
2.2 De factuur
Papier of elektronische factuur
ALGEMEEN
Art. 1, § 13 WBTW (pg. 3190): ‘de factuur’ = elke document of elke bericht op papier of in elektronisch formaat
dat voldoet aan de voorwaarden vastgesteld in het WB.
De factuur = de bevestiging van een schuldvordering in geld wegens de levering van goederen of diensten.
Wordt opgesteld door de leverancier en aan de klant bezorgd. Ook de prijs die de klant is verschuldigd
aan leverancier wordt er vermeld.
Materiële vorm van factuur heeft op zich geen belang ze zijn allebei onderworpen aan zelfde regels; dat
betekent dat voor beide vormen dat authenticiteit van de herkomst, de integriteit van de inhoud en de
leesbaarheid moet gewaarborgd worden.
- Authenticiteit van de herkomst = de identiteit van de leverancier of diegene die de factuur heeft
uitgereikt moet gewaarborgd zijn.
- Integriteit van de inhoud = inhoud heeft geen wijzigingen ondergaan & leesbaarheid moeten worden
gewaarborgd.
Dit allemaal van het moment dat de factuur wordt opgesteld en bezorgd tot en met wettelijke
bewaringstermijn van 7 jaar.
Bij elektronische facturen moet er een voorafgaande aanvaarding van het principe en de wijze van
elektronische verzending en ontvangst of wijze van ter beschikking stellen door de afnemer zijn.
Hoewel de factuur een veelvuldig gebruikt document is, worden de vormvereisten en het gebruikt ervan door
het ondernemingsrecht nauwelijks of niet geregeld.
Er is wel een gereglementeerde btw-wetgeving. Geeft aan welke vermeldingen er op een
factuur moeten voorkomen.
Sinds 2013 nieuwe wettelijk regels inzake de factuur en de btw, gevolg van de omzetting van de Europese
factureringsrichtlijn.
- Bedoeling van de richtlijn en wet: het gebruik van e-factuur te bevorderen.
- Basisregels: btw-plichtige moeten een factuur uitreiken voor de door hen verrichte leveringen van
goederen en diensten
INHOUD VAN DE FACTUUR
- Het woord ‘factuur’
- Datum uitreiking
- BTW-identificatienummer
- Naam en adres belastingsplichtige
3
Economisch recht
, - Hoeveelheid en aard van de geleverde goederen
- Datum waarop de levering van goederen of het verrichten van diensten heeft plaatsgevonden
- Het te betalen BTW-bedrag (…)
- Algemene voorwaarden (niet verplicht, maar mag)
BEWIJSKRACHT VAN DE FACTUUR
De factuur kan als bijzonder bewijsmiddel worden gebruikt. Zo bepaalt art.8.11 BW dat een door de
onderneming aanvaarde factuur bewijst oplevert tegen deze onderneming.
Klant gebruikt factuur als bewijs tegen leverancier
1. Klant-onderneming kan factuur tegen leverancier inroepen
2. Klant-consument kan factuur tegen leverancier inroepen
3. Factuur = bewijs overeenkomst en voorwaarden
Leverancier wil factuur als bewijs tegen onderneming
1 Factuur = bewijs overeenkomst mits aanvaarding van de factuur v/d klant (uitdrukkelijk of
stilzwijgend)
2 Geen bewijs tegen niet-ondernemer (tenzij omstandig stilzwijgen)
Een aanvaarding van een factuur kan zijn dat een betaling doet van de factuur; als je het niet wil dan moet je
protesteren
Hoe een factuur protesteren? (art. 8.11&4 BW)
Een factuur kan best geprotesteerd worden door een aangetekend schrijven te sturen naar de leverancier;
reden vermelden waarom je de factuur niet aanvaardt. Het protest moet binnen een korte termijn gebeuren.
Het is dus niet voldoende om de niet-correcte factuur gewoon terug te sturen naar de leverencier; je moet
aangetekend schrijven sturen
Boekhouding bewijsmiddel tegen klant: bv klant betaald niet en je toont aan kijk staat wel in de boekhouding
Protesteer altijd uw facturen als onderneming; als een onderneming de factuur niet protesteerd dan wordt die
geacht aanvaard te hebben & dan kan je niet hierop terugkeren
o Factuur bewijs van overeenkomst
o Ga je niet akkoord met factuur dan ga je protesteren
Vb.: reageer je als klant niet op meerdere aanmaningen, dan wordt dit gezien als feitelijk vermoeden van
stilzwijgende aanvaarding van de factuur
4
Economisch recht
