Toegepast Sociaal Zekerheidsrecht
INLEIDING (1STE LES)
1.1 Statuten/Stelsels
1) Werknemer
2) Ambtenaren
3) Zelfstandige
1.1.1 Verschillen tussen deze stelsels
Werknemer heeft een arbeidsovereenkomst (ovk tussen WN en WG, WN verbind zich
tot werken onder WG gezag, mag onderhandelen over loon. ) WG beslist wat WN hun
taken zijn of sancties geven = gezag.
Ambtenaar heeft een statuut (Ambtenaar geen overeenkomst, niet onderhandelen over
loon, akkoord of niet) = Eenzijdig, geen overeenkomst
Zelfstandige heeft geen gezag (opdrachtgever heeft geen gezag op zelfstandige)
1.1.2 Extra INFO hierbij
Gezag moet niets steeds worden uitgevoerd, overheid is genoeg.
ARW: Arbeidsrelatiewet: Is iemand nu WN of WG (schijnzelfstandigheid), goedkoper, WN
is duurder, loonkost, RSZ
Sociale Zekerheid van WN is beter als zelfstandige, bouwt pensioen op, betere
verzekering.
Onverenigbaar
WG moet patronale + WN- bijdrage betalen
1.1.3 Loon
Bruto loon
- 13.07% RSZ= Belastbaar loon WG BETALEN
- Bedrijfsvoorheffing (20-30%) (politie, brandweer, ..) + RSZ- bijdrage (35%)
= Nettoloon + Arbeidsongeval verzekering
= brutoloonkost
1.2 Verzekeringen Sociale zekerheid
- Jaarlijkse vakantie
- Arbeidsongevallen
- Pensioen
- Ziekte en invaliditeitsverzekering (Bestaan van de verschillende verzekeringen)
- Gezinsbijslag
- Beroepsziekte
- Werkloosheid
1.2.1 Ziekte en invaliditeitsverzekering
- Uitkering
- Geneeskundige verzorging: je gaat naar de dokter, je betaald en krijgt deel terug door mutualiteiten
(CM,..)
- Wordt gecontroleerd door RIZIV
ART 5BIS WAO: Wanneer iemand tewerkgesteld is en die doet bijkomstig zelfde activiteiten in statuut
van zelfstandige = onweerlegbaar vermoede (geen tegen bewijs nodig) dus hij is een werknemer –
schijnzelfstandige tegen gaan
1
, Toegepast Sociaal Zekerheidsrecht
1.2.2 Werkloosheidsverzekering
- Uitkering van vakbonden, hulp kas voor ziekte en invaliditeitsverzekering
- Aanvullende verzekering mutualiteit (niet verplicht om bij mutualiteit aan te sluiten)
- Tijdelijke werkloosheid (WG beslist)
- Volledige werkloosheid (Kunnen niet meer werken)
- ACV= Algemene Christelijke Vakverbond
- ABVV: Algemeen Belgisch Vakverbond
- ACLVB/ Algemene Centrale der Liberalen Vakbonden van België
- Basiswet 1944
- RVA (begin werkloosheid) en VDAB (gedurende tijd werkloosheid) controleren vakbonden
en hulp kas
1.2.3 Arbeidsongevallen
- Uitbetaald door verzekering (KBC, ING, Alliance) van werkgever
1.2.4 Beroepsziekte
- Stoflong, rugpijn bij zwaar werk, doofheid van lawaai.
- FEDRIS (heeft dubbele taak) (fonds beroepsziekte, fonds arbeidsongevallen)
- Alles wat WN krijgt van FEDRIS moet WG betalen
1.2.5 Gezinsbijslag/groeipakket
- Start bedrag (1000 euro) – groeipakket (schooltoeslagen, ..)
- Kinderbijslag betaald door KidsLife Vlaanderen
- Mensen stimuleren om kinderen te krijgen
- Sociale secretariaten (Acerta, Lianthis, SD worx)
- Vlaanderen is nu bevoegd voor Vlaamse inwoners. (Gemeenschap)
- Overkoepeld door VUTUG ( Vlaamse agentschap voor uitbetaling voor het toelage van
gezinsbeleid
1.2.6 Pensioen
- Verschil tussen rust en overlevingspensioen (weduwe)
- FPD (federale pensioen dienst)
- Je mag aanvraag doen bij gemeenten
1.2.7 Jaarlijkse vakantie
- Patronale vakantie kassen (per sector)
- RJV (rijksdienst voor arbeidsvoorzieningen)
- Elke organisatie (RSZ,RVA),.. wordt beheert door het beheerscomité = Paritair beheert
1.2.8 Laatste opvangnet: Sociale bijstand
- Iedereen legaal in België (recht op = mensenrecht)
- Tegemoetkoming voor mensen met handicap, asielzoekers,..
- Minimumloon (leefloon)
- BMO (bestaansmiddelen onderzoek) recht op ondanks de middelen die je hebt buiten je
arbeid.
- Sociale bijstand altijd residuaire (eerst andere rechten opeisen, laatst de sociale bijstand)
- Sociale bijdragen berekent op het loon
2
, Toegepast Sociaal Zekerheidsrecht
EXAMENVRAAG: Zijn maaltijdcheques loon waarop RSZ belast is?
Het is loon maar is vrijgesteld op bepaalde voorwaarden.
- Geen vervanging van bestaands voordeel bv loon verlagen en meer maaltijdcheques, jij wel
jij niet mag niet (objectieve criteria) Mensen die op de baan zitten wel en die in de cafetaria
zitten niet)
- Maximaal 1tje per gewerkte dag, dus niet feestdagen. Je krijgt maaltijdcheques vanaf 6
maande tewerkstelling mag.
- Maaltijdcheques moet op naam.
- Beperkte geldigheidsduur
- 5 ministers akkoord geven
https://werk.belgie.be/nl/themas/verloning/maaltijdcheques
ART2 Loonberschermingswet: Is vakantie geld loon? Neen
https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/1965/04/12/1965041207/justel
1.3 Taken van de sociale zekerheid
Beschermt + solidariteit tussen werkende en niet werkende, oude en jonge mensen,..
- Inkomen vervangende functie: Arbeidsongeval, beroepsziekte,..
- Inkomend vervullend
Handvest van de sociale verzekerde (ART17) komt op examen
Verplichtingen voor alle instellingen die bij de RSZ horen
De instellingen hebben informatie plicht ---- beginsel
Tijdelijk werkloos met bijberoep
Sociaal verzekerde beschermen
Termijn 3 maanden , RVA beslist je krijgt geen uitkering, je hebt 3 maanden de tijd om
beroep aan te tekenen. = geen verjaringstermijn het is vervaltermijn en kan niet geschorst
of gestuit worden.
ART 17 WAO
Wanneer vastgesteld wordt dat de beslissing aangetast is door een juridische of materiële
vergissing, neemt de instelling van sociale zekerheid op eigen initiatief een nieuwe beslissing
die uitwerking heeft op de datum waarop de verbeterde beslissing had moeten ingaan,
onverminderd de wettelijke en reglementaire bepalingen inzake verjaring.) <W 1997-06-
25/41, art. 19, 002; Inwerkingtreding : 01-01-1997>
Onverminderd de toepassing van artikel 18, heeft de nieuwe beslissing, indien de vergissing
aan de instelling van sociale zekerheid te wijten is, uitwerking op de eerste dag van de maand
na de kennisgeving ervan, als het recht op de prestatie kleiner is dan het aanvankelijk
toegekende recht.
Voorwaarde: fout te wijten aan sociale zekerheidsinstelling (de fout moet bij jouw liggen) beslissen
dan mogen ze niet met terugwerkende kracht (alleen voor de toekomst) Zelf fout dan nieuwe
beslissing met terugwerkende kracht. De sociaal verzekerde moest dat weten dan wel met
terugkerende kracht. De fout moet uitsluitend bij de sociale zekerheid liggen.
--------------------------------------------------------INLEIDING----------------------------------------------------------
3
, Toegepast Sociaal Zekerheidsrecht
HOOFDSTUK 2
1. Ziekte en invaliditeitsverzekering
Geneeskundige verzekering
o Gerechtigden (ouders, gepensioneerde, gewerkt of werken) + De personen te lasten
o Personen te lasten hebben afgeleid recht bij bv geneeskundige verzorging
(terugbetaling dokter van kind is afhankelijk van ouder)
o Territorialiteitsbeginsel: Als ik naar Duitse dokter ga geen terugbetaling tenzij de
medische adviseur toelating heeft gegeven als bijvoorbeeld je alleen die operatie
daar kan doen.
o Je kan de terugbetaling niet krijgen als het al vergoed is
o Arbeidsongevallen gaan voor op ziekte
o SUBROGATIE: je kan doktersbriefje al binnendoen bij mutualiteit en krijg je al deel
geld maar dan subrogatie. U recht dat je hebt tgv de verzekering arbeidsongevallen.
o INDEPLAATSTELLING = SUBROGATIE
o Ziekte langer als 6 maanden kijken ze naar andere job mogelijkheden aan de hand
van je andere opleidingen.
o 66% ongeschikt zijn om arbeidsongeschiktheid
o Controlerende verrl: Toestemming nodig vb borstverkleining man er is terugbetaling
voor vrouwen onder bepaalde voorwaarden.
o Op vervoer van derden: worden niet te laste genomen door de mutualiteit. Niet op
verzoek van mutualiteit. Je mag niks terugkrijgen omdat een derde dat vraagt bv de
VDAB vraagt medisch attest dus zou je de volle de derden moeten betalen.
o NOMENCLATUUR: wat word er nu eig terugbetaald? Antwoord in nomenclatuur.
o Arts moet geconventioneerd zijn, ik werk aan de normen in de nomenclatuur.
o Remgeld: wat je zelf moet betalen op bv doktersbezoek
o FARMA (apotheek): categorie A: kanker verzorging terug betaald categorie D word
niet terugbetaald zoals Dafalgan
o BSF: bijzonder solidariteit fonds: wat niet voorzien is in de nomenclatuur dus daar
kan het BSF tussen komen (financieel)
o ABBONOMENT GENEESKUNDE: je kan abonnement nemen bij huisdokter (door de
ziekteverzekering) ; je zou niet moeten betalen bij huisdokter.
o 2- SYSTEMEN TERUGBETALING:
De 3de betaler systeem
Terug betalerssysteem
EXAMENVRAAG: Wat is subrogatie en geef een voorbeeld uit de sociale zekerheid: subrogatie is
letterlijk indeplaatstelling. Uw rechten worden overgedragen aan de andere persoon (mutualiteit)
Het recht dat ik heb ga naar de andere persoon, die persoon komt in mijn plaats staan. Mijn recht
op terugbetaling van geneeskundige verzorging en ik geef briefje binnen en ik word al betaald door
de mutualiteit. En die gaat geld eisen bij de verantwoordelijke persoon.
Uitkeringen ----- Arbeidsongeschiktheid en moederschap (na en ervoor zwanger uitkering
krijgen 6weken ervoor en 9 weken erna verlof, de weken die je niet hebt opgenomen ervoor
mag je ook erna nemen, 1 week verplicht voor bevallen niet werken)
o Gerechtigden geen personen te lasten
o Voorwaarde:
4
INLEIDING (1STE LES)
1.1 Statuten/Stelsels
1) Werknemer
2) Ambtenaren
3) Zelfstandige
1.1.1 Verschillen tussen deze stelsels
Werknemer heeft een arbeidsovereenkomst (ovk tussen WN en WG, WN verbind zich
tot werken onder WG gezag, mag onderhandelen over loon. ) WG beslist wat WN hun
taken zijn of sancties geven = gezag.
Ambtenaar heeft een statuut (Ambtenaar geen overeenkomst, niet onderhandelen over
loon, akkoord of niet) = Eenzijdig, geen overeenkomst
Zelfstandige heeft geen gezag (opdrachtgever heeft geen gezag op zelfstandige)
1.1.2 Extra INFO hierbij
Gezag moet niets steeds worden uitgevoerd, overheid is genoeg.
ARW: Arbeidsrelatiewet: Is iemand nu WN of WG (schijnzelfstandigheid), goedkoper, WN
is duurder, loonkost, RSZ
Sociale Zekerheid van WN is beter als zelfstandige, bouwt pensioen op, betere
verzekering.
Onverenigbaar
WG moet patronale + WN- bijdrage betalen
1.1.3 Loon
Bruto loon
- 13.07% RSZ= Belastbaar loon WG BETALEN
- Bedrijfsvoorheffing (20-30%) (politie, brandweer, ..) + RSZ- bijdrage (35%)
= Nettoloon + Arbeidsongeval verzekering
= brutoloonkost
1.2 Verzekeringen Sociale zekerheid
- Jaarlijkse vakantie
- Arbeidsongevallen
- Pensioen
- Ziekte en invaliditeitsverzekering (Bestaan van de verschillende verzekeringen)
- Gezinsbijslag
- Beroepsziekte
- Werkloosheid
1.2.1 Ziekte en invaliditeitsverzekering
- Uitkering
- Geneeskundige verzorging: je gaat naar de dokter, je betaald en krijgt deel terug door mutualiteiten
(CM,..)
- Wordt gecontroleerd door RIZIV
ART 5BIS WAO: Wanneer iemand tewerkgesteld is en die doet bijkomstig zelfde activiteiten in statuut
van zelfstandige = onweerlegbaar vermoede (geen tegen bewijs nodig) dus hij is een werknemer –
schijnzelfstandige tegen gaan
1
, Toegepast Sociaal Zekerheidsrecht
1.2.2 Werkloosheidsverzekering
- Uitkering van vakbonden, hulp kas voor ziekte en invaliditeitsverzekering
- Aanvullende verzekering mutualiteit (niet verplicht om bij mutualiteit aan te sluiten)
- Tijdelijke werkloosheid (WG beslist)
- Volledige werkloosheid (Kunnen niet meer werken)
- ACV= Algemene Christelijke Vakverbond
- ABVV: Algemeen Belgisch Vakverbond
- ACLVB/ Algemene Centrale der Liberalen Vakbonden van België
- Basiswet 1944
- RVA (begin werkloosheid) en VDAB (gedurende tijd werkloosheid) controleren vakbonden
en hulp kas
1.2.3 Arbeidsongevallen
- Uitbetaald door verzekering (KBC, ING, Alliance) van werkgever
1.2.4 Beroepsziekte
- Stoflong, rugpijn bij zwaar werk, doofheid van lawaai.
- FEDRIS (heeft dubbele taak) (fonds beroepsziekte, fonds arbeidsongevallen)
- Alles wat WN krijgt van FEDRIS moet WG betalen
1.2.5 Gezinsbijslag/groeipakket
- Start bedrag (1000 euro) – groeipakket (schooltoeslagen, ..)
- Kinderbijslag betaald door KidsLife Vlaanderen
- Mensen stimuleren om kinderen te krijgen
- Sociale secretariaten (Acerta, Lianthis, SD worx)
- Vlaanderen is nu bevoegd voor Vlaamse inwoners. (Gemeenschap)
- Overkoepeld door VUTUG ( Vlaamse agentschap voor uitbetaling voor het toelage van
gezinsbeleid
1.2.6 Pensioen
- Verschil tussen rust en overlevingspensioen (weduwe)
- FPD (federale pensioen dienst)
- Je mag aanvraag doen bij gemeenten
1.2.7 Jaarlijkse vakantie
- Patronale vakantie kassen (per sector)
- RJV (rijksdienst voor arbeidsvoorzieningen)
- Elke organisatie (RSZ,RVA),.. wordt beheert door het beheerscomité = Paritair beheert
1.2.8 Laatste opvangnet: Sociale bijstand
- Iedereen legaal in België (recht op = mensenrecht)
- Tegemoetkoming voor mensen met handicap, asielzoekers,..
- Minimumloon (leefloon)
- BMO (bestaansmiddelen onderzoek) recht op ondanks de middelen die je hebt buiten je
arbeid.
- Sociale bijstand altijd residuaire (eerst andere rechten opeisen, laatst de sociale bijstand)
- Sociale bijdragen berekent op het loon
2
, Toegepast Sociaal Zekerheidsrecht
EXAMENVRAAG: Zijn maaltijdcheques loon waarop RSZ belast is?
Het is loon maar is vrijgesteld op bepaalde voorwaarden.
- Geen vervanging van bestaands voordeel bv loon verlagen en meer maaltijdcheques, jij wel
jij niet mag niet (objectieve criteria) Mensen die op de baan zitten wel en die in de cafetaria
zitten niet)
- Maximaal 1tje per gewerkte dag, dus niet feestdagen. Je krijgt maaltijdcheques vanaf 6
maande tewerkstelling mag.
- Maaltijdcheques moet op naam.
- Beperkte geldigheidsduur
- 5 ministers akkoord geven
https://werk.belgie.be/nl/themas/verloning/maaltijdcheques
ART2 Loonberschermingswet: Is vakantie geld loon? Neen
https://www.ejustice.just.fgov.be/eli/wet/1965/04/12/1965041207/justel
1.3 Taken van de sociale zekerheid
Beschermt + solidariteit tussen werkende en niet werkende, oude en jonge mensen,..
- Inkomen vervangende functie: Arbeidsongeval, beroepsziekte,..
- Inkomend vervullend
Handvest van de sociale verzekerde (ART17) komt op examen
Verplichtingen voor alle instellingen die bij de RSZ horen
De instellingen hebben informatie plicht ---- beginsel
Tijdelijk werkloos met bijberoep
Sociaal verzekerde beschermen
Termijn 3 maanden , RVA beslist je krijgt geen uitkering, je hebt 3 maanden de tijd om
beroep aan te tekenen. = geen verjaringstermijn het is vervaltermijn en kan niet geschorst
of gestuit worden.
ART 17 WAO
Wanneer vastgesteld wordt dat de beslissing aangetast is door een juridische of materiële
vergissing, neemt de instelling van sociale zekerheid op eigen initiatief een nieuwe beslissing
die uitwerking heeft op de datum waarop de verbeterde beslissing had moeten ingaan,
onverminderd de wettelijke en reglementaire bepalingen inzake verjaring.) <W 1997-06-
25/41, art. 19, 002; Inwerkingtreding : 01-01-1997>
Onverminderd de toepassing van artikel 18, heeft de nieuwe beslissing, indien de vergissing
aan de instelling van sociale zekerheid te wijten is, uitwerking op de eerste dag van de maand
na de kennisgeving ervan, als het recht op de prestatie kleiner is dan het aanvankelijk
toegekende recht.
Voorwaarde: fout te wijten aan sociale zekerheidsinstelling (de fout moet bij jouw liggen) beslissen
dan mogen ze niet met terugwerkende kracht (alleen voor de toekomst) Zelf fout dan nieuwe
beslissing met terugwerkende kracht. De sociaal verzekerde moest dat weten dan wel met
terugkerende kracht. De fout moet uitsluitend bij de sociale zekerheid liggen.
--------------------------------------------------------INLEIDING----------------------------------------------------------
3
, Toegepast Sociaal Zekerheidsrecht
HOOFDSTUK 2
1. Ziekte en invaliditeitsverzekering
Geneeskundige verzekering
o Gerechtigden (ouders, gepensioneerde, gewerkt of werken) + De personen te lasten
o Personen te lasten hebben afgeleid recht bij bv geneeskundige verzorging
(terugbetaling dokter van kind is afhankelijk van ouder)
o Territorialiteitsbeginsel: Als ik naar Duitse dokter ga geen terugbetaling tenzij de
medische adviseur toelating heeft gegeven als bijvoorbeeld je alleen die operatie
daar kan doen.
o Je kan de terugbetaling niet krijgen als het al vergoed is
o Arbeidsongevallen gaan voor op ziekte
o SUBROGATIE: je kan doktersbriefje al binnendoen bij mutualiteit en krijg je al deel
geld maar dan subrogatie. U recht dat je hebt tgv de verzekering arbeidsongevallen.
o INDEPLAATSTELLING = SUBROGATIE
o Ziekte langer als 6 maanden kijken ze naar andere job mogelijkheden aan de hand
van je andere opleidingen.
o 66% ongeschikt zijn om arbeidsongeschiktheid
o Controlerende verrl: Toestemming nodig vb borstverkleining man er is terugbetaling
voor vrouwen onder bepaalde voorwaarden.
o Op vervoer van derden: worden niet te laste genomen door de mutualiteit. Niet op
verzoek van mutualiteit. Je mag niks terugkrijgen omdat een derde dat vraagt bv de
VDAB vraagt medisch attest dus zou je de volle de derden moeten betalen.
o NOMENCLATUUR: wat word er nu eig terugbetaald? Antwoord in nomenclatuur.
o Arts moet geconventioneerd zijn, ik werk aan de normen in de nomenclatuur.
o Remgeld: wat je zelf moet betalen op bv doktersbezoek
o FARMA (apotheek): categorie A: kanker verzorging terug betaald categorie D word
niet terugbetaald zoals Dafalgan
o BSF: bijzonder solidariteit fonds: wat niet voorzien is in de nomenclatuur dus daar
kan het BSF tussen komen (financieel)
o ABBONOMENT GENEESKUNDE: je kan abonnement nemen bij huisdokter (door de
ziekteverzekering) ; je zou niet moeten betalen bij huisdokter.
o 2- SYSTEMEN TERUGBETALING:
De 3de betaler systeem
Terug betalerssysteem
EXAMENVRAAG: Wat is subrogatie en geef een voorbeeld uit de sociale zekerheid: subrogatie is
letterlijk indeplaatstelling. Uw rechten worden overgedragen aan de andere persoon (mutualiteit)
Het recht dat ik heb ga naar de andere persoon, die persoon komt in mijn plaats staan. Mijn recht
op terugbetaling van geneeskundige verzorging en ik geef briefje binnen en ik word al betaald door
de mutualiteit. En die gaat geld eisen bij de verantwoordelijke persoon.
Uitkeringen ----- Arbeidsongeschiktheid en moederschap (na en ervoor zwanger uitkering
krijgen 6weken ervoor en 9 weken erna verlof, de weken die je niet hebt opgenomen ervoor
mag je ook erna nemen, 1 week verplicht voor bevallen niet werken)
o Gerechtigden geen personen te lasten
o Voorwaarde:
4
