Samenvatting boek politicologie Universiteit Antwerpen
H1 politiek en politieke wetenschap
samenvatting boek p 17-p 42
Wat is politiek precies?
1. politiek
- Het sturen van de samenleving
Regels om dit makkelijker te maken
- Politiek is breder dan alleen partijen (zie verhaal dauwdappers)
DEFINITIE: Politiek is alles wat te maken heeft met het besturen van een samenleving.
2. Variaties in politiek
- Politiek is in alle organisaties en verenigingen
2.1 politiek en territorium
- Samenleving en territorium zijn verbonden
vereniging ben je lid
samenleving onderworpen aan regels
- Staten
Regels omvattender en dwingender
→ niet te ontwijken
Territorialisering van politiek is een cruciale historische evolutie geweest
- Variatie is niet alleen de soort samenleving, maar ook in de “inhoud en reikwijdte” van die
samenleving
grote controle over alles of veel taken afstaan (Noord-Korea vs Belgie)
2.2 De verschuivende culturele grenzen van de politiek
- Staten deden de heel basic rechten en instanties klaarzetten vroeger (gerecht,
bescherming, belastingen..)
- Mensen wilden nieuwe dingen door de samenleving laten regelen
Fundamentele verandering door arbeidersbeweging
→ beschermenden maatregelen, moesten gevolgen vrij economisch verkeer
inperken
- “burgerschap vanaf de 20e eeuw niet alleen gezien mag worden als een zaak van
burgerlijke en politieke rechten, maar dat sociale rechten even belangrijk zijn.”
- De samenleving vraagt meer en meer aan de politiek om bepaalde regels in plaats te
zetten en te reguleren, evolutie
- Evolutie in onze politieke cultuur
veel belang in westerse wereld aan onderscheid privé en publiek
Veel discussie over de lijn van prive en publiek ( zie vb seksueel geweld)
Door technologie wordt dit erger (zie vb terrorisme)
2.3 De vormen en structuren van de politiek
- Derde variantie: politiek kan verschillende vormen aannemen
Doordat er veel keuzes gemaakt moeten worden kan politiek er op verschillende
momenten en landen er heel anders uitzien
- Wat zijn de grote principes die het bestel laten werken
→ politiek regime
Vragen stellen om regimes te onderscheiden (zie vragen boek p24)
- Vragen maken onderscheidt democratische en autoritaire regimes
, DEFINITIE DEMOCRATISCH REGIME: De democratische regimes zijn die waar de
macht tijdelijk is en verspreid is over verschillende groepen.
→ Burgers mogen stemmen op vertegenwoordigers die eventuele nieuwe regels
kunnen opleggen.
Landen waar basisrechten niet gerespecteerd worden kunnen GEEN volwaardige
democratie zijn.
- Unitaire en federale staat
DEFINITIE UNITAIRE STAAT : De deelstaten in het land hebben hun eigen bestuur.
DEFINITIE FEDERALE STAAT: Land wordt bestuurd vanuit 1 punt.
- Variatie in politieke instellingen en procedures
→ Er zijn heel veel verschillende manieren om verkiezingen uit te voeren.
- Studie van variantie is centraal in politieke wetenschap
3. Politieke wetenschap
- Iedereen praat over politiek, niet alleen politici
→ Moet er dan niet vaker een referendum komen?
- Politieke wetenschappers doen dit anders, via regels en het respecteren van de regels van
dit vak
- De regels:
1. Intellectuele distantie
Geen enkele wetenschapper kan compleet neutraal zijn
Je ziet zelfs hoe die persoon denkt uit keuze van onderwerpen
“De politieke wetenschapper is een kind van haar of zijn samenleving en tijd,
en moet dat weten en beseffen.”
Enkel onderzoeken, geen verslag
beschrijven, begrijpen, verklaren
nooit eigen input geven
OBJECTIEF BLIJVEN
2. Wetenschappelijke methode
Aanleren van geschikte methoden en technieken
Veel en bewust verzamelde waarnemingen
zorgvuldige en bewuste keuze van onderzoekstechnieken
3. Systematiek
Constant informatie en statistieken opdoen, niet alleen wanneer nodig (zie vb
terreur)
Bewust, voortdurend en gedreven
4. Kwantitatieve en kwalitatieve benaderingen
methode om data te analyseren hangt af van de aard van de data en de
vraag.
zie voorbeeld parlement kwantitatieve benadering
→ cijfers verzamelen
kwalitatief is gaan kijken naar verschillende aspecten, zoals hoe spreken ze
erover enzovoort
5. Openheid
Altijd zeggen wat je doet en waarom je het doet
→ Andere moeten het kunnen overdoen, hiervoor moeten ze ALLE info
hebben
Openbaar en zichtbaar
Alle bronnen moeten weergegeven worden, geen anonimiteit van bronnen
4. De instrumenten van de politieke wetenschap
- Politicologen gebruiken hun eigen taal om dingen te ordenen en een verhaal te maken over
een gebeurtenis.
,→ Om dit makkelijker te maken gebruiken ze hiervoor een aantal instrumenten, dat zijn
hulpmiddelen om logisch te kunnen redeneren.
Er zijn 3 instrumenten die politieke taal maken: concepten, modellen en theorieën.
4.1 Concepten
Concepten
DEFINITIE CONCEPTEN: Een concept is een begrip, een algemene categorie, een
verschijnsel dat benoemd wordt met de bedoeling het precies te kunnen afbakenen.
Helpt het denken te organiseren
Het is een manier van kijken naar een politieke gebeurtenis.
Gender
Een manier om te praten over hoe mannen en vrouwen in de maatschappij staan,
wat van hun verwacht wordt etc
De verschillen bij geslacht zijn hetzelfde tussen M en V, maar bij gender niet
We kunnen hierdoor makkelijker spreken over genderongelijkheid
ruimte voor andere genders erkenning te geven (M/V/X)
Polyarchie
Polyarchie is een soort politiek systeem (zie voorwaarden p35)
→ lijkt hard op een democratie
concreter dan democratie
Door dit concept kunnen we ons concrete vragen gaan stellen over verschillende
systemen
Geen enkel systeem voldoet aan de voorwaarden
4.2 Modellen
Modellen
→ Een voorstelling van de realiteit, maar geen reproductie
dingen minder complex maken om ze beter te kunnen begrijpen
Politieke kringloop
→ Heel eenvoudig en zorgt ervoor dat we ons vragen kunnen stellen
Eisen
De eisen zijn de vragen van de mensen voor een politieke oplossing van een
probleem, ofwel verwachtingen
Een politieke oplossing is een regel die heel de samenleving opgelegd wordt
Sluiswachters
Mechanismen die de eisen reguleert
belangenorganisaties en politieke partijen
, individuele eisen worden algemene principes door hun
Sommige ideeën geraken hierdoor moeilijk of niet naar de politiek, omdat ze
niet denken dat ze hiermee kunnen helpen
Steun
De tweede input, dit zijn uitingen van vertrouwen
kan passief worden getoond daar naleven regels
kan actief getoond worden door betogen in voordeel regering
is input om aan te tonen dat dit niet altijd het geval is
Terugkoppeling
De terugkoppeling is er omdat als ze een beslissing maken dit direct weer
gevolg heeft op de steun en eisen
4.3 Theorieën
Een theorie is concreter dan een model of een concept, het toont hoe politieke
verschijnselen met elkaar in verband staan
Een theorie heeft altijd een hypothese, een voorspelling
Door een hypothese kunnen theorieën constant getoetst worden, indien vaak
fout moet de theorie aangepast worden
H1 politiek en politieke wetenschap
samenvatting boek p 17-p 42
Wat is politiek precies?
1. politiek
- Het sturen van de samenleving
Regels om dit makkelijker te maken
- Politiek is breder dan alleen partijen (zie verhaal dauwdappers)
DEFINITIE: Politiek is alles wat te maken heeft met het besturen van een samenleving.
2. Variaties in politiek
- Politiek is in alle organisaties en verenigingen
2.1 politiek en territorium
- Samenleving en territorium zijn verbonden
vereniging ben je lid
samenleving onderworpen aan regels
- Staten
Regels omvattender en dwingender
→ niet te ontwijken
Territorialisering van politiek is een cruciale historische evolutie geweest
- Variatie is niet alleen de soort samenleving, maar ook in de “inhoud en reikwijdte” van die
samenleving
grote controle over alles of veel taken afstaan (Noord-Korea vs Belgie)
2.2 De verschuivende culturele grenzen van de politiek
- Staten deden de heel basic rechten en instanties klaarzetten vroeger (gerecht,
bescherming, belastingen..)
- Mensen wilden nieuwe dingen door de samenleving laten regelen
Fundamentele verandering door arbeidersbeweging
→ beschermenden maatregelen, moesten gevolgen vrij economisch verkeer
inperken
- “burgerschap vanaf de 20e eeuw niet alleen gezien mag worden als een zaak van
burgerlijke en politieke rechten, maar dat sociale rechten even belangrijk zijn.”
- De samenleving vraagt meer en meer aan de politiek om bepaalde regels in plaats te
zetten en te reguleren, evolutie
- Evolutie in onze politieke cultuur
veel belang in westerse wereld aan onderscheid privé en publiek
Veel discussie over de lijn van prive en publiek ( zie vb seksueel geweld)
Door technologie wordt dit erger (zie vb terrorisme)
2.3 De vormen en structuren van de politiek
- Derde variantie: politiek kan verschillende vormen aannemen
Doordat er veel keuzes gemaakt moeten worden kan politiek er op verschillende
momenten en landen er heel anders uitzien
- Wat zijn de grote principes die het bestel laten werken
→ politiek regime
Vragen stellen om regimes te onderscheiden (zie vragen boek p24)
- Vragen maken onderscheidt democratische en autoritaire regimes
, DEFINITIE DEMOCRATISCH REGIME: De democratische regimes zijn die waar de
macht tijdelijk is en verspreid is over verschillende groepen.
→ Burgers mogen stemmen op vertegenwoordigers die eventuele nieuwe regels
kunnen opleggen.
Landen waar basisrechten niet gerespecteerd worden kunnen GEEN volwaardige
democratie zijn.
- Unitaire en federale staat
DEFINITIE UNITAIRE STAAT : De deelstaten in het land hebben hun eigen bestuur.
DEFINITIE FEDERALE STAAT: Land wordt bestuurd vanuit 1 punt.
- Variatie in politieke instellingen en procedures
→ Er zijn heel veel verschillende manieren om verkiezingen uit te voeren.
- Studie van variantie is centraal in politieke wetenschap
3. Politieke wetenschap
- Iedereen praat over politiek, niet alleen politici
→ Moet er dan niet vaker een referendum komen?
- Politieke wetenschappers doen dit anders, via regels en het respecteren van de regels van
dit vak
- De regels:
1. Intellectuele distantie
Geen enkele wetenschapper kan compleet neutraal zijn
Je ziet zelfs hoe die persoon denkt uit keuze van onderwerpen
“De politieke wetenschapper is een kind van haar of zijn samenleving en tijd,
en moet dat weten en beseffen.”
Enkel onderzoeken, geen verslag
beschrijven, begrijpen, verklaren
nooit eigen input geven
OBJECTIEF BLIJVEN
2. Wetenschappelijke methode
Aanleren van geschikte methoden en technieken
Veel en bewust verzamelde waarnemingen
zorgvuldige en bewuste keuze van onderzoekstechnieken
3. Systematiek
Constant informatie en statistieken opdoen, niet alleen wanneer nodig (zie vb
terreur)
Bewust, voortdurend en gedreven
4. Kwantitatieve en kwalitatieve benaderingen
methode om data te analyseren hangt af van de aard van de data en de
vraag.
zie voorbeeld parlement kwantitatieve benadering
→ cijfers verzamelen
kwalitatief is gaan kijken naar verschillende aspecten, zoals hoe spreken ze
erover enzovoort
5. Openheid
Altijd zeggen wat je doet en waarom je het doet
→ Andere moeten het kunnen overdoen, hiervoor moeten ze ALLE info
hebben
Openbaar en zichtbaar
Alle bronnen moeten weergegeven worden, geen anonimiteit van bronnen
4. De instrumenten van de politieke wetenschap
- Politicologen gebruiken hun eigen taal om dingen te ordenen en een verhaal te maken over
een gebeurtenis.
,→ Om dit makkelijker te maken gebruiken ze hiervoor een aantal instrumenten, dat zijn
hulpmiddelen om logisch te kunnen redeneren.
Er zijn 3 instrumenten die politieke taal maken: concepten, modellen en theorieën.
4.1 Concepten
Concepten
DEFINITIE CONCEPTEN: Een concept is een begrip, een algemene categorie, een
verschijnsel dat benoemd wordt met de bedoeling het precies te kunnen afbakenen.
Helpt het denken te organiseren
Het is een manier van kijken naar een politieke gebeurtenis.
Gender
Een manier om te praten over hoe mannen en vrouwen in de maatschappij staan,
wat van hun verwacht wordt etc
De verschillen bij geslacht zijn hetzelfde tussen M en V, maar bij gender niet
We kunnen hierdoor makkelijker spreken over genderongelijkheid
ruimte voor andere genders erkenning te geven (M/V/X)
Polyarchie
Polyarchie is een soort politiek systeem (zie voorwaarden p35)
→ lijkt hard op een democratie
concreter dan democratie
Door dit concept kunnen we ons concrete vragen gaan stellen over verschillende
systemen
Geen enkel systeem voldoet aan de voorwaarden
4.2 Modellen
Modellen
→ Een voorstelling van de realiteit, maar geen reproductie
dingen minder complex maken om ze beter te kunnen begrijpen
Politieke kringloop
→ Heel eenvoudig en zorgt ervoor dat we ons vragen kunnen stellen
Eisen
De eisen zijn de vragen van de mensen voor een politieke oplossing van een
probleem, ofwel verwachtingen
Een politieke oplossing is een regel die heel de samenleving opgelegd wordt
Sluiswachters
Mechanismen die de eisen reguleert
belangenorganisaties en politieke partijen
, individuele eisen worden algemene principes door hun
Sommige ideeën geraken hierdoor moeilijk of niet naar de politiek, omdat ze
niet denken dat ze hiermee kunnen helpen
Steun
De tweede input, dit zijn uitingen van vertrouwen
kan passief worden getoond daar naleven regels
kan actief getoond worden door betogen in voordeel regering
is input om aan te tonen dat dit niet altijd het geval is
Terugkoppeling
De terugkoppeling is er omdat als ze een beslissing maken dit direct weer
gevolg heeft op de steun en eisen
4.3 Theorieën
Een theorie is concreter dan een model of een concept, het toont hoe politieke
verschijnselen met elkaar in verband staan
Een theorie heeft altijd een hypothese, een voorspelling
Door een hypothese kunnen theorieën constant getoetst worden, indien vaak
fout moet de theorie aangepast worden