Koolwaterstoffen
Stofklasse Isomerie Intermoleculaire krachten Fysische eigenschappen Reacties Voorkomen en toepassingen
→ kookpunt + oplosbaarheid
Alkanen: CnH2n+2 structuurisomerie Van der Waalskracht ● verbranding (degradatie) onderdeel van fossiele brandstoffen
Cycloalkanen: CnH2n ● ketenisomerie (vanaf 4 C’s) ● geïnduceerde dipolen ● aardgas, aardolie, steenkool
● plaatsisomerie (enkel cyclo)
energiebron (brandstof)
Alkenen: CnH2n structuurisomerie Van der Waalskracht ● verbranding (degradatie) ● onderdeel van ruwe petroleum
→ olefinen ● ketenisomerie (vanaf 4 C’s) ● geïnduceerde dipolen ● hydrogenatie (additie) ter ● toepassing als energiebron
● plaatsisomerie (vanaf 4 C’s) vorming van alkanen ● oplosmiddel
Cycloalkenen ● startmateriaal voor syntheses
Stereo-isomerie CnH2n Diels-Alder reactie (cycloadditie)
● cis-trans isomerie
Alkynen: CnH2n-2 ● verbranding (degradatie) ● toepassing als brandstof
● hydrogenatie (additie) ter ● startmateriaal voor syntheses
vorming van alkanen/alkenen
Mono- en polyfunctionele C-verbindingen
Stofklasse Intermoleculaire krachten Fysische eigenschappen Reacties Voorkomen en toepassingen
→ kookpunt + oplosbaarheid
Halogeenalkanen: RX Van der Waalskracht Kookpunt ● synthese met alkenen (elektrofiele additie) ● solvent
● geïnduceerde dipolen ● hoger dan overeenkomstige alkanen ● eliminatie (E1 en E2) ● grondstof in organische syntheses en
● permanenten dipolen ● nucleofiele substitutie (SN1 en SN2) industriële processen
Oplosbaarheid
● apolair deel en polair deel tot jaren 1990: CFK’s
● weinig wateroplosbaar ● drijfgas in spuitbussen
→ korte C-keten en X = F of Cl ● koelvloeistof in ijskasten
Alcoholen: ROH Van der Waalskracht Kookpunt Synthese Ethanol
● geïnduceerde dipolen ● veel hoger dan overeenkomstige alkanen ● hydrogenatie van alkenen ● solvent
● permanenten dipolen ● cosmetica
Oplosbaarheid Reacties ● bestanddeel van alcoholische drank
Waterstofbruggen ● methanol, ethanol en propanol zijn goed ● eliminatie van water ter vorming van ● brandalcohol
wateroplosbaar, daarna steeds minder alkenen
● nucleaofiele substitutie van water ter Ethyleenglycol
vorming van halogeenalkanen ● antivriesmiddel door smeltpuntverlaging
● reacties met metalen ter vorming van
alcoholaten
Stofklasse Isomerie Intermoleculaire krachten Fysische eigenschappen Reacties Voorkomen en toepassingen
→ kookpunt + oplosbaarheid
Alkanen: CnH2n+2 structuurisomerie Van der Waalskracht ● verbranding (degradatie) onderdeel van fossiele brandstoffen
Cycloalkanen: CnH2n ● ketenisomerie (vanaf 4 C’s) ● geïnduceerde dipolen ● aardgas, aardolie, steenkool
● plaatsisomerie (enkel cyclo)
energiebron (brandstof)
Alkenen: CnH2n structuurisomerie Van der Waalskracht ● verbranding (degradatie) ● onderdeel van ruwe petroleum
→ olefinen ● ketenisomerie (vanaf 4 C’s) ● geïnduceerde dipolen ● hydrogenatie (additie) ter ● toepassing als energiebron
● plaatsisomerie (vanaf 4 C’s) vorming van alkanen ● oplosmiddel
Cycloalkenen ● startmateriaal voor syntheses
Stereo-isomerie CnH2n Diels-Alder reactie (cycloadditie)
● cis-trans isomerie
Alkynen: CnH2n-2 ● verbranding (degradatie) ● toepassing als brandstof
● hydrogenatie (additie) ter ● startmateriaal voor syntheses
vorming van alkanen/alkenen
Mono- en polyfunctionele C-verbindingen
Stofklasse Intermoleculaire krachten Fysische eigenschappen Reacties Voorkomen en toepassingen
→ kookpunt + oplosbaarheid
Halogeenalkanen: RX Van der Waalskracht Kookpunt ● synthese met alkenen (elektrofiele additie) ● solvent
● geïnduceerde dipolen ● hoger dan overeenkomstige alkanen ● eliminatie (E1 en E2) ● grondstof in organische syntheses en
● permanenten dipolen ● nucleofiele substitutie (SN1 en SN2) industriële processen
Oplosbaarheid
● apolair deel en polair deel tot jaren 1990: CFK’s
● weinig wateroplosbaar ● drijfgas in spuitbussen
→ korte C-keten en X = F of Cl ● koelvloeistof in ijskasten
Alcoholen: ROH Van der Waalskracht Kookpunt Synthese Ethanol
● geïnduceerde dipolen ● veel hoger dan overeenkomstige alkanen ● hydrogenatie van alkenen ● solvent
● permanenten dipolen ● cosmetica
Oplosbaarheid Reacties ● bestanddeel van alcoholische drank
Waterstofbruggen ● methanol, ethanol en propanol zijn goed ● eliminatie van water ter vorming van ● brandalcohol
wateroplosbaar, daarna steeds minder alkenen
● nucleaofiele substitutie van water ter Ethyleenglycol
vorming van halogeenalkanen ● antivriesmiddel door smeltpuntverlaging
● reacties met metalen ter vorming van
alcoholaten
